નિયમસાર
[ ભગવાનશ્રીકુંદકુંદ-
(અનુષ્ટુભ્)
શલ્યત્રયં પરિત્યજ્ય નિઃશલ્યે પરમાત્મનિ .
સ્થિત્વા વિદ્વાન્સદા શુદ્ધમાત્માનં ભાવયેત્સ્ફુ ટમ્ ..૧૧૬..
(પૃથ્વી)
કષાયકલિરંજિતં ત્યજતુ ચિત્તમુચ્ચૈર્ભવાન્
ભવભ્રમણકારણં સ્મરશરાગ્નિદગ્ધં મુહુઃ .
ભવભ્રમણકારણં સ્મરશરાગ્નિદગ્ધં મુહુઃ .
સ્વભાવનિયતં સુખં વિધિવશાદનાસાદિતં
ભજ ત્વમલિનં યતે પ્રબલસંસૃતેર્ભીતિતઃ ..૧૧૭..
ભજ ત્વમલિનં યતે પ્રબલસંસૃતેર્ભીતિતઃ ..૧૧૭..
ચત્તા અગુત્તિભાવં તિગુત્તિગુત્તો હવેઇ જો સાહૂ .
સો પડિકમણં ઉચ્ચઇ પડિકમણમઓ હવે જમ્હા ..૮૮..
ત્યક્ત્વા અગુપ્તિભાવં ત્રિગુપ્તિગુપ્તો ભવેદ્યઃ સાધુઃ .
સ પ્રતિક્રમણમુચ્યતે પ્રતિક્રમણમયો ભવેદ્યસ્માત્ ..૮૮..
[શ્લોકાર્થ : — ] તીન શલ્યોંકા પરિત્યાગ કરકે, નિઃશલ્ય પરમાત્મામેં સ્થિત રહકર, વિદ્વાનકો સદા શુદ્ધ આત્માકો સ્ફુ ટરૂપસે ભાના ચાહિયે .૧૧૬.
[શ્લોકાર્થ : — ] હે યતિ ! જો (ચિત્ત) ભવભ્રમણકા કારણ હૈ ઔર બારમ્બાર કામબાણકી અગ્નિસે દગ્ધ હૈ — ઐસે કષાયક્લેશસે રંગે હુએ ચિત્તકો તૂ અત્યન્ત છોડ; જો વિધિવશાત્ ( – કર્મવશતાકે કારણ) અપ્રાપ્ત હૈ ઐસે નિર્મલ ❃સ્વભાવનિયત સુખકો તૂ પ્રબલ સંસારકી ભીતીસે ડરકર ભજ .૧૧૭.
ગાથા : ૮૮ અન્વયાર્થ : — [યઃ સાધુઃ ] જો સાધુ [અગુપ્તિભાવં ] અગુપ્તિભાવ [ત્યક્ત્વા ] છોડકર, [ત્રિગુપ્તિગુપ્તઃ ભવેત્ ] ત્રિગુપ્તિગુપ્ત રહતા હૈ, [સઃ ] વહ (સાધુ) [પ્રતિક્રમણમ્ ] પ્રતિક્રમણ [ઉચ્યતે ] કહલાતા હૈ, [યસ્માત્ ] કારણ કિ વહ [પ્રતિક્રમણમયઃ ભવેત્ ] પ્રતિક્રમણમય હૈ . ❃ સ્વભાવનિયત = સ્વભાવમેં નિશ્ચિત રહા હુઆ; સ્વભાવમેં નિયમસે રહા હુઆ .
જો સાધુ છોડ અગુપ્તિકો ત્રય - ગુપ્તિમેં વિચરણ કરે .
પ્રતિક્રમણમયતા હેતુસે પ્રતિક્રમણ કહતે હૈં ઉસે ..૮૮..
૧૬૬ ]