અત્રાત્મારાધનાયાં વર્તમાનસ્ય જન્તોરેવ પ્રતિક્રમણસ્વરૂપમુક્ત મ્ .
યસ્તુ પરમતત્ત્વજ્ઞાની જીવઃ નિરન્તરાભિમુખતયા હ્યત્રુટયત્પરિણામસંતત્યા સાક્ષાત્ સ્વભાવસ્થિતાવાત્મારાધનાયાં વર્તતે અયં નિરપરાધઃ . વિગતાત્મારાધનઃ સાપરાધઃ, અત એવ નિરવશેષેણ વિરાધનં મુક્ત્વા . વિગતો રાધો યસ્ય પરિણામસ્ય સ વિરાધનઃ . યસ્માન્નિશ્ચયપ્રતિક્રમણમયઃ સ જીવસ્તત એવ પ્રતિક્રમણસ્વરૂપ ઇત્યુચ્યતે .
તથા ચોક્તં સમયસારે —
(જીવ) [પ્રતિક્રમણમ્ ] પ્રતિક્રમણ [ઉચ્યતે ] કહલાતા હૈ, [યસ્માત્ ] કારણ કિ વહ
[પ્રતિક્રમણમયઃ ભવેત્ ] પ્રતિક્રમણમય હૈ .
ટીકા : — યહાઁ આત્માકી આરાધનામેં વર્તતે હુએ જીવકો હી પ્રતિક્રમણસ્વરૂપ કહા હૈ .
જો પરમતત્ત્વજ્ઞાની જીવ નિરંતર અભિમુખરૂપસે ( – આત્મસમ્મુખરૂપસે) અટૂટ ( – ધારાવાહી) પરિણામસન્તતિ દ્વારા સાક્ષાત્ સ્વભાવસ્થિતિમેં — આત્માકી આરાધનામેં — વર્તતા હૈ વહ નિરપરાધ હૈ . જો આત્માકે આરાધન રહિત હૈ વહ સાપરાધ હૈ; ઇસીલિયે, નિરવશેષરૂપસે વિરાધન છોડકર — ઐસા કહા હૈ . જો પરિણામ ‘વિગતરાધ’ અર્થાત્ ❃રાધ રહિત હૈ વહ વિરાધન હૈ . વહ (વિરાધન રહિત – નિરપરાધ) જીવ નિશ્ચયપ્રતિક્રમણમય હૈ, ઇસીલિયે ઉસે પ્રતિક્રમણસ્વરૂપ કહા જાતા હૈ .
ઇસીપ્રકાર (શ્રીમદ્ભગવત્કુન્દકુન્દાચાર્યદેવપ્રણીત) શ્રી સમયસારમેં (૩૦૪વીં ગાથા દ્વારા) કહા હૈ કિ : —
‘‘[ગાથાર્થ : — ] સંસિદ્ધિ, રાધ, સિદ્ધ, સાધિત ઔર આરાધિત — યહ શબ્દ એકાર્થ હૈં; જો આત્મા ‘અપગતરાધ’ અર્થાત્ રાધસે રહિત હૈ વહ આત્મા અપરાધ હૈ .’’ ❃ રાધ = આરાધના; પ્રસન્નતા; કૃપા; સિદ્ધિ; પૂર્ણતા; સિદ્ધ કરના વહ; પૂર્ણ કરના વહ .