ନିଶ୍ଚଯନଯେନ ମନୋଵାଗ୍ଗୁପ୍ତିସୂଚନେଯମ୍ .
ସକଲମୋହରାଗଦ୍ଵେଷାଭାଵାଦଖଂଡାଦ୍ଵୈତପରମଚିଦ୍ରୂପେ ସମ୍ଯଗଵସ୍ଥିତିରେଵ ନିଶ୍ଚଯମନୋଗୁପ୍ତିଃ . ହେ ଶିଷ୍ଯ ତ୍ଵଂ ତାଵଦଚଲିତାଂ ମନୋଗୁପ୍ତିମିତି ଜାନୀହି . ନିଖିଲାନୃତଭାଷାପରିହୃତିର୍ଵା ମୌନଵ୍ରତଂ ଚ . ମୂର୍ତଦ୍ରଵ୍ଯସ୍ଯ ଚେତନାଭାଵାଦ୍ ଅମୂର୍ତଦ୍ରଵ୍ଯସ୍ଯେଂଦ୍ରିଯଜ୍ଞାନାଗୋଚରତ୍ଵାଦୁଭଯତ୍ର ଵାକ୍ପ୍ରଵୃତ୍ତିର୍ନ ଭଵତି . ଇତି ନିଶ୍ଚଯଵାଗ୍ଗୁପ୍ତିସ୍ଵରୂପମୁକ୍ତ ମ୍ .
ଶୁଦ୍ଧାଶୁଦ୍ଧନଯାତିରିକ୍ତ ମନଘଂ ଚିନ୍ମାତ୍ରଚିନ୍ତାମଣିମ୍ .
ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତି ମୁପୈତି ଯୋଗିତିଲକଃ ପାପାଟଵୀପାଵକଃ ..9୪..
ଗାଥା : ୬୯ ଅନ୍ଵଯାର୍ଥ : — [ମନସଃ ] ମନମେଂସେ [ଯା ] ଜୋ [ରାଗାଦିନିଵୃତ୍ତିଃ ] ରାଗାଦିକୀ ନିଵୃତ୍ତି [ତାମ୍ ] ଉସେ [ମନୋଗୁପ୍ତିମ୍ ] ମନୋଗୁପ୍ତି [ଜାନୀହି ] ଜାନ . [ଅଲୀକାଦିନିଵୃତ୍ତିଃ ] ଅସତ୍ଯାଦିକୀ ନିଵୃତ୍ତି [ଵା ] ଅଥଵା [ମୌନଂ ଵା ] ମୌନ [ଵାଗ୍ଗୁପ୍ତିଃ ଭଵତି ] ସୋ ଵଚନଗୁପ୍ତି ହୈ .
ଟୀକା : — ଯହ, ନିଶ୍ଚଯନଯସେ ମନୋଗୁପ୍ତି ଔର ଵଚନଗୁପ୍ତିକୀ ସୂଚନା ହୈ .
ସକଲ ମୋହରାଗଦ୍ଵେଷକେ ଅଭାଵକେ କାରଣ ଅଖଣ୍ଡ ଅଦ୍ଵୈତ ପରମଚିଦ୍ରୂପମେଂ ସମ୍ଯକ୍ରୂପସେ ଅଵସ୍ଥିତ ରହନା ହୀ ନିଶ୍ଚଯମନୋଗୁପ୍ତି ହୈ . ହେ ଶିଷ୍ଯ ! ତୂ ଉସେ ଵାସ୍ତଵମେଂ ଅଚଲିତ ମନୋଗୁପ୍ତି ଜାନ .
ସମସ୍ତ ଅସତ୍ଯ ଭାଷାକା ପରିହାର ଅଥଵା ମୌନଵ୍ରତ ସୋ ଵଚନଗୁପ୍ତି ହୈ . ମୂର୍ତଦ୍ରଵ୍ଯକୋ ଚେତନାକା ଅଭାଵ ହୋନେକେ କାରଣ ଔର ଅମୂର୍ତଦ୍ରଵ୍ଯ ଇନ୍ଦ୍ରିଯଜ୍ଞାନସେ ଅଗୋଚର ହୋନେକେ କାରଣ ଦୋନୋଂକେ ପ୍ରତି ଵଚନପ୍ରଵୃତ୍ତି ନହୀଂ ହୋତୀ . ଇସପ୍ରକାର ନିଶ୍ଚଯଵଚନଗୁପ୍ତିକା ସ୍ଵରୂପ କହା ଗଯା .
[ଅବ ୬୯ଵୀଂ ଗାଥାକୀ ଟୀକା ପୂର୍ଣ କରତେ ହୁଏ ଟୀକାକାର ମୁନିରାଜ ଶ୍ଲୋକ କହତେ ହୈଂ : ]
[ଶ୍ଲୋେକାର୍ଥ : — ] ପାପରୂପୀ ଅଟଵୀକୋ ଜଲାନେମେଂ ଅଗ୍ନି ସମାନ ଐସା ଯୋଗିତିଲକ (ମୁନିଶିରୋମଣି) ପ୍ରଶସ୍ତ - ଅପ୍ରଶସ୍ତ ମନ - ଵାଣୀକେ ସମୁଦାଯକୋ ଛୋଡ଼କର ଆତ୍ମନିଷ୍ଠାମେଂ