Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਗਂਬਰ ਜੈਨ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਂਦਿਰ ਟ੍ਰਸ੍ਟ, ਸੋਨਗਢ - ੩੬੪੨੫੦
੧੩੦ ]ਯੋਗੀਨ੍ਦੁਦੇਵਵਿਰਚਿਤ: [ ਅਧਿਕਾਰ-੧ : ਦੋਹਾ-੭੬
भावार्थ : — देखे, सुने, अनुभवे भोगोंकी अभिलाषारूप सब विभाव-परिणामोंको
छोड़कर निजस्वरूपका ध्यान कर । यहाँ उपादेयरूप अतीन्द्रियसुखसे तन्मयी और सब
भावकर्म, द्रव्यकर्म, नोकर्मसे जुदा जो शुद्धात्मा है, वही अभेद रत्नत्रयको धारण करनेवाले
निकटभव्योंको उपादेय है, ऐसा तात्पर्य हुआ ।।७५।।
ऐसे तीन प्रकार आत्माके कहनेवाले प्रथम महाधिकारमें जुदे जुदे स्वतंत्र भेद भावनाके
स्थलमें नौ दोहा-सूत्र कहे । आगे निश्चयकर सम्यग्दृष्टिकी मुख्यतासे स्वतन्त्र एक दोहासूत्र
कहते हैं —
ਭਾਵਾਰ੍ਥ : — ਸ਼ੁਦ੍ਧਨਿਸ਼੍ਚਯਨਯਥੀ ਜ੍ਞਾਨਾਵਰਣਾਦਿ ਆਠਕਰ੍ਮੋਥੀ ਬਾਹ੍ਯ (ਭਿਨ੍ਨ), ਮਿਥ੍ਯਾਤ੍ਵ,
ਰਾਗਾਦਿ ਭਾਵਕਰ੍ਮਰੂਪ ਸਰ੍ਵ ਦੋਸ਼ੋਥੀ ਰਹਿਤ ਦਰ੍ਸ਼ਨਜ੍ਞਾਨਚਾਰਿਤ੍ਰਮਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋਪਯੋਗਨੀ ਸਾਥੇ ਅਵਿਨਾਭੂਤ,
ਸ੍ਵਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾਨਾਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨ, ਸਮ੍ਯਗ੍ਜ੍ਞਾਨ, ਸਮ੍ਯਕ੍ਚਾਰਿਤ੍ਰਥੀ ਰਚਾਯੇਲ ਆਤ੍ਮਾਨੇ ਨਿਸ਼੍ਚਯਥੀ ਭਾਵ ਅਰ੍ਥਾਤ੍
ਦੇਖੇਲਾ, ਸਾਂਭਲ਼ੇਲਾ ਅਨੇ ਅਨੁਭਵੇਲਾ ਭੋਗਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ਾਰੂਪ ਨਿਦਾਨਬਂਧਾਦਿ ਸਮਸ੍ਤ ਵਿਭਾਵਪਰਿਣਾਮੋਨੇ
ਛੋਡੀਨੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਨੇ ਭਾਵ.
ਅਹੀਂ, ਉਪਾਦੇਯਭੂਤ ਏਵਾ ਨਿਰ੍ਵਾਣਸੁਖਥੀ ਅਭਿਨ੍ਨ ਅਨੇ ਸਮਸ੍ਤ ਭਾਵਕਰ੍ਮ ਤੇਮ ਜ ਦ੍ਰਵ੍ਯਕਰ੍ਮਥੀ
ਭਿਨ੍ਨ ਏਵੋ ਜੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਆਤ੍ਮਾ ਛੇ ਤੇ ਜ ਅਭੇਦਰਤ੍ਨਤ੍ਰਯਰੂਪੇ ਪਰਿਣਮੇਲਾ ਭਵ੍ਯ ਜੀਵੋਨੇ ਉਪਾਦੇਯ ਛੇ,
ਏਵੋ ਭਾਵਾਰ੍ਥ ਛੇ. ੭੫.
ਏ ਪ੍ਰਮਾਣੇ ਤ੍ਰਣ ਪ੍ਰਕਾਰਨਾ ਆਤ੍ਮਾਨਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਕ ਪ੍ਰਥਮ ਮਹਾਧਿਕਾਰਮਾਂ ਪ੍ਰੁਥਕ੍ ਪ੍ਰੁਥਕ੍ ਸ੍ਵਤਂਤ੍ਰ
ਭੇਦਭਾਵਨਾਰੂਪੇ ਨਵਮਾ ਸ੍ਥਲ਼ਮਾਂ ਨਵ ਗਾਥਾਸੂਤ੍ਰੋ ਸਮਾਪ੍ਤ ਥਯਾਂ.
ਤ੍ਯਾਰ ਪਛੀ ਨਿਸ਼੍ਚਯਸਮ੍ਯਗ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਟਿਨੀ ਮੁਖ੍ਯਤਾਥੀ ਏਕ ਸ੍ਵਤਂਤ੍ਰ ਦੋਹਾਸੂਤ੍ਰ ਕਹੇ ਛੇ : —
ज्ञानावरणाद्यष्टकर्मभ्यो भिन्नं मिथ्यात्वरागादिभावकर्मरूपसर्वदोषैस्त्यक्त म् । पुनश्च किंविशिष्टम् ।
दंसणणाणचरित्तमउ दर्शनज्ञानचारित्रमयं शुद्धोपयोगाविनाभूतैः स्वशुद्धात्मसम्यग्दर्शन-
ज्ञानचारित्रैर्निर्वृत्तं अप्पा भावि णिरुत्तु तमित्थंभूतमात्मानं भावय ।द्रष्टश्रुतानुभूतभोगा-
कांक्षारूपनिदानबन्धादिसमस्तविभावपरिणामान् त्यक्त्वा भावयेत्यर्थः । णिरुतु निश्चितम् । अत्र
निर्वाणसुखादुपादेयभूतादभिन्नः समस्तभावकर्मद्रव्यकर्मभ्यो भिन्नो योऽसौ शुद्धात्मा स
एवाभेदरत्नत्रयपरिणतानां भव्यानामुपादेय इति भावार्थः ।।७५।। एवं त्रिविधात्म-
प्रतिपादकप्रथममहाधिकारमध्ये पृथक् पृथक् स्वतन्त्रं भेदभावनास्थलसूत्रनवकं गतम् ।
तदनन्तरं निश्चयसम्यग्द्रष्टिमुख्यत्वेन स्वतन्त्रसूत्रमेकं कथयति —
७६) अप्पिं अप्पु मुणंतु जिंउ सम्मादिट्ठि हवेइ ।
सम्माइट्ठिउ जीवडउ लहु कम्मइँ मुच्चेइ ।।७६।।