Niyamsar-Hindi (Gujarati transliteration). Gatha: 87.

< Previous Page   Next Page >


Page 165 of 388
PDF/HTML Page 192 of 415

 

કહાનજૈનશાસ્ત્રમાલા ]પરમાર્થ-પ્રતિક્રમણ અધિકાર[ ૧૬૫

મોત્તૂણ સલ્લભાવં ણિસ્સલ્લે જો દુ સાહુ પરિણમદિ .

સો પડિકમણં ઉચ્ચઇ પડિકમણમઓ હવે જમ્હા ..૮૭..
મુક્ત્વા શલ્યભાવં નિઃશલ્યે યસ્તુ સાધુઃ પરિણમતિ .
સ પ્રતિક્રમણમુચ્યતે પ્રતિક્રમણમયો ભવેદ્યસ્માત..૮૭..

ઇહ હિ નિઃશલ્યભાવપરિણતમહાતપોધન એવ નિશ્ચયપ્રતિક્રમણસ્વરૂપ ઇત્યુક્ત : .

નિશ્ચયતો નિઃશલ્યસ્વરૂપસ્ય પરમાત્મનસ્તાવદ્ વ્યવહારનયબલેન કર્મપંકયુક્ત ત્વાત નિદાનમાયામિથ્યાશલ્યત્રયં વિદ્યત ઇત્યુપચારતઃ . અત એવ શલ્યત્રયં પરિત્યજ્ય પરમ- નિઃશલ્યસ્વરૂપે તિષ્ઠતિ યો હિ પરમયોગી સ નિશ્ચયપ્રતિક્રમણસ્વરૂપ ઇત્યુચ્યતે, યસ્માત સ્વરૂપગતવાસ્તવપ્રતિક્રમણમસ્ત્યેવેતિ . સંકલ્પોંસે મુક્ત હૈં, વે મુક્તિસુન્દરીકે વલ્લભ ક્યોં ન હોંગે ? (અવશ્ય હી હોંગે . ) ૧૧૫ .

ગાથા : ૮૭ અન્વયાર્થ :[યઃ તુ સાધુઃ ] જો સાધુ [શલ્યભાવં ] શલ્યભાવ [મુક્ત્વા ] છોડકર [નિઃશલ્યે ] નિઃશલ્યભાવસે [પરિણમતિ ] પરિણમિત હોતા હૈ, [સઃ ] વહ (સાધુ) [પ્રતિક્રમણમ્ ] પ્રતિક્રમણ [ઉચ્યતે ] કહલાતા હૈ, [યસ્માત્ ] કારણ કિ વહ [પ્રતિક્રમણમયઃ ભવેત્ ] પ્રતિક્રમણમય હૈ .

ટીકા :યહાઁ નિઃશલ્યભાવસે પરિણત મહાતપોધનકો હી નિશ્ચયપ્રતિક્રમણસ્વરૂપ કહા હૈ .

પ્રથમ તો, નિશ્ચયસે નિઃશલ્યસ્વરૂપ પરમાત્માકો, વ્યવહારનયકે બલસે કર્મપંક- યુક્તપના હોનેકે કારણ (વ્યવહારનયસે કર્મરૂપી કીચડકે સાથ સમ્બન્ધ હોનેકે કારણ) ‘ઉસે નિદાન, માયા ઔર મિથ્યાત્વરૂપી તીન શલ્ય વર્તતે હૈં’ ઐસા ઉપચારસે કહા જાતા હૈ . ઐસા હોનેસે હી તીન શલ્યોંકા પરિત્યાગ કરકે જો પરમ યોગી પરમ નિઃશલ્ય સ્વરૂપમેં રહતા હૈ ઉસે નિશ્ચયપ્રતિક્રમણસ્વરૂપ કહા જાતા હૈ, કારણ કિ ઉસે સ્વરૂપગત (નિજ સ્વરૂપકે સાથ સમ્બન્ધવાલા) વાસ્તવિક પ્રતિક્રમણ હૈ હી .

[અબ ઇસ ૮૭વીં ગાથાકી ટીકા પૂર્ણ કરતે હુએ ટીકાકાર મુનિરાજ દો શ્લોક કહતે હૈં : ]

કર શલ્યકા પરિત્યાગ મુનિ નિઃશલ્ય જો વર્તન કરે .
પ્રતિક્રમણમયતા હેતુસે પ્રતિક્રમણ કહતે હૈં ઉસે ..૮૭..