ਇਹ ਹਿ ਜ੍ਞਾਨਿਨੋ ਬਂਧਾਭਾਵਸ੍ਵਰੂਪਮੁਕ੍ਤ ਮ੍ .
ਸਮ੍ਯਗ੍ਜ੍ਞਾਨੀ ਜੀਵਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਦਾਚਿਦਪਿ ਸ੍ਵਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਕਂ ਵਚਨਂ ਨ ਵਕ੍ਤਿ ਸ੍ਵਮਨਃਪਰਿਣਾਮ- ਪੂਰ੍ਵਕਮਿਤਿ ਯਾਵਤ੍ . ਕੁਤਃ ? ‘‘ਅਮਨਸ੍ਕਾਃ ਕੇਵਲਿਨਃ’’ ਇਤਿ ਵਚਨਾਤ੍ . ਅਤਃ ਕਾਰਣਾਜ੍ਜੀਵਸ੍ਯ ਮਨਃਪਰਿਣਤਿਪੂਰ੍ਵਕਂ ਵਚਨਂ ਬਂਧਕਾਰਣਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ, ਮਨਃਪਰਿਣਾਮਪੂਰ੍ਵਕਂ ਵਚਨਂ ਕੇਵਲਿਨੋ ਨ ਭਵਤਿ; ਈਹਾਪੂਰ੍ਵਂ ਵਚਨਮੇਵ ਸਾਭਿਲਾਸ਼ਾਤ੍ਮਕਜੀਵਸ੍ਯ ਬਂਧਕਾਰਣਂ ਭਵਤਿ, ਕੇਵਲਿਮੁਖਾਰਵਿਨ੍ਦਵਿਨਿਰ੍ਗਤੋ ਦਿਵ੍ਯਧ੍ਵਨਿਰਨੀਹਾਤ੍ਮਕਃ ਸਮਸ੍ਤਜਨਹ੍ਰੁਦਯਾਹ੍ਲਾਦਕਾਰਣਮ੍; ਤਤਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ਜ੍ਞਾਨਿਨੋ ਬਂਧਾਭਾਵ ਇਤਿ . ਹੈ; [ਪਰਿਣਾਮਰਹਿਤਵਚਨਂ ] (ਜ੍ਞਾਨੀਕੋ ) ਪਰਿਣਾਮਰਹਿਤ ਵਚਨ ਹੋਤਾ ਹੈ [ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ] ਇਸਲਿਯੇ [ਜ੍ਞਾਨਿਨਃ ] ਜ੍ਞਾਨੀਕੋ (ਕੇਵਲਜ੍ਞਾਨੀਕੋ ) [ਹਿ ] ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ [ਬਂਧਃ ਨ ] ਬਂਧ ਨਹੀਂ ਹੈ .
[ਈਹਾਪੂਰ੍ਵਂ ] ਇਚ੍ਛਾਪੂਰ੍ਵਕ [ਵਚਨਂ ] ਵਚਨ [ਜੀਵਸ੍ਯ ਚ ] ਜੀਵਕੋ [ਬਂਧਕਾਰਣਂ ] ਬਨ੍ਧਕਾ ਕਾਰਣ [ਭਵਤਿ ] ਹੈ; [ਈਹਾਰਹਿਤਂ ਵਚਨਂ ] (ਜ੍ਞਾਨੀਕੋ ) ਇਚ੍ਛਾਰਹਿਤ ਵਚਨ ਹੋਤਾ ਹੈ [ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ] ਇਸਲਿਯੇ [ਜ੍ਞਾਨਿਨਃ ] ਜ੍ਞਾਨੀਕੋ (ਕੇਵਲਜ੍ਞਾਨੀਕੋ ) [ਹਿ ] ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ [ਬਂਧਃ ਨ ] ਬਂਧ ਨਹੀਂ ਹੈ .
ਟੀਕਾ : — ਯਹਾਁ ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ ਜ੍ਞਾਨੀਕੋ (ਕੇਵਲਜ੍ਞਾਨੀਕੋ ) ਬਨ੍ਧਕੇ ਅਭਾਵਕਾ ਸ੍ਵਰੂਪ ਕਹਾ ਹੈ .
ਸਮ੍ਯਗ੍ਜ੍ਞਾਨੀ (ਕੇਵਲਜ੍ਞਾਨੀ ) ਜੀਵ ਕਹੀਂ ਕਭੀ ਸ੍ਵਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਕ ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਸ੍ਵਮਨ- ਪਰਿਣਾਮਪੂਰ੍ਵਕ ਵਚਨ ਨਹੀਂ ਬੋਲਤਾ . ਕ੍ਯੋਂ ? ‘‘ਅਮਨਸ੍ਕਾਃ ਕੇਵਲਿਨਃ (ਕੇਵਲੀ ਮਨਰਹਿਤ ਹੈਂ )’’ ਐਸਾ (ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਕਾ) ਵਚਨ ਹੋਨੇਸੇ . ਇਸ ਕਾਰਣਸੇ (ਐਸਾ ਸਮਝਨਾ ਕਿ) — ਜੀਵਕੋ ਮਨਪਰਿਣਤਿਪੂਰ੍ਵਕ ਵਚਨ ਬਨ੍ਧਕਾ ਕਾਰਣ ਹੈ ਐਸਾ ਅਰ੍ਥ ਹੈ ਔਰ ਮਨਪਰਿਣਤਿਪੂਰ੍ਵਕ ਵਚਨ ਤੋ ਕੇਵਲੀਕੋ ਹੋਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; (ਤਥਾ) ਇਚ੍ਛਾਪੂਰ੍ਵਕ ਵਚਨ ਹੀ ❃
ਕਾਰਣ ਹੈ ਔਰ ਕੇਵਲੀਕੇ ਮੁਖਾਰਵਿਨ੍ਦਸੇ ਨਿਕਲਤੀ ਹੁਈ, ਸਮਸ੍ਤ ਜਨੋਂਕੇ ਹ੍ਰੁਦਯਕੋ ਆਹ੍ਲਾਦਕੇ ਕਾਰਣਭੂਤ ਦਿਵ੍ਯਧ੍ਵਨਿ ਤੋ ਅਨਿਚ੍ਛਾਤ੍ਮਕ (ਇਚ੍ਛਾਰਹਿਤ) ਹੋਤੀ ਹੈ; ਇਸਲਿਯੇ ਸਮ੍ਯਗ੍ਜ੍ਞਾਨੀਕੋ (ਕੇਵਲਜ੍ਞਾਨੀਕੋ) ਬਨ੍ਧਕਾ ਅਭਾਵ ਹੈ .
[ਅਬ ਇਨ ੧੭੩ - ੧੭੪ਵੀਂ ਗਾਥਾਓਂਕੀ ਟੀਕਾ ਪੂਰ੍ਣ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਟੀਕਾਕਾਰ ਮੁਨਿਰਾਜ ਤੀਨ ਸ਼੍ਲੋਕ ਕਹਤੇ ਹੈਂ :] ❃ ਸਾਭਿਲਾਸ਼ਸ੍ਵਰੂਪ = ਜਿਸਕਾ ਸ੍ਵਰੂਪ ਸਾਭਿਲਾਸ਼ (ਇਚ੍ਛਾਯੁਕ੍ਤ) ਹੋ ਐਸੇ .
੩੪੮ ]