ଅତ୍ର କାଯଗୁପ୍ତିସ୍ଵରୂପମୁକ୍ତ ମ୍ .
କସ୍ଯାପି ନରସ୍ଯ ତସ୍ଯାନ୍ତରଂଗନିମିତ୍ତଂ କର୍ମ, ବଂଧନସ୍ଯ ବହିରଂଗହେତୁଃ କସ୍ଯାପି କାଯଵ୍ଯାପାରଃ . ଛେଦନସ୍ଯାପ୍ଯନ୍ତରଂଗକାରଣଂ କର୍ମୋଦଯଃ, ବହିରଂଗକାରଣଂ ପ୍ରମତ୍ତସ୍ଯ କାଯକ୍ରିଯା . ମାରଣ- ସ୍ଯାପ୍ଯନ୍ତରଂଗହେତୁରାଂତର୍ଯକ୍ଷଯଃ, ବହିରଂଗକାରଣଂ କସ୍ଯାପି କାଯଵିକୃତିଃ . ଆକୁଂଚନପ୍ରସାରଣାଦିହେତୁଃ ସଂହରଣଵିସର୍ପଣାଦିହେତୁସମୁଦ୍ଘାତଃ . ଏତାସାଂ କାଯକ୍ରିଯାଣାଂ ନିଵୃତ୍ତିଃ କାଯଗୁପ୍ତିରିତି .
( – ମାର ଡାଲନା), ଆକୁଞ୍ଚନ ( – ସଂକୋଚନା) [ତଥା ] ତଥା [ପ୍ରସାରଣାଦୀନି ] ପ୍ରସାରଣ ( – ଵିସ୍ତାରନା) ଇତ୍ଯାଦି [କାଯକ୍ରିଯାନିଵୃତ୍ତିଃ ] କାଯକ୍ରିଯାଓଂକୀ ନିଵୃତ୍ତିକୋ [କାଯଗୁପ୍ତିଃ ଇତି ନିର୍ଦିଷ୍ଟା ] କାଯଗୁପ୍ତି କହା ହୈ . ଟୀକା : — ଯହାଁ କାଯଗୁପ୍ତିକା ସ୍ଵରୂପ କହା ହୈ .
କିସୀ ପୁରୁଷକୋ ବନ୍ଧନକା ଅନ୍ତରଂଗ ନିମିତ୍ତ କର୍ମ ହୈ, ବନ୍ଧନକା ବହିରଂଗ ହେତୁ କିସୀକା କାଯଵ୍ଯାପାର ହୈ; ଛେଦନକା ଭୀ ଅନ୍ତରଂଗ କାରଣ କର୍ମୋଦଯ ହୈ, ବହିରଂଗ କାରଣ ପ୍ରମତ୍ତ ଜୀଵକୀ କାଯକ୍ରିଯା ହୈ; ମାରଣକା ଭୀ ଅନ୍ତରଂଗ ହେତୁ ଆଂତରିକ (ନିକଟ) ସମ୍ବନ୍ଧକା (ଆଯୁଷ୍ଯକା) କ୍ଷଯ ହୈ, ବହିରଂଗ କାରଣ କିସୀକୀ କାଯଵିକୃତି ହୈ; ଆକୁଂଚନ, ପ୍ରସାରଣ ଆଦିକା ହେତୁ ସଂକୋଚଵିସ୍ତାରାଦିକକେ ହେତୁଭୂତ ସମୁଦ୍ଘାତ ହୈ . — ଇନ କାଯକ୍ରିଯାଓଂକୀ ନିଵୃତ୍ତି ଵହ କାଯଗୁପ୍ତି ହୈ .
[ଅବ ୬୮ଵୀଂ ଗାଥାକୀ ଟୀକା ପୂର୍ଣ କରତେ ହୁଏ ଟୀକାକାର ମୁନିରାଜ ଶ୍ଲୋକ କହତେ ହୈଂ : ]
[ଶ୍ଲୋେକାର୍ଥ : — ] କାଯଵିକାରକୋ ଛୋଡ଼କର ଜୋ ପୁନଃ ପୁନଃ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମାକୀ ସଂଭାଵନା (ସମ୍ଯକ୍ ଭାଵନା) କରତା ହୈ, ଉସୀକା ଜନ୍ମ ସଂସାରମେଂ ସଫଲ ହୈ .୯୩.
୧୩୪ ]