Niyamsar-Hindi (Punjabi transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 122 of 388
PDF/HTML Page 149 of 415

 

ਨਿਯਮਸਾਰ
[ ਭਗਵਾਨਸ਼੍ਰੀਕੁਂਦਕੁਂਦ-

ਵਿਕਾਰਗਤਂ ਹਾਸ੍ਯਕਰ੍ਮ . ਕਰ੍ਣਸ਼ਸ਼੍ਕੁਲੀਵਿਵਰਾਭ੍ਯਰ੍ਣਗੋਚਰਮਾਤ੍ਰੇਣ ਪਰੇਸ਼ਾਮਪ੍ਰੀਤਿਜਨਨਂ ਹਿ ਕਰ੍ਕਸ਼ਵਚਃ . ਪਰੇਸ਼ਾਂ ਭੂਤਾਭੂਤਦੂਸ਼ਣਪੁਰਸ੍ਸਰਵਾਕ੍ਯਂ ਪਰਨਿਨ੍ਦਾ . ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਭੂਤਾਭੂਤਗੁਣਸ੍ਤੁਤਿਰਾਤ੍ਮਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾ . ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮ- ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਵਚਃ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਪਰਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ੁਭਸ਼ੁਦ੍ਧਪਰਿਣਤਿਕਾਰਣਂ ਵਚੋ ਭਾਸ਼ਾਸਮਿਤਿਰਿਤਿ .

ਤਥਾ ਚੋਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੀਗੁਣਭਦ੍ਰਸ੍ਵਾਮਿਭਿਃ
(ਮਾਲਿਨੀ)
‘‘ਸਮਧਿਗਤਸਮਸ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਸਾਵਦ੍ਯਦੂਰਾਃ
ਸ੍ਵਹਿਤਨਿਹਿਤਚਿਤ੍ਤਾਃ ਸ਼ਾਂਤਸਰ੍ਵਪ੍ਰਚਾਰਾਃ
.
ਸ੍ਵਪਰਸਫਲਜਲ੍ਪਾਃ ਸਰ੍ਵਸਂਕਲ੍ਪਮੁਕ੍ਤਾਃ
ਕਥਮਿਹ ਨ ਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਰ੍ਭਾਜਨਂ ਤੇ ਵਿਮੁਕ੍ਤਾਃ
..’’

ਤਥਾ ਚ ਕਾਰਣ, ਪੁਰੁਸ਼ਕੇ ਮੁਂਹਕੇ ਵਿਕਾਰਕੇ ਸਾਥ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਵਾਲਾ, ਵਹ ਹਾਸ੍ਯਕਰ੍ਮ ਹੈ . ਕਰ੍ਣ ਛਿਦ੍ਰਕੇ ਨਿਕਟ ਪਹੁਁਚਨੇਮਾਤ੍ਰਸੇ ਜੋ ਦੂਸਰੋਂਕੋ ਅਪ੍ਰੀਤਿ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਵੇ ਕਰ੍ਕਸ਼ ਵਚਨ ਹੈਂ . ਦੂਸਰੇਕੇ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨ - ਅਵਿਦ੍ਯਮਾਨ ਦੂਸ਼ਣਪੂਰ੍ਵਕਕੇ ਵਚਨ (ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਪਰਕੇ ਸਚ੍ਚੇ ਤਥਾ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ ਕਹਨੇਵਾਲੇ ਵਚਨ) ਵਹ ਪਰਨਿਨ੍ਦਾ ਹੈ . ਅਪਨੇ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨ - ਅਵਿਦ੍ਯਮਾਨ ਗੁਣੋਂਕੀ ਸ੍ਤੁਤਿ ਵਹ ਆਤ੍ਮਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾ ਹੈ .ਇਨ ਸਬ ਅਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ ਵਚਨੋਂਕੇ ਪਰਿਤ੍ਯਾਗ ਪੂਰ੍ਵਕ ਸ੍ਵ ਤਥਾ ਪਰਕੋ ਸ਼ੁਭ ਔਰ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਪਰਿਣਤਿਕੇ ਕਾਰਣਭੂਤ ਵਚਨ ਵਹ ਭਾਸ਼ਾਸਮਿਤਿ ਹੈ .

ਇਸੀਪ੍ਰਕਾਰ (ਆਚਾਰ੍ਯਵਰ) ਸ਼੍ਰੀਗੁਣਭਦ੍ਰਸ੍ਵਾਮੀਨੇ (ਆਤ੍ਮਾਨੁਸ਼ਾਸਨਮੇਂ ੨੨੬ ਵੇਂ ਸ਼੍ਲੋਕ ਦ੍ਵਾਰਾ) ਕਹਾ ਹੈ ਕਿ :

‘‘[ਸ਼੍ਲੋੇਕਾਰ੍ਥ : ] ਜਿਨ੍ਹੋਂਨੇ ਸਬ (ਵਸ੍ਤੁਸ੍ਵਰੂਪ) ਜਾਨ ਲਿਯਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰ੍ਵ ਸਾਵਦ੍ਯਸੇ ਦੂਰ ਹੈਂ, ਜਿਨ੍ਹੋਂਨੇ ਸ੍ਵਹਿਤਮੇਂ ਚਿਤ੍ਤਕੋ ਸ੍ਥਾਪਿਤ ਕਿਯਾ ਹੈ, ਜਿਨਕੇ ਸਰ੍ਵ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸ਼ਾਨ੍ਤ ਹੁਆ ਹੈ, ਜਿਨਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸ੍ਵਪਰਕੋ ਸਫਲ (ਹਿਤਰੂਪ) ਹੈ, ਜੋ ਸਰ੍ਵ ਸਂਕਲ੍ਪ ਰਹਿਤ ਹੈਂ, ਵੇ ਵਿਮੁਕ੍ਤ ਪੁਰੁਸ਼ ਇਸ ਲੋਕਮੇਂ ਵਿਮੁਕ੍ਤਿਕਾ ਭਾਜਨ ਕ੍ਯੋਂ ਨਹੀਂ ਹੋਂਗੇ ? (ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਐਸੇ ਮੁਨਿਜਨ ਅਵਸ਼੍ਯ ਮੋਕ੍ਸ਼ਕੇ ਪਾਤ੍ਰ ਹੈਂ .)’’

ਔਰ (੬੨ਵੀਂ ਗਾਥਾਕੀ ਟੀਕਾ ਪੂਰ੍ਣ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਟੀਕਾਕਾਰ ਮੁਨਿਰਾਜ ਸ਼੍ਲੋਕ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ) :

ਪ੍ਰਚਾਰ = ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ; ਕਾਰ੍ਯ ਸਿਰ ਪਰ ਲੇਨਾ; ਆਰਮ੍ਭ; ਬਾਹ੍ਯ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿ .

੧੨੨ ]