ਅਤ੍ਰ ਜ੍ਞਾਨਸ੍ਵਰੂਪੋ ਜੀਵ ਇਤਿ ਵਿਤਰ੍ਕੇਣੋਕ੍ਤ : .
ਇਹ ਹਿ ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਾਵਜ੍ਜੀਵਸ੍ਵਰੂਪਂ ਭਵਤਿ, ਤਤੋ ਹੇਤੋਰਖਂਡਾਦ੍ਵੈਤਸ੍ਵਭਾਵਨਿਰਤਂ ਨਿਰਤਿਸ਼ਯਪਰਮਭਾਵਨਾਸਨਾਥਂ ਮੁਕ੍ਤਿ ਸੁਂਦਰੀਨਾਥਂ ਬਹਿਰ੍ਵ੍ਯਾਵ੍ਰੁਤ੍ਤਕੌਤੂਹਲਂ ਨਿਜਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਜਾਨਾਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿਦਾਤ੍ਮਾ ਭਵ੍ਯਜੀਵ ਇਤਿ ਅਯਂ ਖਲੁ ਸ੍ਵਭਾਵਵਾਦਃ . ਅਸ੍ਯ ਵਿਪਰੀਤੋ ਵਿਤਰ੍ਕਃ ਸ ਖਲੁ ਵਿਭਾਵਵਾਦਃ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਸ਼ਿਸ਼੍ਯਾਭਿਪ੍ਰਾਯਃ . ਕਥਮਿਤਿ ਚੇਤ੍, ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤ ਸ੍ਵਰੂਪਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਖਲੁ ਨ ਜਾਨਾਤ੍ਯਾਤ੍ਮਾ, ਸ੍ਵਰੂਪਾਵ-
ਗਾਥਾ : ੧੭੦ ਅਨ੍ਵਯਾਰ੍ਥ : — [ਜ੍ਞਾਨਂ ] ਜ੍ਞਾਨ [ਜੀਵਸ੍ਵਰੂਪਂ ] ਜੀਵਕਾ ਸ੍ਵਰੂਪ ਹੈ, [ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ] ਇਸਲਿਯੇ [ਆਤ੍ਮਾ ] ਆਤ੍ਮਾ [ਆਤ੍ਮਕਂ ] ਆਤ੍ਮਾਕੋ [ਜਾਨਾਤਿ ] ਜਾਨਤਾ ਹੈ; [ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਨ ਅਪਿ ਜਾਨਾਤਿ ] ਯਦਿ ਜ੍ਞਾਨ ਆਤ੍ਮਾਕੋ ਨ ਜਾਨੇ ਤੋ [ਆਤ੍ਮਨਃ ] ਆਤ੍ਮਾਸੇ [ਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤਮ੍ ] ਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤ (ਪ੍ਰੁਥਕ੍ ) [ਭਵਤਿ ] ਸਿਦ੍ਧ ਹੋ !
ਟੀਕਾ : — ਯਹਾਁ (ਇਸ ਗਾਥਾਮੇਂ ) ‘ਜੀਵ ਜ੍ਞਾਨਸ੍ਵਰੂਪ ਹੈ’ ਐਸਾ ਵਿਤਰ੍ਕਸੇ (ਦਲੀਲਸੇ ) ਕਹਾ ਹੈ .
ਪ੍ਰਥਮ ਤੋ, ਜ੍ਞਾਨ ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ ਜੀਵਕਾ ਸ੍ਵਰੂਪ ਹੈ; ਉਸ ਹੇਤੁਸੇ, ਜੋ ਅਖਣ੍ਡ ਅਦ੍ਵੈਤ ਸ੍ਵਭਾਵਮੇਂ ਲੀਨ ਹੈ, ਜੋ ੧ਨਿਰਤਿਸ਼ਯ ਪਰਮ ਭਾਵਨਾ ਸਹਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਕ੍ਤਿਸੁਨ੍ਦਰੀਕਾ ਨਾਥ ਹੈ ਔਰ ਬਾਹ੍ਯਮੇਂ ਜਿਸਨੇ ਹੈ ) ਐਸੇ ਨਿਜ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਕੋ ਕੋਈ ਆਤ੍ਮਾ — ਭਵ੍ਯ ਜੀਵ — ਜਾਨਤਾ ਹੈ . — ਐਸਾ ਯਹ ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ ਸ੍ਵਭਾਵਵਾਦ ਹੈ . ਇਸਸੇ ਵਿਪਰੀਤ ਵਿਤਰ੍ਕ ( – ਵਿਚਾਰ ) ਵਹ ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ ਵਿਭਾਵਵਾਦ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਥਮਿਕ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯਕਾ ਅਭਿਪ੍ਰਾਯ ਹੈ .
੩੪੨ ]
੨ਕੌਤੂਹਲ ਵ੍ਯਾਵ੍ਰੁਤ੍ਤ ਕਿਯਾ ਹੈ (ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਬਾਹ੍ਯ ਪਦਾਰ੍ਥੋਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀ ਕੁਤੂਹਲਕਾ ਜਿਸਨੇ ਅਭਾਵ ਕਿਯਾ
੧-ਨਿਰਤਿਸ਼ਯ = ਕੋਈ ਦੂਸਰਾ ਜਿਸਸੇ ਬਢਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਐਸੀ; ਅਨੁਤ੍ਤਮ; ਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠ; ਅਦ੍ਵਿਤੀਯ .
੨ ਕੌਤੂਹਲ = ਉਤ੍ਸੁਕਤਾ; ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯ; ਕੌਤੁਕ .