Niyamsar-Hindi (Gujarati transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 169 of 388
PDF/HTML Page 196 of 415

 

કહાનજૈનશાસ્ત્રમાલા ]પરમાર્થ-પ્રતિક્રમણ અધિકાર[ ૧૬૯ તાવદુપાદેયં, સર્વદોપાદેયં ચ ચતુર્થમિતિ .

તથા ચોક્ત મ્
(અનુષ્ટુભ્)
‘‘નિષ્ક્રિયં કરણાતીતં ધ્યાનધ્યેયવિવર્જિતમ્ .
અન્તર્મુખં તુ યદ્ધયાનં તચ્છુક્લં યોગિનો વિદુઃ ..’’
(વસંતતિલકા)
ધ્યાનાવલીમપિ ચ શુદ્ધનયો ન વક્તિ
વ્યક્તં સદાશિવમયે પરમાત્મતત્ત્વે
.
સાસ્તીત્યુવાચ સતતં વ્યવહારમાર્ગ-
સ્તત્ત્વં જિનેન્દ્ર તદહો મહદિન્દ્રજાલમ્
..૧૧9..
(વસંતતિલકા)
સદ્બોધમંડનમિદં પરમાત્મતત્ત્વં
મુક્તં વિકલ્પનિકરૈરખિલૈઃ સમન્તાત
.
નાસ્ત્યેષ સર્વનયજાતગતપ્રપંચો
ધ્યાનાવલી કથય સા કથમત્ર જાતા
..૧૨૦..

ચાર ધ્યાનોંમેં પ્રથમ દો ધ્યાન હેય હૈં, તીસરા પ્રથમ તો ઉપાદેય હૈ ઔર ચૌથા સર્વદા ઉપાદેય હૈ .

ઇસીપ્રકાર (અન્યત્ર શ્લોક દ્વારા) કહા હૈ કિ :

‘‘[શ્લોકાર્થ : ] જો ધ્યાન નિષ્ક્રિય હૈ, ઇન્દ્રિયાતીત હૈ, ધ્યાનધ્યેયવિવર્જિત (અર્થાત્ ધ્યાન ઔર ધ્યેયકે વિકલ્પોંસે રહિત) હૈ ઔર અન્તર્મુખ હૈ, ઉસ ધ્યાનકો યોગી શુક્લધ્યાન કહતે હૈં .’’

[અબ ઇસ ૮૯વીં ગાથાકી ટીકા પૂર્ણ કરતે હુએ ટીકાકાર મુનિરાજ દો શ્લોક કહતે હૈં :]

[શ્લોકાર્થ : ] પ્રગટરૂપસે સદાશિવમય (નિરંતર કલ્યાણમય) ઐસે પરમાત્મ- તત્ત્વમેં ધ્યાનાવલી હોના ભી શુદ્ધનય નહીં કહતા . ‘વહ હૈ (અર્થાત્ ધ્યાનાવલી આત્મામેં હૈ )’ ઐસા (માત્ર) વ્યવહારમાર્ગને સતત કહા હૈ . હે જિનેન્દ્ર ! ઐસા વહ તત્ત્વ (તૂને નય દ્વારા કહા હુઆ વસ્તુસ્વરૂપ), અહો ! મહા ઇન્દ્રજાલ હૈ . ૧૧૯ .

[શ્લોકાર્થ : ] સમ્યગ્જ્ઞાનકા આભૂષણ ઐસા યહ પરમાત્મતત્ત્વ સમસ્ત ધ્યાનાવલી = ધ્યાનપંક્તિ; ધ્યાન પરમ્પરા .