ପୂର୍ଵସୂତ୍ରୋପାତ୍ତମୂର୍ତାଦିଦ୍ରଵ୍ଯଂ ସମସ୍ତଗୁଣପର୍ଯାଯାତ୍ମକଂ, ମୂର୍ତସ୍ଯ ମୂର୍ତଗୁଣାଃ, ଅଚେତନସ୍ଯାଚେତନ- ଗୁଣାଃ, ଅମୂର୍ତସ୍ଯାମୂର୍ତଗୁଣାଃ, ଚେତନସ୍ଯ ଚେତନଗୁଣାଃ, ଷଡ୍ଢାନିଵୃଦ୍ଧିରୂପାଃ ସୂକ୍ଷ୍ମାଃ ପରମାଗମପ୍ରାମା- ଣ୍ଯାଦଭ୍ଯୁପଗମ୍ଯାଃ ଅର୍ଥପର୍ଯାଯାଃ ଷଣ୍ଣାଂ ଦ୍ରଵ୍ଯାଣାଂ ସାଧାରଣାଃ, ନରନାରକାଦିଵ୍ଯଂଜନପର୍ଯାଯା ଜୀଵାନାଂ ପଂଚସଂସାରପ୍ରପଂଚାନାଂ, ପୁଦ୍ଗଲାନାଂ ସ୍ଥୂଲସ୍ଥୂଲାଦିସ୍କନ୍ଧପର୍ଯାଯାଃ, ଚତୁର୍ଣାଂ ଧର୍ମାଦୀନାଂ ଶୁଦ୍ଧପର୍ଯାଯାଶ୍ଚେତି, ଏଭିଃ ସଂଯୁକ୍ତଂ ତଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଜାଲଂ ଯଃ ଖଲୁ ନ ପଶ୍ଯତି, ତସ୍ଯ ସଂସାରିଣାମିଵ ପରୋକ୍ଷଦ୍ରଷ୍ଟିରିତି .
କାଲତ୍ରଯଂ ଚ ତରସା ସକଲଜ୍ଞମାନୀ .
ଭଵେତ୍ ] ପରୋକ୍ଷ ଦର୍ଶନ ହୈ .
ଟୀକା : — ଯହାଁ, କେଵଲଦର୍ଶନକେ ଅଭାଵମେଂ (ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଦର୍ଶନକେ ଅଭାଵମେଂ ) ସର୍ଵଜ୍ଞପନା ନହୀଂ ହୋତା ଐସା କହା ହୈ .
ସମସ୍ତ ଗୁଣୋଂ ଔର ପର୍ଯାଯୋଂସେ ସଂଯୁକ୍ତ ପୂର୍ଵସୂତ୍ରୋକ୍ତ (୧୬୭ଵୀଂ ଗାଥାମେଂ କହେ ହୁଏ ) ମୂର୍ତାଦି ଦ୍ରଵ୍ଯୋଂକୋ ଜୋ ନହୀଂ ଦେଖତା; — ଅର୍ଥାତ୍ ମୂର୍ତ ଦ୍ରଵ୍ଯକେ ମୂର୍ତ ଗୁଣ ହୋତେ ହୈଂ, ଅଚେତନକେ ଅଚେତନ ଗୁଣ ହୋତେ ହୈଂ, ଅମୂର୍ତକେ ଅମୂର୍ତ ଗୁଣ ହୋତେ ହୈଂ, ଚେତନକେ ଚେତନ ଗୁଣ ହୋତେ ହୈଂ; ଷଟ୍ (ଛହ ପ୍ରକାରକୀ ) ହାନିଵୃଦ୍ଧିରୂପ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ପରମାଗମକେ ପ୍ରମାଣସେ ସ୍ଵୀକାର - କରନେଯୋଗ୍ଯ ଅର୍ଥପର୍ଯାଯେଂ ଛହ ଦ୍ରଵ୍ଯୋଂକୋ ସାଧାରଣ ହୈଂ, ନରନାରକାଦି ଵ୍ଯଂଜନପର୍ଯାଯେଂ ପାଂଚ ପ୍ରକାରକୀ ❃ସଂସାରପ୍ରପଂଚଵାଲେ ଜୀଵୋଂକୋ ହୋତୀ ହୈଂ, ପୁଦ୍ଗଲୋଂକୋ ସ୍ଥୂଲ - ସ୍ଥୂଲ ଆଦି ସ୍କନ୍ଧପର୍ଯାଯେଂ ହୋତୀ ହୈଂ ଔର ଧର୍ମାଦି ଚାର ଦ୍ରଵ୍ଯୋଂକୋ ଶୁଦ୍ଧ ପର୍ଯାଯେଂ ହୋତୀ ହୈଂ; ଇନ ଗୁଣପର୍ଯାଯୋଂସେ ସଂଯୁକ୍ତ ଐସେ ଉସ ଦ୍ରଵ୍ଯସମୂହକୋ ଜୋ ଵାସ୍ତଵମେଂ ନହୀଂ ଦେଖତା; — ଉସେ (ଭଲେ ଵହ ସର୍ଵଜ୍ଞତାକେ ଅଭିମାନସେ ଦଗ୍ଧ ହୋ ତଥାପି ) ସଂସାରିଯୋଂକୀ ଭାଁତି ପରୋକ୍ଷ ଦୃଷ୍ଟି ହୈ .
[ଅବ ଇସ ୧୬୮ ଵୀଂ ଗାଥାକୀ ଟୀକା ପୂର୍ଣ କରତେ ହୁଏ ଟୀକାକାର ମୁନିରାଜ ଶ୍ଲୋକ କହତେ ହୈଂ : ]
[ଶ୍ଲୋକାର୍ଥ : — ] ସର୍ଵଜ୍ଞତାକେ ଅଭିମାନଵାଲା ଜୋ ଜୀଵ ଶୀଘ୍ର ଏକ ହୀ କାଲମେଂ ତୀନ ❃ ସଂସାରପ୍ରପଂଚ = ସଂସାରଵିସ୍ତାର . (ସଂସାରଵିସ୍ତାର ଦ୍ରଵ୍ଯ, କ୍ଷେତ୍ର, କାଲ, ଭଵ ଔର ଭାଵ — ଐସେ ପାଁଚ ପରାଵର୍ତନରୂପ