ਅਤ੍ਰਾਤ੍ਮਾਰਾਧਨਾਯਾਂ ਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਜਨ੍ਤੋਰੇਵ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਮਣਸ੍ਵਰੂਪਮੁਕ੍ਤ ਮ੍ .
ਯਸ੍ਤੁ ਪਰਮਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨੀ ਜੀਵਃ ਨਿਰਨ੍ਤਰਾਭਿਮੁਖਤਯਾ ਹ੍ਯਤ੍ਰੁਟਯਤ੍ਪਰਿਣਾਮਸਂਤਤ੍ਯਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਥਿਤਾਵਾਤ੍ਮਾਰਾਧਨਾਯਾਂ ਵਰ੍ਤਤੇ ਅਯਂ ਨਿਰਪਰਾਧਃ . ਵਿਗਤਾਤ੍ਮਾਰਾਧਨਃ ਸਾਪਰਾਧਃ, ਅਤ ਏਵ ਨਿਰਵਸ਼ੇਸ਼ੇਣ ਵਿਰਾਧਨਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ . ਵਿਗਤੋ ਰਾਧੋ ਯਸ੍ਯ ਪਰਿਣਾਮਸ੍ਯ ਸ ਵਿਰਾਧਨਃ . ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਸ਼੍ਚਯਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਮਣਮਯਃ ਸ ਜੀਵਸ੍ਤਤ ਏਵ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਮਣਸ੍ਵਰੂਪ ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ .
ਤਥਾ ਚੋਕ੍ਤਂ ਸਮਯਸਾਰੇ —
(ਜੀਵ) [ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਮਣਮ੍ ] ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਮਣ [ਉਚ੍ਯਤੇ ] ਕਹਲਾਤਾ ਹੈ, [ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ] ਕਾਰਣ ਕਿ ਵਹ
[ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਮਣਮਯਃ ਭਵੇਤ੍ ] ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਮਣਮਯ ਹੈ .
ਟੀਕਾ : — ਯਹਾਁ ਆਤ੍ਮਾਕੀ ਆਰਾਧਨਾਮੇਂ ਵਰ੍ਤਤੇ ਹੁਏ ਜੀਵਕੋ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਮਣਸ੍ਵਰੂਪ ਕਹਾ ਹੈ .
ਜੋ ਪਰਮਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨੀ ਜੀਵ ਨਿਰਂਤਰ ਅਭਿਮੁਖਰੂਪਸੇ ( – ਆਤ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਰੂਪਸੇ) ਅਟੂਟ ( – ਧਾਰਾਵਾਹੀ) ਪਰਿਣਾਮਸਨ੍ਤਤਿ ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਥਿਤਿਮੇਂ — ਆਤ੍ਮਾਕੀ ਆਰਾਧਨਾਮੇਂ — ਵਰ੍ਤਤਾ ਹੈ ਵਹ ਨਿਰਪਰਾਧ ਹੈ . ਜੋ ਆਤ੍ਮਾਕੇ ਆਰਾਧਨ ਰਹਿਤ ਹੈ ਵਹ ਸਾਪਰਾਧ ਹੈ; ਇਸੀਲਿਯੇ, ਨਿਰਵਸ਼ੇਸ਼ਰੂਪਸੇ ਵਿਰਾਧਨ ਛੋੜਕਰ — ਐਸਾ ਕਹਾ ਹੈ . ਜੋ ਪਰਿਣਾਮ ‘ਵਿਗਤਰਾਧ’ ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ❃ਰਾਧ ਰਹਿਤ ਹੈ ਵਹ ਵਿਰਾਧਨ ਹੈ . ਵਹ (ਵਿਰਾਧਨ ਰਹਿਤ – ਨਿਰਪਰਾਧ) ਜੀਵ ਨਿਸ਼੍ਚਯਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਮਣਮਯ ਹੈ, ਇਸੀਲਿਯੇ ਉਸੇ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਮਣਸ੍ਵਰੂਪ ਕਹਾ ਜਾਤਾ ਹੈ .
ਇਸੀਪ੍ਰਕਾਰ (ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਤ੍ਕੁਨ੍ਦਕੁਨ੍ਦਾਚਾਰ੍ਯਦੇਵਪ੍ਰਣੀਤ) ਸ਼੍ਰੀ ਸਮਯਸਾਰਮੇਂ (੩੦੪ਵੀਂ ਗਾਥਾ ਦ੍ਵਾਰਾ) ਕਹਾ ਹੈ ਕਿ : —
‘‘[ਗਾਥਾਰ੍ਥ : — ] ਸਂਸਿਦ੍ਧਿ, ਰਾਧ, ਸਿਦ੍ਧ, ਸਾਧਿਤ ਔਰ ਆਰਾਧਿਤ — ਯਹ ਸ਼ਬ੍ਦ ਏਕਾਰ੍ਥ ਹੈਂ; ਜੋ ਆਤ੍ਮਾ ‘ਅਪਗਤਰਾਧ’ ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਰਾਧਸੇ ਰਹਿਤ ਹੈ ਵਹ ਆਤ੍ਮਾ ਅਪਰਾਧ ਹੈ .’’ ❃ ਰਾਧ = ਆਰਾਧਨਾ; ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਤਾ; ਕ੍ਰੁਪਾ; ਸਿਦ੍ਧਿ; ਪੂਰ੍ਣਤਾ; ਸਿਦ੍ਧ ਕਰਨਾ ਵਹ; ਪੂਰ੍ਣ ਕਰਨਾ ਵਹ .