Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ശ്രീ ദിഗംബര ജൈന സ്വാധ്യായമംദിര ട്രസ്ട, സോനഗഢ - ൩൬൪൨൫൦
അധികാര-൧ : ദോഹാ-൧൦൯ ]പരമാത്മപ്രകാശ: [ ൧൭൭
कथंभूतो निजात्मा । णाणिउ ज्ञानी ज्ञानलक्षणः तमित्थंभूतमात्मानं जा ण मुणेहि यावत्कालं
न जानासि ता अण्णाणिं णाणमउं तावत्कालमज्ञानेन मिथ्यात्वरागादिविकल्पजालेन ज्ञानमयम् ।
किं पर बंभु लहेहि किं परमुत्कृष्टं ब्रह्मस्वभावं लभसे किं तु नैवेति । तद्यथा । यावत्कालमात्मा
कर्ता आत्मानं कर्मतापन्नम् आत्मना करणभूतेन आत्मने निमित्तं आत्मनः सकाशात् आत्मनि
स्थितं समस्तरागादिविकल्पजालं मुक्त्वा न जानासि तावत्कालं परमब्रह्मशब्दवाच्यं
निर्दोषिपरमात्मानं किं लभसे नैवेति भावार्थः ।।१०८।। इति सूत्रचतुष्टयेनान्तरस्थले
ज्ञानव्याख्यानं गतम् ।
अथानन्तरं सूत्रचतुष्टयेनान्तरस्थले परलोकशब्दव्युत्पत्त्या परलोकशब्दवाच्यं परमात्मानं
कथयति —
१०९) जोइज्जइ तिं बंभु परु जाणिज्जइ तिं सोइ ।
बंभु मुणेविणु जेण लहु गम्मिज्जइ परलोइ ।।१०९।।
द्रश्यते तेन ब्रह्मा परः ज्ञायते तेन स एव ।
ब्रह्म मत्वा येन लघु गम्यते परलोके ।।१०९।।
तिष्ठता नहीं जान ले, तब तक निर्दोष शुद्ध परमात्मा सिद्धपरमेष्ठीको क्या पा सकता है ? कभी
नहीं पा सकता । जो आत्माको जानता है, वही परमात्माको जानता है ।।१०८।।
इसप्रकार प्रथम महास्थलमें चार दोहोंमें अंतरस्थलमें ज्ञानका व्याख्यान किया । आगे
चार सूत्रोंमें अंतरस्थलमें परलोक शब्दकी व्युत्पत्तिकर परलोक शब्दसे परमात्माको ही कहते
हैं —
गाथा – १०९
अन्वयार्थ : — [तेन ] उस कारणसे उसी पुरुषसे [परः ब्रह्मा ] शुद्धात्मा नियमसे
ആത്മാനേ മാടേ, ആത്മാഥീ, ആത്മാമാം സ്ഥിത ഥഈനേ സമസ്ത രാഗാദി വികല്പജാളനേ ഛോഡീനേ
ജാണതോ നഥീ; ത്യാം സുധീ ‘പരബ്രഹ്മ’ ശബ്ദഥീ വാച്യ ഏവാ നിര്ദോഷ പരമാത്മാനേ ശും പാമീ ശകേ?
ന പാമീ ശകേ, ഏ ഭാവാര്ഥ ഛേ. ൧൦൮.
ഏ രീതേ പ്രഥമ മഹാസ്ഥളമാം ചാര ദോഹക സൂത്രോഥീ അന്തരസ്ഥളമാം ജ്ഞാനനും വ്യാഖ്യാന സമാപ്ത
ഥയും.
ത്യാര പഛീ അന്തരസ്ഥളമാം ചാര ഗാഥാ സൂത്രോഥീ പരലോക ശബ്ദനീ വ്യുത്പത്തി അനുസാര പരലോക
ശബ്ദഥീ വാച്യ പരമാത്മാനും കഥന കരേ ഛേ : —