Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ଶ୍ରୀ ଦିଗଂବର ଜୈନ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯମଂଦିର ଟ୍ରସ୍ଟ, ସୋନଗଢ - ୩୬୪୨୫୦
ଅଧିକାର-୨ : ଦୋହା-୧୮୪ ]ପରମାତ୍ମପ୍ରକାଶ: [ ୫୦୯
अथ इदानीं परुषवचनं सोढुं न याति तदा निर्विकल्पात्मतत्त्वभावना कर्तव्येति
प्रतिपादयति —
३१५) णिट्ठुर-वयणु सुणेवि जिय जइ मणि सहण ण जाइ ।
तो लहु भावहि बंभु परु जिं मणु झत्ति विलाइ ।।१८४।।
निष्ठुरवचनं श्रुत्वा जीव यदि मनसि सोढुं न याति ।
ततो लघु भावय ब्रह्म परं येन मनो झटिति विलीयते ।।१८४।।
जइ यदि चेत् सहण ण जाइ सोढुं न याति । क्व मणि मनसि जिय हे मूढ जीव ।
किं कृत्वा । सुणेवि श्रुत्वा । किम् णिट्ठुरवयणु निष्ठुरं हृदयकर्णशूलवचनं तो तद्वचनश्रवणानन्तरं
लहु शीघ्रं भावहि वीतरागपरमानन्दैकलक्षणनिर्विकल्पसमाधौ स्थित्वा भावय कम् । बंभु
ब्रह्मशब्दवाच्यनिजदेहस्थपरमात्मानम् । कथंभूतम् । परु परमानन्तज्ञानादि गुणाधारत्वात् परमुत्कृष्टं
जिं येन परमात्मध्यानेन । किं भवति । मणु झत्ति विलाइ वीतरागनिर्विकल्पसमाधिसमुत्पन्न-
ହଵେ, ଜୋ ଆ କଠୋର ଵଚନ ସହନ ନ ଥାଯ ତୋ (ପୋତାନୋ କଷାଯଭାଵ ରୋକଵା ମାଟେ) ନିର୍ଵିକଲ୍ପ
ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵନୀ ଭାଵନା କରଵୀ, ଏମ କହେ ଛେ : —
ଭାଵାର୍ଥ : — ହେ ମୂଢ ଜୀଵ! ଜୋ ନିଷ୍ଠୁର, ହୃଦଯ ଅନେ କାନମାଂ ଶୂଳ ଜେଵୁଂ ଖୂଂଚନାରୁଂ
ଵଚନ ସାଂଭଳୀନେ ମନମାଂ ତାରାଥୀ ସହନ ନ ଥଈ ଶକେ ତୋ ତେ ଵଚନ ସାଂଭଳ୍ଯା ପଛୀ ଶୀଘ୍ର
आगे यह कहते हैं कि जो कोई कर्कश (कठोर) वचन कहे, और यह न सह
सकता हो तो अपने कषायभाव रोकनेके लिये निर्विकल्प आत्म – तत्त्वकी भावना करनी
चाहिए —
गाथा – १८४
अन्वयार्थ : — [जीव ] हे जीव, [निष्ठुरवचनं श्रुत्वा ] जो कोई अविवेकी किसीको
कठोर वचन कहे, उसको सुनकर [यदि ] जो [न सोढुं याति ] न सह सके, [ततः ] तो
कषाय दूर करनेके लिये [परं ब्रह्म ] परमानंदस्वरूप इस देहमें विराजमान परमब्रह्मका
[मनसि ] मनमें [लघु ] शीघ्र [भावय ] ध्यान करो । जो ब्रह्म अनंत ज्ञानादि गुणोंका आधार
है, सर्वोत्कृष्ट है, [येन ] जिसके ध्यान करनेसे [मनः ] मनका विकार [झटिति ] शीघ्र ही
[विलीयते ] विलीन हो जाता है ।।१८४।।