પરમબ્રહ્મરૂપિણો મમાપકારહાનિરિતિ પરમસમરસીભાવસ્થિતિરુત્તમા ક્ષમા . આભિઃ ક્ષમાભિઃ ક્રોધકષાયં જિત્વા, માનકષાયં માર્દવેન ચ, માયાકષાયં ચાર્જવેણ, પરમતત્ત્વલાભસન્તોષેણ લોભકષાયં ચેતિ .
ક્રોધોદયાદ્ભવતિ કસ્ય ન કાર્યહાનિઃ ..’’
યત્પ્રાવ્રજન્નનુ તદૈવ સ તેન મુચ્યેત્ .
માનો મનાગપિ હતિં મહતીં કરોતિ ..’’
હોનેસે અમૂર્ત પરમબ્રહ્મરૂપ ઐસે મુઝે હાનિ નહીં હોતી — ઐસા સમઝકર પરમ સમરસીભાવમેં સ્થિત રહના વહ ઉત્તમ ક્ષમા હૈ . ઇન (તીન) ક્ષમાઓં દ્વારા ક્રોધકષાયકો જીતકર, ૧માર્દવ દ્વારા માનકષાયકો, ૨આર્જવ દ્વારા માયાકષાયકો તથા પરમતત્ત્વકી પ્રાપ્તિરૂપ સન્તોષસે લોભકષાયકો (યોગી) જીતતે હૈં .
ઇસીપ્રકાર (આચાર્યવર) શ્રી ગુણભદ્રસ્વામીને (આત્માનુશાસનમેં ૨૧૬, ૨૧૭, ૨૨૧ તથા ૨૨૩વેં શ્લોક દ્વારા) કહા હૈ કિ : —
[શ્લોકાર્થ : — ] કામદેવ (અપને) ચિત્તમેં રહને પર ભી (અપની) જડતાકે કારણ ઉસે ન પહિચાનકર, શંકરને ક્રોધી હોકર બાહ્યમેં કિસીકો કામદેવ સમઝકર ઉસે જલા દિયા . (ચિત્તમેં રહનેવાલા કામદેવ તો જીવિત હોનેકે કારણ) ઉસને કી હુઈ ઘોર અવસ્થાકો ( – કામવિહ્વલ દશાકો) શંકર પ્રાપ્ત હુએ . ક્રોધકે ઉદયસે ( – ક્રોધ ઉત્પન્ન હોનેસે) કિસે કાર્યહાનિ નહીં હોતી ?’’
‘‘[શ્લોકાર્થ : — ] (યુદ્ધમેં ભરતને બાહુબલિ પર ચક્ર છોડા પરન્તુ વહ ચક્ર
૨૩૨ ]
૧ – માર્દવ = કોમલતા; નરમાઈ; નિર્માનતા . ૨ – આર્જવ = ઋજુતા; સરલતા .