અત્ર શુદ્ધજ્ઞાનસ્વીકારવતઃ પ્રાયશ્ચિત્તમિત્યુક્ત મ્ .
ઉત્કૃષ્ટો યો વિશિષ્ટધર્મઃ સ હિ પરમબોધઃ ઇત્યર્થઃ . બોધો જ્ઞાનં ચિત્તમિત્યનર્થાન્તરમ્ . અત એવ તસ્યૈવ પરમધર્મિણો જીવસ્ય પ્રાયઃ પ્રકર્ષેણ ચિત્તં . યઃ પરમસંયમી નિત્યં તાદ્રશં ચિત્તં ધત્તે, તસ્ય ખલુ નિશ્ચયપ્રાયશ્ચિત્તં ભવતીતિ .
[શ્લોકાર્થ : — ] ક્રોધકષાયકો ક્ષમાસે, માનકષાયકો માર્દવસે હી, માયાકો આર્જવકી પ્રાપ્તિસે ઔર લોભકષાયકો શૌચસે ( – સન્તોષસે) જીતો . ૧૮૨ .
ગાથા : ૧૧૬ અન્વયાર્થ : — [તસ્ય એવ આત્મનઃ ] ઉસી (અનન્તધર્મવાલે) આત્માકા [યઃ ] જો [ઉત્કૃષ્ટઃ બોધઃ ] ઉત્કૃષ્ટ બોધ, [જ્ઞાનમ્ ] જ્ઞાન અથવા [ચિત્તમ્ ] ચિત્ત ઉસે [યઃ મુનિઃ ] જો મુનિ [નિત્યં ધરતિ ] નિત્ય ધારણ કરતા હૈ, [તસ્ય ] ઉસે [પ્રાયશ્ચિત્તમ્ ભવેત્ ] પ્રાયશ્ચિત્ત હૈ .
ટીકા : — યહાઁ, ‘શુદ્ધ જ્ઞાનકે સ્વીકારવાલેકો પ્રાયશ્ચિત્ત હૈ’ ઐસા કહા હૈ .
ઉત્કૃષ્ટ ઐસા જો વિશિષ્ટ ધર્મ વહ વાસ્તવમેં પરમ બોધ હૈ — ઐસા અર્થ હૈ . બોધ, જ્ઞાન ઔર ચિત્ત ભિન્ન પદાર્થ નહીં હૈં . ઐસા હોનેસે હી ઉસી પરમધર્મી જીવકો પ્રાયઃ ચિત્ત હૈ અર્થાત્ પ્રકૃષ્ટરૂપસે ચિત્ત ( – જ્ઞાન) હૈ . જો પરમસંયમી ઐસે ચિત્તકો નિત્ય ધારણ કરતા હૈ, ઉસે વાસ્તવમેં નિશ્ચય – પ્રાયશ્ચિત્ત હૈ .
૨૩૪ ]