Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
shrI diga.nbar jain svAdhyAyama.ndir TrasTa, sonagaDh - 364250
adhikAr-2 : dohA-44 ]paramAtmaprakAsh: [ 289
अस्त्यात्मानादिबद्धः स्वकृतजफ लभुक् तत्क्षयान्मोक्षभाजी । ज्ञाताद्रष्टा स्वदेहप्रमितिरुपसमाहार-
विस्तारधर्मा । ध्रौव्योत्पत्तिव्ययात्मा स्वगुणयुत इतो नान्यथा साध्यसिद्धिः’’ ।।४३।।
अथ योऽसावेवोपशमभावं करोति तस्य निन्दाद्वारेण स्तुतिं त्रिकलेन कथयति —
१७०) बिण्णि वि दोस हवंति तसु जो सम – भाउ करेइ ।
बंधु जि णिहणइ अप्पणउ अणु जगु गहिलु करेइ ।।४४।।
द्वौ अपि दोषौ भवतः तस्य यः समभावं करोति ।
बन्धं एव निहन्ति आत्मीयं अन्यत् जगद् ग्रहिलं करोति ।।४४।।
ज्ञाताद्रष्टा स्वदेहप्रमितिरुपसमाहारविस्तार धर्मा ।
ध्रौव्योत्पत्तिव्ययात्मा स्वगुणयुत इतो नान्यथा साध्यसिद्धिः ।।’’
(siddhabhakti-2)
(artha: — koI potAno ke potAnA guNano abhAv karavA mATe tapashcharyAdi vidhinI pravR^itti
kare ja nahi.
AtmA anAdithI karmo vaDe ba.ndhAyelo, pote upArjelA shubhAshubh karmano bhoktA tenA
kShayathI mokShano bhoktA, j~nAtA-draShTA,sa.nsAr-avasthAmA.n svadeh pramANarUp, sa.nkoch-
vistAranA svabhAvavALo, utpAd vyayadhrauvyasvarUp ane potAnA guNathI yukta Che, AvA
svarUpe AtmAne jANavAthI sAdhyanI siddhi Che, anya prakAre jANavAthI sAdhyanI siddhi thatI
nathI. 43.
किये हुए कर्मोंके फ लका भोक्ता है, उन कर्मोंके क्षयसे मोक्षपदका भोक्ता है, ज्ञाता है,
देखनेवाला है, अपनी देहके प्रमाण हैं, संसार – अवस्थामें प्रदेशोंके संकोच विस्तारको धारण
करता हैं, उत्पाद, व्यय, ध्रौव्य सहित है, और अपने गुण पर्याय सहित है । इसप्रकार आत्माके
जाननेसे ही साध्यकी सिद्धि है, दूसरी तरह नहीं है ।।४३।।
आगे जो संयमी परम शांतभावका ही कर्ता है, उसकी निंदा द्वारा स्तुति तीन गाथाओंमें
करते हैं —
गाथा – ४४
अन्वयार्थ : — [यः ] जो साधु [समभावं ] राग-द्वेषके त्यागरूप समभावको
[करोति ] करता है, [तस्य ] उस तपोधनके [द्वौ अपि दोषौ ] दो दोष [भवतः ] होते हैं ।