kahAnajainashAstramAlA] navapadArthapUrvak–mokShamArgaprapanchavarNan
denti khalu mohabahulan phAsan bahugA vi te tesin.. 110..
dadati khalu mohabahulan sparshan bahukA api te teShAm.. 110..
pRuthivIkAyikAdipanychabhedoddeshoyam.
pRuthivIkAyA, apkAyA, tejakAyA, vAyukAyA, vanaspatikAyA ityete pudgal–pariNAmA bandhavashAjjIvAnusanshritA, avAntarajAtibhedAdbahukA api sparshanendriyAvaraNakShayopasham–bhAjAn jIvAnAn bahiranggasparshanendriyanirvRuttibhUtA karmaphalachetanApradhAn– -----------------------------------------------------------------------------
anvayArtha– [pRuthivI] pRithvIkAy, [udakam] apkAy, [agni] agnikAy, [vAyu] vAyukAy [cha] aur [vanaspati] vanaspatikAy–[kAyA] yah kAyen [jIvasanshritA] jIvasahit hain. [bahukA api te] [avAntar jAtiyonkI apekShAse] unakI bhArI sankhyA hone par bhI ve sabhI [teShAm] unamen rahanevAle jIvonko [khalu] vAstavamen [mohabahulan] atyanta mohase sanyukta [sparshan dadati] sparsha detI hain [arthAt sparshagnAnamen nimitta hotI hain].
TIkA– yah, [sansArI jIvonke bhedomense] pRithvIkAyik Adi pAnch bhedonkA kathan hai.
1pRithvIkAy, apkAy, tejakAy, vAyukAy aur vanaspatikAy–aise yah pudgalapariNAm bandhavashAt [bandhake kAraN] jIvasahit hain. 2avAntar jAtirUp bhed karane par ve anek hone par bhI ve sabhI [pudgalapariNAm], sparshanendriyAvaraNake kShayopashamavAle jIvonko bahirang sparshanendriyakI --------------------------------------------------------------------------
bhU–jal–anal–vAyu–vanaspatikAy jIvasahit chhe;
bahu kAy te atimohasanyut sparsha Ape jIvane. 110.
1. kAy = sharIra. [pRithvIkAy Adi kAyen pudgalapariNAm hain; unakA jIvake sAth bandha honekee kAraN ve jIvasahit hotI hain.]
2. avAntar jAti = antargat–jAti. [pRithvIkAy, apkAy, tejakAy aur vAyukAy–in chAramense pratyekake sAt lAkh antargat–jAtirUp bhed hain; vanaspatikAyake das lAkh bhed hain.]