PDF/HTML Page 3001 of 4199
single page version
uttaraḥ– gnānīne shubhanā kāḷe ashubh (-mithyātvādi) nathī e apekṣhāe doṣh ghaṭe em kahyun chhe, paṇ chhe e (-shubhabhāv) jher. tīvrarāgamān (ashubhamān) je doṣh thato hato te mandarāgamān ochho thāy chhe bas eṭalun. sarvathā doṣhanā abhāvanun kāraṇ kāī shubharāg nathī. shubhāshubhathī rahit je trījī bhūmi chhe te ja sarvathā doṣhanā abhāvanun kāraṇ chhe ane te ja vāstavik amr̥utakumbh chhe, te ja apratikramaṇarūp nishchay pratikramaṇ chhe. samajāṇun kāī...?
ashubh upayog, shubh upayog ane shuddha upayog-em traṇ prakāranā vepār (pariṇām) chhe. temān ashubhopayog pāpabandhanun kāraṇ chhe, shubh upayog puṇyabandhanun kāraṇ chhe ane shuddha upayog dharmanun kāraṇ chhe, abandhanun kāraṇ chhe. trījī bhūmimān chaḍāvavā māṭe āchāryadeve ā upadesh karyo chhe; nīche utaravā karyo nathī. shubhane chhoḍīne ashubhamān tun jā em kahyun nathī, paṇ e shubhane chhoḍīne antar dravyasvabhāvanun avalamban le em kahyun chhe. ahāhā...! andar pūrṇānandano nāth prabhu anant gnān, anant darshan, anant vīrya, anant sukhanā behad svabhāvathī bharelo bhagavān birāje chhe tenā āshrayamān jā, temān līn- sthir thā-em kahe chhe; kemake tyāre ja shuddhatā pragaṭ thashe, tyāre ja tun abandh pariṇamashe.
have kahe chhe-‘pratikramaṇādine viṣhakumbh kahyān sāmbhaḷīne jeo ulaṭā pramādī thāy chhe temanā viṣhe āchāryadev kahe chhe ke-ā māṇaso nīchā nīchā kem paḍe chhe? trījī bhūmimān ūñchā ūñchā kem chaḍatā nathī?’
pratikramaṇādi viṣhakumbh chhe em sāmbhaḷīne koī svachchhande pariṇame to te avivekī chhe. bākī shubhane chhoḍīne ashubhamān rakhaḍavānun koṇe kahyun chhe? shubhane chhoḍīne ashubhamān jaīsh to tārā bhavanā ārā nahi āve. ahīn to shubhane chhoḍīne andar bhagavān shuddha chidānandaghan prabhu birāje chhe emān jā, enā āshrayamān ja rahe em upadesh chhe; kemake tyāre ja shuddhatā pragaṭ thashe, dharma thashe. lyo, ahīn to shubhane chhoḍī trījī bhūmimān ūñchā ūñchā chaḍavānī vāt chhe, shuddhopayogamān rahevānī vāt chhe.
‘jyān pratikramaṇane viṣhakumbh kahyun tyān tenā niṣhedharūp apratikramaṇ ja amr̥utakumbh hoī shake, agnānīnun nahi. māṭe je apratikramaṇādi amr̥utakumbh kahyān chhe te agnānīnān na jāṇavān, trījī bhūminān shuddha ātmāmay jāṇavān.’
shun kahe chhe? ke jyān vyavahār pratikramaṇane jher kahyun tyān enā niṣhedharūp apratikramaṇ ja amr̥utakumbh chhe. em samajavun. ek vyavahārane chhoḍīne bījā vyavahāramān javun e kāī amr̥utakumbh nathī. shun kahyun e? ke dravyapratikramaṇādi chhoḍī agnānīnā ashubhamān javun e amr̥utakumbh nathī; e to avivek chhe.
