Panchastikay Sangrah-Hindi (English transliteration). Gatha: 19.

< Previous Page   Next Page >


Page 39 of 264
PDF/HTML Page 68 of 293

 

kahAnajainashAstramAlA] ShaDdravya–panchAstikAyavarNan

[
39

dravyamAlakShyate, tadev tathAvidhobhayAvasthAvyApinA pratiniyataik– vastutvanibandhanabhUten svabhAvenAvinaShTamanutpannan vA vedyate. paryAyAstu tasya pUrvapUrvapariNAmo–pamardottarottarapariNAmotpAdarUpA praNAshasambhavadharmANobhidhIyante. te cha vastutven dravyAdapRuthagbhUtA evoktA. tata paryAyai sahaikavastutvAjjAyamAnan mriyamANamati jIvadravyan sarvadAnutpannA vinaShTan draShTavyam. devamanuShyAdiparyAyAstu kramavartitvAdupasthitAtivAhitasvasamayA utpadyante vinashyanti cheti.. 18..

evan sado viNAso asado jIvassa Natthi uppAdo.
tAvadio jIvANan devo maNuso tti gadiNAmo.. 19..
evan sato vinAshosato jIvasya nAstyutpAda.
tAvajjIvAnAn devo manuShya iti gatinAma.. 19..

----------------------------------------------------------------------------- jo dravya 1pUrva paryAyake viyogase aur 2uttar paryAyake sanyogase honevAlI ubhay avasthAko AtmasAt [apanerUp] karatA huA vinaShTa hotA aur upajatA dikhAI detA hai, vahI [dravya] vaisI ubhay avasthAmen vyApta honevAlA jo pratiniyat ekavastutvake kAraNabhUt svabhAv usake dvArA [–us svabhAvakI apekShAse] avinaShTa evan anutpanna gnAt hotA hai; usakI paryAyen pUrva–pUrva pariNAmake nAsharUp aur uttar–uttar pariNAmake utpAdarUp honese vinAsh–utpAdadharmavAlI [–vinAsh evan utpAdarUp dharmavAlI] kahI jAtI hai, aur ve [paryAyen] vasturUpase dravyase apRuthagbhUt hI kahI gaI hai. isaliye, paryAyonke sAth ekavastupaneke kAraN janmatA aur maratA hone par bhI jIvadravya sarvadA anutpanna evan avinaShTa hI dekhanA [–shraddhA karanA]; dev manuShyAdi paryAyen upajatI hai aur vinaShTa hotI hain kyonki ve kramavartI honese unakA svasamay upasthit hotA hai aur bIt jAtA hai.. 18..

gAthA 19

anvayArtha– [evan] isaprakAr [jIvasya] jIvako [sata vinAsha] satkA vinAsh aur [asata utpAda] asatkA utpAd [na asti] nahIn hai; [‘dev janmatA haie aur manuShya maratA hai’ – aisA kahA jAtA hai usakA yah kAraN hai ki] [jIvAnAm] jIvonkI [deva manuShya] dev, manuShya [iti gatinAm] aisA gatinAmakarma [tAvat] utane hI kAlakA hotA hai. --------------------------------------------------------------------------

e rIte sat–vyay ne asat–utpAd hoy na jIvane;
suranarapramukh gatinAmano hadayukta kAL ja hoy chhe. 19.

1. pUrva = pahalekI. 2. uttar = bAdakI