Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ശ്രീ ദിഗംബര ജൈന സ്വാധ്യായമംദിര ട്രസ്ട, സോനഗഢ - ൩൬൪൨൫൦
൩൬൬ ]യോഗീന്ദുദേവവിരചിത: [ അധികാര-൨ : ദോഹാ-൮൯
जिह्वालाम्पटयेनौषधेनापि अजीर्णं करोत्यज्ञानी इति, न च ज्ञानीति, तथा कोऽपि तपोधनो
विनीतवनितादिकं मोहभयेन त्यक्त्वा जिनदीक्षां गृहीत्वा च शुद्धबुद्धैकस्वभावनिजशुद्धात्मतत्त्व-
सम्यक्श्रद्धानज्ञानानुष्ठानरूपनीरोगत्वप्रतिपक्षभूतमजीर्णरोगस्थानीयं मोहमुत्पाद्यात्मनः । किं कृत्वा ।
किमप्यौषधस्थानीयमुपकरणादिकं गृहीत्वा । कोऽसावज्ञानी न तु ज्ञानीति । इदमत्र तात्पर्यम् ।
परमोपेक्षासंयमधरेण शुद्धात्मानुभूतिप्रतिपक्षभूतः सर्वोऽपि तावत्परिग्रहस्त्याज्यः । परमोपेक्षासंयमा-
भावे तु वीतरागशुद्धात्मानुभूतिभावसंयमरक्षणार्थं विशिष्टसंहननादिशक्त्यभावे सति यद्यपि तपः-
पर्यायशरीरसहकारिभूतमन्नपानसंयमशौचज्ञानोपकरणतृणमयप्रावरणादिकं किमपि गृह्णाति तथापि
ഔഷധ ലഈനേ) ഔഷധഥീ-ജ അജീര്ണ കരേ ഛേ തേ അജ്ഞാനീ ഛേ. തേവീ രീതേ കോഈ തപോധന വിനീത, വനിതാ
വഗേരേനേ (അജീര്ണരോഗസ്ഥാനീയ) മോഹനാ ഭയഥീ ഛോഡീനേ അനേ ജിനദീക്ഷാ ഗ്രഹീനേ കാംഈ പണ
ഔഷധസ്ഥാനീയ ഉപകരണാദിനേ ഗ്രഹീനേ ശുദ്ധ-ബുദ്ധ ജ ജേനോ ഏക സ്വഭാവ ഛേ ഏവാ നിജശുദ്ധാത്മതത്ത്വനാം
സമ്യക് ശ്രദ്ധാന, സമ്യക് ജ്ഞാന അനേ സമ്യഗ് അനുഷ്ഠാനരൂപ നിരോഗപണാനാ പ്രതിപക്ഷഭൂത
അജീര്ണരോഗസ്ഥാനീയ (അജീര്ണ രോഗ സമാന) പോതാനേ മോഹ ഉപജാവേ ഛേ. പണ ജ്ഞാനീ തേവോ നഥീ.
അഹീം, ഏ താത്പര്യ ഛേ കേ പരമോപേക്ഷാസംയമധാരീഏ ശുദ്ധാത്മാനുഭൂതിഥീ പ്രതിപക്ഷഭൂത ബധോയ
പരിഗ്രഹ ഛോഡവാ യോഗ്യ ഛേ അനേ പരമോപേക്ഷാസംയമനാ അഭാവമാം വീതരാഗ ശുദ്ധാത്മാനുഭൂതിരൂപ
ഭാവസംയമനാ രക്ഷണാര്ഥേ വിശിഷ്ട സംഹനനാദി ശക്തിനോ അഭാവ ഹോതാം, ജോ കേ തപനും സാധന ജേ ശരീര
തേനാ രക്ഷാനാ സഹകാരീഭൂത അന്ന, ജള, സംയമ, ശൌച, ജ്ഞാനനാ ഉപകരണോ കമംഡല, പീംഛീ അനേ ശാസ്ത്രോ
पतिव्रता स्त्री आदिको मोहके डरसे छोड़कर जिनदीक्षा लेके अजीर्ण समान मोहके दूर करनेके
लिये वैराग्य धारण करके औषधि समान जो उपकरणादि उनको ही ग्रहण करके उन्हींका
अनुरागी (प्रेमी) होता है, उनकी बुद्धिसे सुख मानता है, वह औषधिका ही अजीर्ण करता है ।
मात्राप्रमाण औषधि लेवे, तो वह रोगको हर सके । यदि औषधिका ही अजीर्ण करे — मात्रासे
अधिक लेवे, तो रोग नहीं जाता, उलटी रोगकी वृद्धि ही होती है । यह निःसंदेह जानना । इससे
यह निश्चय हुआ जो परमोपेक्षासंयम अर्थात् निर्विकल्प परमसमाधिरूप तीन गुप्तिमयी परम
शुद्धोपयोगरूप संयमके धारक हैं, उनके शुद्धात्माकी अनुभूतिसे विपरीत सब ही परिग्रह त्यागने
योग्य है । शुद्धोपयोगी मुनियोंके कुछ भी परिग्रह नहीं है, और जिनके परमोपेक्षा संयम नहीं
लेकिन व्यवहार संयम है, उनके भावसंयमकी रक्षणार्थ व्यवहार संयम है, उनके भावसंयमकी
रक्षाके निमित्त हीन संहननके होनेपर उत्कृष्ट शक्तिके अभावसे यद्यपि तपका साधन शरीरकी
रक्षाके निमित्त अन्न जलका ग्रहण होता है, उस अन्न जलके लेनेसे मल – मूत्रादिकी बाधा भी
होती है, इसलिये शौचका उपकरण कमंडलु, और संयमोपकरण पीछी, और ज्ञानोपकरण
पुस्तक इनको ग्रहण करते हैं, तो भी इनमें ममता नहीं है, प्रयोजनमात्र प्रथम अवस्थामें धारते