PDF/HTML Page 3002 of 4199
single page version
‘agnānīnun nahi’ -em kahyun ne? eno artha e ke apratikramaṇādi je amr̥utakumbh kahyān te agnānīnā apratikramaṇādi na jāṇavān, paṇ e to shuddha ātmasvarūp gnānīnān apratikramaṇādinī vāt chhe. jene samyagdarshan nathī evā agnānīnā ashubhabhāv (tīvrarāg) rahit je tene shubhabhāv chhe te apratikramaṇ chhe; ā te nahi em kahe chhe. ā to gnānīne je shubhabhāv hoy chhe tene chhoḍīne andar antar-avalambananī sthiratāmān jāmī jāy chhe te apratikramaṇādi amr̥utakumbh chhe em vāt chhe. ahā! ā to gnānīne shuddha ātmāmay trījī bhūmi chhe tene ahīn amr̥utakumbh kahī chhe. samajāṇun kāī.....?
nishchayadraṣhṭimān shubh-ashubh bey bandhanān kāraṇ chhe. bey hey chhe. evā bhānapūrvak je shubh āve tene chhoḍī shuddha nishchayasvarūpamān līn-sthir thavun tene ahīn apratikramaṇādi kahyān chhe ane te shuddha ātmāmay hovāthī amr̥utakumbh chhe em vāt chhe. āvī gambhīr vāt chhe.
have ā arthane draḍh karatun kāvya kahe chheḥ-
‘कषाय–भर–गौरवात् अलसता प्रमादः’ kaṣhāyanā bhār vaḍe bhāre hovāthī āḷasupaṇun te pramād chhe;... ...
shun kīdhun ā? ke pañchamahāvratanā pariṇām ane bār vratanā vikalpa e pramād chhe. antaḥsthiratā nathī e apekṣhāe te pramād chhe.
joyun? ‘kaṣhāyanā bhār vaḍe bhāre’ - em kahyun ne! matalab ke pañchamahāvratādinā pariṇām e kaṣhāyano bhār chhe. jem gāḍun ghāsathī bharyun hoy te bhār chhe tem pañchamahāvratādinā pariṇām kaṣhāyano bhār chhe. bahu ākarī vāt prabhu! paṇ ā satya vāt chhe. ahīn kahe chhe-kaṣhāyano bhār pote āḷas chhe, pramād chhe. svarūpamān sāvadhānī sthiratā nathī e badho pramād chhe. ahā! bahāramān koī jinamandir bandhāve ne pratimā padharāve ne moṭun dān kare ne prabhāvanā kare-ahīn kahe chhe-e badhun kaṣhāyanā bhārathī bhārepaṇun hovāthī pramād chhe. gajab vāt chhe bhāī! ā dhandhā-pāṇīmān bahun hoshathī rokāvun e to pramād chhe ja, paṇ dayā, dān, vrat, bhakti, pūjā ityādimān honsh kare e paṇ pramād chhe. e rāg chhe ne? svarūpamān līnatā nathī tethī pramād chhe. āvī vāt chhe!
‘यतः प्रमादकलितः अलसः शुद्धभावः कथं भवति’ tethī e pramādayukta āḷasabhāv shuddhabhāv kem hoī shake?
ahā! shuddha chaitanyarasathī bharelo pote bhagavān chhe enā āshrayamān na jatān ashubhanī pravr̥uttimān hoshathī bahu honshathī harakh karīne kāḷ gāḷe e to pāpī chhe. te pramādathī
PDF/HTML Page 3003 of 4199
single page version
bharapūr chhe, tene shuddhabhāv kem hoy? na ja hoy. paṇ ahīn to visheṣh ā vāt chhe ke shubhabhāvamān paṇ je honshathī rokāyelo chhe te paṇ pramādayukta āḷasu chhe. pañchamahāvratanā rāgane ane ra8 mūlaguṇanā rāgane pramād kahyo chhe. chhaṭhṭhe guṇasthāne te pramādī kahevāy chhe. andar svarūpamān līn-sthir thāy te apramād chhe, shuddhabhāv chhe. pramādayukta āḷasanā bhāv te shuddhabhāv nathī. āvī ākarī vāt chhe.
‘अतः स्वरसनिर्भरे स्वभावे नियमितः भवन मुनिः’ māṭe nijarasathī bharelā svabhāvamān nishvaḷ thato muni ‘परमशुद्धताम् व्रजति’ param shuddhatāne pāme chhe ‘वा’ athavā ‘अचिरात् मुच्यते’ shīghra-alpakāḷamān (karmabandhathī) chhūṭe chhe.
