ਕਹਾਨਜੈਨਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਾਲਾ] ਸ਼ਡ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯ–ਪਂਚਾਸ੍ਤਿਕਾਯਵਰ੍ਣਨ
[
੧੫੭
ਏਵਂ ਪਵਯਣਸਾਰਂ ਪਂਚਤ੍ਥਿਯਸਂਗਹਂ ਵਿਯਾਣਿਤ੍ਤਾ.
ਜੋ ਮੁਯਦਿ ਰਾਗਦਾਸੇ ਸੋ ਗਾਹਦਿ ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਮੋਕ੍ਖਂ.. ੧੦੩..
ਏਵਂ ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਂਰ ਪਞ੍ਚਾਸ੍ਤਿਕਾਯਸਂਗ੍ਰਹਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯ.
ਯੋ ਮੁਞ੍ਚਤਿ ਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ੌ ਸ ਗਾਹਤੇ ਦੁਃਖਪਰਿਮੋਕ੍ਸ਼ਮ੍.. ੧੦੩..
ਤਦਵਬੋਧਫਲਪੁਰਸ੍ਸਰਃ ਪਞ੍ਚਾਸ੍ਤਿਕਾਯਵ੍ਯਾਖ੍ਯੋਪਸਂਹਾਰੋਯਮ੍.
ਨ ਖਲੁ ਕਾਲਕਲਿਤਪਞ੍ਚਾਸ੍ਤਿਕਾਯੇਭ੍ਯੋਨ੍ਯਤ੍ ਕਿਮਪਿ ਸਕਲੇਨਾਪਿ ਪ੍ਰਵਚਨੇਨ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦ੍ਯਤੇ. ਤਤਃ
ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਰ ਏਵਾਯਂ ਪਞ੍ਚਾਸ੍ਤਿਕਾਯਸਂਗ੍ਰਹਃ. ਯੋ ਹਿ ਨਾਮਾਮੁਂ ਸਮਸ੍ਤਵਸ੍ਤੁਤਤ੍ਤ੍ਵਾਭਿਧਾਯਿਨਮਰ੍ਥਤੋ–
ਰ੍ਥਿਤਯਾਵਬੁਧ੍ਯਾਤ੍ਰੈਵ ਜੀਵਾਸ੍ਤਿਕਾਯਾਂਤਰ੍ਗਤਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸ੍ਵਰੂਪੇਣਾਤ੍ਯਂਤਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਚੈਤਨ੍ਯਸ੍ਵਭਾਵਂ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਪਰ–
-----------------------------------------------------------------------------
ਗਾਥਾ ੧੦੩
ਅਨ੍ਵਯਾਰ੍ਥਃ– [ਏਵਮ੍] ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ [ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਰਂ] ਪ੍ਰਵਚਨਕੇ ਸਾਰਭੂਤ [ਪਞ੍ਚਾਸ੍ਤਿਕਾਯਸਂਗ੍ਰਹਂ]
‘ਪਂਚਾਸ੍ਤਿਕਾਯਸਂਗ੍ਰਹ’ਕੋ [ਵਿਜ੍ਞਾਯ] ਜਾਨਕਰ [ਯਃ] ਜੋ [ਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ੌ] ਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਕੋ [ਮੁਞ੍ਚਤਿ] ਛੋੜਤਾ ਹੈ,
[ਸਃ] ਵਹ [ਦੁਃਖਪਰਿਮੋਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਗਾਹਤੇ] ਦੁਃਖਸੇ ਪਰਿਮੁਕ੍ਤ ਹੋਤਾ ਹੈ.
ਟੀਕਾਃ– ਯਹਾਁ ਪਂਚਾਸ੍ਤਿਕਾਯਕੇ ਅਵਬੋਧਕਾ ਫਲ ਕਹਕਰ ਪਂਚਾਸ੍ਤਿਕਾਯਕੇ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਕਾ ਉਪਸਂਹਾਰ
ਕਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ.
ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣ [ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਂਗਰੂਪਸੇ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣ] ਪ੍ਰਵਚਨ ਕਾਲ ਸਹਿਤ ਪਂਚਾਸ੍ਤਿਕਾਯਸੇ ਅਨ੍ਯ ਕੁਛ ਭੀ
ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਤਾ; ਇਸਲਿਯੇ ਪ੍ਰਵਚਨਕਾ ਸਾਰ ਹੀ ਯਹ ‘ਪਂਚਾਸ੍ਤਿਕਾਯਸਂਗ੍ਰਹ’ ਹੈ. ਜੋ ਪੁਰੁਸ਼
ਸਮਸ੍ਤਵਸ੍ਤੁਤਤ੍ਤ੍ਵਕਾ ਕਥਨ ਕਰਨੇਵਾਲੇ ਇਸ ‘ਪਂਚਾਸ੍ਤਿਕਾਯਸਂਗ੍ਰਹ’ ਕੋ ੧ਅਰ੍ਥਤਃ ੨ਅਰ੍ਥੀਰੂਪਸੇ ਜਾਨਕਰ,
--------------------------------------------------------------------------
੧. ਅਰ੍ਥਤ=ਅਰ੍ਥਾਨੁਸਾਰ; ਵਾਚ੍ਯਕਾ ਲਕ੍ਸ਼ਣ ਕਰਕੇ; ਵਾਚ੍ਯਸਾਪੇਕ੍ਸ਼; ਯਥਾਰ੍ਥ ਰੀਤਿਸੇ.
੨. ਅਰ੍ਥੀਰੂਪਸੇ=ਗਰਜੀਰੂਪਸੇ; ਯਾਚਕਰੂਪਸੇ; ਸੇਵਕਰੂਪਸੇ; ਕੁਛ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰਨੇ ਕੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨਸੇ [ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਹਿਤਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਕੇ
ਹੇਤੁਸੇ].
ਏ ਰੀਤੇ ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਰਰੂਪ ‘ਪਂਚਾਸ੍ਤਿਸਂਗ੍ਰਹ’ ਜਾਣੀਨੇ
ਜੇ ਜੀਵ ਛੋਡੇ ਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼, ਲਹੇ ਸਕਲਦੁਖਮੋਕ੍ਸ਼ਨੇ. ੧੦੩.