ਅਤ੍ਰਾਪਿ ਨਿਰੁਪਾਧਿਸ੍ਵਰੂਪਲਕ੍ਸ਼ਣਪਰਮਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਮੁਕ੍ਤ ਮ੍ .
ਅਖਿਲਦੁਰਘਵੀਰਵੈਰਿਵਰੂਥਿਨੀਸਂਭ੍ਰਮਾਗੋਚਰਸਹਜਜ੍ਞਾਨਦੁਰ੍ਗਨਿਲਯਤ੍ਵਾਦਵ੍ਯਾਬਾਧਮ੍, ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮ- ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਭਰਿਤਚਿਦਾਨਨ੍ਦਮਯਤ੍ਵਾਦਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍, ਤ੍ਰਿਸ਼ੁ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਸ਼ੁ ਵਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟਤ੍ਵਾਦਨੌਪਮ੍ਯਮ੍, ਸਂਸ੍ਰੁਤਿ- ਪੁਰਂਧ੍ਰਿਕਾਸਂਭੋਗਸਂਭਵਸੁਖਦੁਃਖਾਭਾਵਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਪਾਪਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤ ਮ੍, ਪੁਨਰਾਗਮਨਹੇਤੁਭੂਤਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਮੋਹ- ਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਾਭਾਵਾਤ੍ਪੁਨਰਾਗਮਨਵਿਰਹਿਤਮ੍, ਨਿਤ੍ਯਮਰਣਤਦ੍ਭਵਮਰਣਕਾਰਣਕਲੇਵਰਸਂਬਨ੍ਧਾਭਾਵਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਮ੍, ਨਿਜਗੁਣਪਰ੍ਯਾਯਪ੍ਰਚ੍ਯਵਨਾਭਾਵਾਦਚਲਮ੍, ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਾਵਲਮ੍ਬਨਾਭਾਵਾਦਨਾਲਮ੍ਬਮਿਤਿ
ਤਥਾ ਚੋਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੀਮਦਮ੍ਰੁਤਚਂਦ੍ਰਸੂਰਿਭਿਃ — [ਪੁਨਰਾਗਮਨ-ਵਿਰਹਿਤਮ੍ ] ਪੁਨਰਾਗਮਨ ਰਹਿਤ, [ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ] ਨਿਤ੍ਯ, [ਅਚਲਮ੍ ] ਅਚਲ ਔਰ [ਅਨਾਲਂਬਮ੍ ] ਨਿਰਾਲਮ੍ਬ ਹੈ .
ਟੀਕਾ : — ਯਹਾਁ ਭੀ, ਨਿਰੁਪਾਧਿ ਸ੍ਵਰੂਪ ਜਿਸਕਾ ਲਕ੍ਸ਼ਣ ਹੈ ਐਸਾ ਪਰਮਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵ ਕਹਾ ਹੈ .
(ਪਰਮਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵ ਐਸਾ ਹੈ : — ) ਸਮਸ੍ਤ ਦੁਸ਼੍ਟ ੧ਅਘਰੂਪੀ ਵੀਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਓਂਕੀ ਸੇਨਾਕੇ ਧਾਂਧਲਕੋ ਅਗੋਚਰ ਐਸੇ ਸਹਜਜ੍ਞਾਨਰੂਪੀ ਗਢਮੇਂ ਆਵਾਸ ਹੋਨੇਕੇ ਕਾਰਣ ਅਵ੍ਯਾਬਾਧ (ਨਿਰ੍ਵਿਘ੍ਨ) ਹੈ; ਸਰ੍ਵ ਆਤ੍ਮਪ੍ਰਦੇਸ਼ਮੇਂ ਭਰੇ ਹੁਏ ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਮਯਪਨੇਕੇ ਕਾਰਣ ਅਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯ ਹੈ; ਤੀਨ ਤਤ੍ਤ੍ਵੋਂਮੇਂ ਵਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟ ਹੋਨੇਕੇ ਕਾਰਣ (ਬਹਿਰਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵ, ਅਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵ ਔਰ ਪਰਮਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵ ਇਨ ਤੀਨੋਂਮੇਂ ਵਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟ — ਖਾਸ ਪ੍ਰਕਾਰਕਾ — ਉਤ੍ਤਮ ਹੋਨੇਕੇ ਕਾਰਣ) ਅਨੁਪਮ ਹੈ; ਸਂਸਾਰਰੂਪੀ ਸ੍ਤ੍ਰੀਕੇ ਸਂਭੋਗਸੇ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਹੋਨੇਵਾਲੇ ਸੁਖਦੁਃਖਕਾ ਅਭਾਵ ਹੋਨੇਕੇ ਕਾਰਣ ਪੁਣ੍ਯਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੈ; ੨ਪੁਨਰਾਗਮਨਕੇ ਹੇਤੁਭੂਤ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ - ਅਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ ਮੋਹਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਕਾ ਅਭਾਵ ਹੋਨੇਕੇ ਕਾਰਣ ਪੁਨਰਾਗਮਨ ਰਹਿਤ ਹੈ; ੩ਨਿਤ੍ਯ ਮਰਣਕੇ ਤਥਾ ਉਸ ਭਵ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀ ਮਰਣਕੇ ਕਾਰਣਭੂਤ ਕਲੇਵਰਕੇ (ਸ਼ਰੀਰਕੇ) ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਕਾ ਅਭਾਵ ਹੋਨੇਕੇ ਕਾਰਣ ਨਿਤ੍ਯ ਹੈ; ਨਿਜ ਗੁਣੋਂ ਔਰ ਪਰ੍ਯਾਯੋਂਸੇ ਚ੍ਯੁਤ ਨ ਹੋਨੇਕੇ ਕਾਰਣ ਅਚਲ ਹੈ; ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਕੇ ਅਵਲਮ੍ਬਨਕਾ ਅਭਾਵ ਹੋਨੇਕੇ ਕਾਰਣ ਨਿਰਾਲਮ੍ਬ ਹੈ .
ਇਸੀਪ੍ਰਕਾਰ (ਆਚਾਰ੍ਯਦੇਵ) ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ ਅਮ੍ਰੁਤਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰਿਨੇ (ਸ਼੍ਰੀ ਸਮਯਸਾਰਕੀ ਆਤ੍ਮਖ੍ਯਾਤਿ ਨਾਮਕ ਟੀਕਾਮੇਂ ੧੩੮ਵੇਂ ਸ਼੍ਲੋਕ ਦ੍ਵਾਰਾ) ਕਹਾ ਹੈ ਕਿ : —
੩੫੬ ]
੧ – ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਂਮੇਂ ਅਨੇਕ ਸ੍ਥਾਨੋਂ ਪਰ ਪਾਪ ਤਥਾ ਪੁਣ੍ਯ ਦੋਨੋਂਕੋ ‘ਅਘ’ ਅਥਵਾ ‘ਪਾਪ’ ਕਹਾ ਜਾਤਾ ਹੈ .
੨ – ਪੁਨਰਾਗਮਨ = (ਚਾਰ ਗਤਿਯੋਂਮੇਂਸੇ ਕਿਸੀ ਗਤਿਮੇਂ) ਫਿ ਰਸੇ ਆਨਾ; ਪੁਨਃ ਜਨ੍ਮ ਧਾਰਣ ਕਰਨਾ ਸੋ .
੩ – ਨਿਤ੍ਯ ਮਰਣ = ਪ੍ਰਤਿਸਮਯ ਹੋਨੇਵਾਲਾ ਆਯੁਕਰ੍ਮਕੇ ਨਿਸ਼ੇਕੋਂਕਾ ਕ੍ਸ਼ਯ