Niyamsar-Hindi (Oriya transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 232 of 388
PDF/HTML Page 259 of 415

 

ନିଯମସାର
[ ଭଗଵାନଶ୍ରୀକୁଂଦକୁଂଦ-

ପରମବ୍ରହ୍ମରୂପିଣୋ ମମାପକାରହାନିରିତି ପରମସମରସୀଭାଵସ୍ଥିତିରୁତ୍ତମା କ୍ଷମା . ଆଭିଃ କ୍ଷମାଭିଃ କ୍ରୋଧକଷାଯଂ ଜିତ୍ଵା, ମାନକଷାଯଂ ମାର୍ଦଵେନ ଚ, ମାଯାକଷାଯଂ ଚାର୍ଜଵେଣ, ପରମତତ୍ତ୍ଵଲାଭସନ୍ତୋଷେଣ ଲୋଭକଷାଯଂ ଚେତି .

ତଥା ଚୋକ୍ତଂ ଶ୍ରୀଗୁଣଭଦ୍ରସ୍ଵାମିଭିଃ
(ଵସଂତତିଲକା)
‘‘ଚିତ୍ତସ୍ଥମପ୍ଯନଵବୁଦ୍ଧଯ ହରେଣ ଜାଡଯାତ
କ୍ରୁଦ୍ଧ୍ଵା ବହିଃ କିମପି ଦଗ୍ଧମନଙ୍ଗବୁଦ୍ଧଯା .
ଘୋରାମଵାପ ସ ହି ତେନ କୃତାମଵସ୍ଥାଂ
କ୍ରୋଧୋଦଯାଦ୍ଭଵତି କସ୍ଯ ନ କାର୍ଯହାନିଃ
..’’
(ଵସଂତତିଲକା)
‘‘ଚକ୍ରଂ ଵିହାଯ ନିଜଦକ୍ଷିଣବାହୁସଂସ୍ଥଂ
ଯତ୍ପ୍ରାଵ୍ରଜନ୍ନନୁ ତଦୈଵ ସ ତେନ ମୁଚ୍ଯେତ
.
କ୍ଲେଶଂ ତମାପ କିଲ ବାହୁବଲୀ ଚିରାଯ
ମାନୋ ମନାଗପି ହତିଂ ମହତୀଂ କରୋତି
..’’

ହୋନେସେ ଅମୂର୍ତ ପରମବ୍ରହ୍ମରୂପ ଐସେ ମୁଝେ ହାନି ନହୀଂ ହୋତୀଐସା ସମଝକର ପରମ ସମରସୀଭାଵମେଂ ସ୍ଥିତ ରହନା ଵହ ଉତ୍ତମ କ୍ଷମା ହୈ . ଇନ (ତୀନ) କ୍ଷମାଓଂ ଦ୍ଵାରା କ୍ରୋଧକଷାଯକୋ ଜୀତକର, ମାର୍ଦଵ ଦ୍ଵାରା ମାନକଷାଯକୋ, ଆର୍ଜଵ ଦ୍ଵାରା ମାଯାକଷାଯକୋ ତଥା ପରମତତ୍ତ୍ଵକୀ ପ୍ରାପ୍ତିରୂପ ସନ୍ତୋଷସେ ଲୋଭକଷାଯକୋ (ଯୋଗୀ) ଜୀତତେ ହୈଂ .

ଇସୀପ୍ରକାର (ଆଚାର୍ଯଵର) ଶ୍ରୀ ଗୁଣଭଦ୍ରସ୍ଵାମୀନେ (ଆତ୍ମାନୁଶାସନମେଂ ୨୧୬, ୨୧୭, ୨୨୧ ତଥା ୨୨୩ଵେଂ ଶ୍ଲୋକ ଦ୍ଵାରା) କହା ହୈ କି :

[ଶ୍ଲୋକାର୍ଥ : ] କାମଦେଵ (ଅପନେ) ଚିତ୍ତମେଂ ରହନେ ପର ଭୀ (ଅପନୀ) ଜଡ଼ତାକେ କାରଣ ଉସେ ନ ପହିଚାନକର, ଶଂକରନେ କ୍ରୋଧୀ ହୋକର ବାହ୍ଯମେଂ କିସୀକୋ କାମଦେଵ ସମଝକର ଉସେ ଜଲା ଦିଯା . (ଚିତ୍ତମେଂ ରହନେଵାଲା କାମଦେଵ ତୋ ଜୀଵିତ ହୋନେକେ କାରଣ) ଉସନେ କୀ ହୁଈ ଘୋର ଅଵସ୍ଥାକୋ (କାମଵିହ୍ଵଲ ଦଶାକୋ) ଶଂକର ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ . କ୍ରୋଧକେ ଉଦଯସେ (କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋନେସେ) କିସେ କାର୍ଯହାନି ନହୀଂ ହୋତୀ ?’’

‘‘[ଶ୍ଲୋକାର୍ଥ : ] (ଯୁଦ୍ଧମେଂ ଭରତନେ ବାହୁବଲି ପର ଚକ୍ର ଛୋଡ଼ା ପରନ୍ତୁ ଵହ ଚକ୍ର

୨୩୨ ]

ମାର୍ଦଵ = କୋମଲତା; ନରମାଈ; ନିର୍ମାନତା .ଆର୍ଜଵ = ଋଜୁତା; ସରଲତା .