ଅଥ ନିଶ୍ଚଯପକ୍ଷେଽପି ସ୍ଵପରପ୍ରକାଶକତ୍ଵମସ୍ତ୍ଯେଵେତି ସତତନିରୁପରାଗନିରଂଜନସ୍ଵଭାଵ- ନିରତତ୍ଵାତ୍, ସ୍ଵାଶ୍ରିତୋ ନିଶ୍ଚଯଃ ଇତି ଵଚନାତ୍ . ସହଜଜ୍ଞାନଂ ତାଵତ୍ ଆତ୍ମନଃ ସକାଶାତ୍ ସଂଜ୍ଞାଲକ୍ଷଣପ୍ରଯୋଜନେନ ଭିନ୍ନାଭିଧାନଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷିତମପି ଭିନ୍ନଂ ଭଵତି ନ ଵସ୍ତୁଵୃତ୍ତ୍ଯା ଚେତି, ଅତଃକାରଣାତ୍ ଏତଦାତ୍ମଗତଦର୍ଶନସୁଖଚାରିତ୍ରାଦିକଂ ଜାନାତି ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ କାରଣପରମାତ୍ମସ୍ଵରୂପମପି ଜାନାତୀତି .
ତଥା ଚୋକ୍ତଂ ଶ୍ରୀମଦମୃତଚଂଦ୍ରସୂରିଭିଃ —
‘‘[ଶ୍ଲୋକାର୍ଥ : — ] ଵସ୍ତୁକା ଯଥାର୍ଥ ନିର୍ଣଯ ସୋ ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନ ହୈ . ଵହ ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନ, ଦୀପକକୀ ଭାଁତି, ସ୍ଵକେ ଔର (ପର ) ପଦାର୍ଥୋଂକେ ନିର୍ଣଯାତ୍ମକ ହୈ ତଥା ପ୍ରମିତିସେ (ଜ୍ଞପ୍ତିସେ ) କଥଂଚିତ୍ ଭିନ୍ନ ହୈ .’’
ଅବ ‘ସ୍ଵାଶ୍ରିତୋ ନିଶ୍ଚଯ: (ନିଶ୍ଚଯ ସ୍ଵାଶ୍ରିତ ହୈ )’ ଐସା (ଶାସ୍ତ୍ରକା ) ଵଚନ ହୋନେସେ, (ଜ୍ଞାନକୋ ) ସତତ ❃ନିରୁପରାଗ ନିରଂଜନ ସ୍ଵଭାଵମେଂ ଲୀନତାକେ କାରଣ ନିଶ୍ଚଯପକ୍ଷସେ ଭୀ ସ୍ଵପରପ୍ରକାଶକପନା ହୈ ହୀ . (ଵହ ଇସପ୍ରକାର : ) ସହଜଜ୍ଞାନ ଆତ୍ମାସେ ସଂଜ୍ଞା, ଲକ୍ଷଣ ଔର ପ୍ରଯୋଜନକୀ ଅପେକ୍ଷାସେ ଭିନ୍ନ ନାମ ତଥା ଭିନ୍ନ ଲକ୍ଷଣସେ (ତଥା ଭିନ୍ନ ପ୍ରଯୋଜନସେ ) ଜାନା ଜାତା ହୈ ତଥାପି ଵସ୍ତୁଵୃତ୍ତିସେ (ଅଖଣ୍ଡ ଵସ୍ତୁକୀ ଅପେକ୍ଷାସେ ) ଭିନ୍ନ ନହୀଂ ହୈ; ଇସ କାରଣସେ ଯହ (ସହଜଜ୍ଞାନ ) ଆତ୍ମଗତ (ଆତ୍ମାମେଂ ସ୍ଥିତ ) ଦର୍ଶନ, ସୁଖ, ଚାରିତ୍ର ଆଦିକୋ ଜାନତା ହୈ ଔର ସ୍ଵାତ୍ମାକୋ — କାରଣପରମାତ୍ମାକେ ସ୍ଵରୂପକୋ — ଭୀ ଜାନତା ହୈ .
(ସହଜଜ୍ଞାନ ସ୍ଵାତ୍ମାକୋ ତୋ ସ୍ଵାଶ୍ରିତ ନିଶ୍ଚଯନଯସେ ଜାନତା ହୀ ହୈ ଔର ଇସପ୍ରକାର ସ୍ଵାତ୍ମାକୋ ଜାନନେ ପର ଉସକେ ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଭୀ ଜ୍ଞାତ ହୋ ହୀ ଜାତେ ହୈଂ . ଅବ ସହଜଜ୍ଞାନନେ ଜୋ ଯହ ଜାନା ଉସମେଂ ଭେଦ - ଅପେକ୍ଷାସେ ଦେଖେଂ ତୋ ସହଜଜ୍ଞାନକେ ଲିଯେ ଜ୍ଞାନ ହୀ ସ୍ଵ ହୈ ଔର ଉସକେ ଅତିରିକ୍ତ ଅନ୍ଯ ସବ — ଦର୍ଶନ, ସୁଖ ଆଦି — ପର ହୈ; ଇସଲିଯେ ଇସ ଅପେକ୍ଷାସେ ଐସା ସିଦ୍ଧ ହୁଆ କି ନିଶ୍ଚଯପକ୍ଷସେ ଭୀ ଜ୍ଞାନ ସ୍ଵକୋ ତଥା ପରକୋ ଜାନତା ହୈ . )
ଇସୀପ୍ରକାର (ଆଚାର୍ଯଦେଵ ) ଶ୍ରୀମଦ୍ ଅମୃତଚନ୍ଦ୍ରସୂରିନେ (ଶ୍ରୀ ସମଯସାରକୀ ଆତ୍ମଖ୍ଯାତି ନାମକ ଟୀକାମେଂ ୧୯୨ଵେଂ ଶ୍ଲୋକ ଦ୍ଵାରା ) କହା ହୈ କି : — ❃ ନିରୁପରାଗ = ଉପରାଗ ରହିତ; ନିର୍ଵିକାର .
୩୨୦ ]