Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ശ്രീ ദിഗംബര ജൈന സ്വാധ്യായമംദിര ട്രസ്ട, സോനഗഢ - ൩൬൪൨൫൦
൩൬൮ ]യോഗീന്ദുദേവവിരചിത: [ അധികാര-൨ : ദോഹാ-൯൦
केनाप्यात्मा वञ्चितः । किं कृत्वा । शिरोलुञ्चनं कृत्वा । केन । भस्मना । कस्मादिति
चेत् । यतः सर्वेऽपि संगा न परिहृताः । कथंभूतेन भूत्वा । जिनवरलिङ्गधारकेणेति । तद्यथा ।
वीतरागनिर्विकल्पनिजानन्दैक रूपसुखरसास्वादपरिणतपरमात्मभावनास्वभावेन तीक्ष्णशस्त्रोपकरणेन
बाह्याभ्यन्तरपरिग्रहकांक्षारूपप्रभृतिसमस्तमनोरथकल्लोलमालात्यागरूपं मनोमुण्डनं पूर्वमकृत्वा
जिनदीक्षारूपं शिरोमुण्डनं कृत्वापि केनाप्यात्मा वञ्चितः । कस्मात् । सर्वसंगपरित्यागाभावादिति ।
अत्रेदं व्याख्यानं ज्ञात्वा स्वशुद्धात्मभावनोत्थवीतरागपरमानन्दपरिग्रहं कृत्वा तु जगत्त्रये
कालत्रयेऽपि मनोवचनकायैः कृतकारितानुमतैश्च द्रष्टश्रुतानुभूतनिःपरिग्रहशुद्धात्मानुभूतिविपरीत-
परिग्रहकाङ्क्षास्त्वं त्यजेतित्यभिप्रायः ।।९०।।
ഭാവാര്ഥ: — വീതരാഗ നിര്വികല്പ നിജാനംദ ജേനും ഏക രൂപ ഛേ ഏവാ സുഖരസനാ ആസ്വാദരൂപേ
പരിണത പരമാത്മാനീ ഭാവനാനാ സ്വഭാവരൂപ തീക്ഷ്ണ ശസ്ത്രനാ ഉപകരണഥീ ബാഹ്യ, അഭ്യംതര പരിഗ്രഹനീ
ആകാംക്ഷാ ആദിഥീ മാംഡീനേ സമസ്ത മനോരഥനീ കല്ലോലമാളാനാ ത്യാഗരൂപ മനോമുംഡന പൂര്വേ കര്യും നഹി.
ജിനദീക്ഷാരൂപ ശിരോമുംഡന കരീനേ പണ സര്വസംഗ പരിത്യാഗ കര്യോ ന ഹോവാഥീ തേണേ പോതാനാ ആത്മാനേ
ഛേതര്യോ.
അഹീം, ആ കഥന ജാണീനേ നിജ ശുദ്ധ-ആത്മാനീ ഭാവനാഥീ ഉത്പന്ന വീതരാഗ പരമാനംദരൂപ
പരിഗ്രഹനേ ഗ്രഹീനേ ത്രണ കാളമാം ത്രണ ലോകമാം മന, വചന, കായഥീ, കൃത, കാരിത, അനുമോദനഥീ
നിഷ്പരിഗ്രഹ ശുദ്ധാത്മാനീ അനുഭൂതിഥീ വിപരീത ഏവാ ദേഖേലാ, സാംഭളേലാ അനേ അനുഭവേലാ പരിഗ്രഹനീ
ആകാംക്ഷാ ഛോഡവീ, ഏവോ അഭിപ്രായ ഛേ. ൯൦.
करके [क्षारेण ] भस्मसे [शिरः ] शिरके केश [लुंचित्वा ] लौंच किये, (उखाड़े) लेकिन
[सकला अपि संगाः ] सब परिग्रह [न परिहृताः ] नहीं छोड़े, उसने [आत्मा ] अपनी
आत्माको ही [वंचितः ] ठग लिया ।
भावार्थ : — वीतराग निर्विकल्पनिजानंद अखंडरूप सुखरसका जो आस्वाद उसरूप
परिणामी जो परमात्माकी भावना वही हुआ, तीक्ष्ण शस्त्र उससे बाहिरके और अंतरके परिग्रहोंकी
वाञ्छा आदि ले समस्त मनोरथ उनकी कल्लोल मालाओंका त्यागरूप मनका मुंडन वह तो
नहीं किया, और जिनदीक्षारूप शिरोमुंडन कर भेष रखा, सब परिग्रहका त्याग नहीं किया, उसने
अपनी आत्मा ठगी । ऐसा कथन समझकर निज शुद्धात्माकी भावनासे उत्पन्न, वीतराग परम,
आनंदस्वरूपको अंगीकार करके तीनों काल तीनों लोकमें मन, वचन, काय, कृत, कारित,
अनुमोदनाकर देखे, सुने, अनुभवे जो परिग्रह उनकी वाँछा सर्वथा त्यागनी चाहिये । ये परिग्रह
शुद्धात्माकी अनुभूतिसे विपरीत हैं ।।९०।।