‘māṭe nijarasathī bharelā svabhāvamān...’ , joyun? ātmāno svabhāv nijarasathī eṭale shuddha chaitanyarasathī-shāntarasathī-ānandarasathī bharelo chhe. ahāhā.....! shubhāshubhabhāvanā rāgarasathī rahit bhagavān ātmā ek chaitanyarasathī-vītarāgarasathī bharelo chhe. ahā! āvā svarasathī bharelā svabhāvamān nishval thato muni param shuddhatāne pāme chhe; athavā te shīghra-alpakāḷamān karmathī mukta thāy chhe.
prashnaḥ– jo shīghra mukta thāy chhe to kramabaddha kyān gayun? samādhānaḥ– shīghra mukta thāy chhe tyān badhun e kramabaddha ja chhe. kāī vachche kāḷ toḍī āḍun-avaḷun thaī jāy chhe em artha nathī. bhāī! apramādamān rahenār munivaranī andar- dashā ja evī hoy chhe ke te kramabaddhapaṇe shīghra ja mukti pāme. shīghrano evo artha nathī kram tūṭīne paryāy āgaḷ-pāchhaḷ āḍī-avaḷī thaī jāy. samajāṇun kāī...? apramādīne shīghra-alpakāḷe mukti thavāno kram ja chhe.
tyāre koī vaḷī kahe chhe-kramabaddha mānavāthī āḷasu nirudyamī thaī javāshe. samādhānaḥ– bhāī em nathī; je kramabaddha yathārtha māne te svatantra puruṣhārthī thāy chhe. kevī rīte? jene antaramān yathārtha nirṇay thāy ke-je samaye je paryāy je rīte thavānī hoy te samaye te paryāy te rīte thāy ja, temān indra, narendra ke jinendra paṇ pheraphār karī shake nahi te paradravyanā kartāpaṇānā bhāvathī chhūṭī svadravyanā āshrayamān jāy chhe; ane svadravyanā āshrayamān javun enun nām ja puruṣhārtha chhe. puruṣhārtha bījī shun chīj chhe? ahā! shuddha chaitanyasvabhāvī svadravyanā āshraye pariṇamavun e ja udyam ane e ja puruṣhārtha chhe. bhāī! kramabaddhanā nirṇayamān ja puruṣhārtha rahelo chhe; kemake emān nij gnātā-draṣhṭāsvabhāvanun avalamban chhe.
kramabaddhano nirṇay karanār kevo dhīr ne vīr hoy chhe enī vāt ā chhandamān
PDF/HTML Page 3004 of 4199
single page version
bhaiyā bhagavatīdāse pragaṭ karī chhe. bāpu! kramabaddhano nirṇay karanār jāṇanār-dekhanārapaṇe raheto thako bhāre antaḥpuruṣhārthī hoy chhe. shun thāy? lokone puruṣhārthanā svarūpanī khabar nathī. lokone to em chhe ke ‘ā karun ne te karun’ em jhājhā vikalpanā dhāndhal kare te puruṣhārtha, paṇ bhāī! vikalpamān guñchāyelā rahevun e to puruṣhārtha nahi, kāyarapaṇun chhe. samajāṇun kāī...?
ahā! shubhaney chhoḍī andar shuddhatāne pāme te āḷas vināno apramādī chhe. ā sivāy svabhāvamānthī je pariṇāmanun khasī javun chhe te āḷas, pramād ne nirudyamīpaṇun chhe. ahīn kahe chhe-chaitanyarasathī bharelā potānā svabhāvamān ja je muni nishvalapaṇe sthit thayā chhe te shīghra-alpakāḷe mukti pāme chhe.
‘pramād to kaṣhāyanā gauravathī thāy chhe māṭe pramādīne shuddhabhāv hoy nahi. je muni udyamathī svabhāvamān pravarte chhe shuddha thaīne mokṣhane pāme chhe.’
juo, ahīn udyamanī vāt karī. āgaḷ kaḷashamān kahyun ke- ‘nijarasathī bharelā svabhāvamān nishchal thato thako’ -ā paṇ tyān puruṣhārthanī ja vāt chhe. bhale paryāyo badhī kramabaddha chhe, paṇ kramabaddhamān puruṣhārtha bhego ja chhe. je muni udyamathī svabhāvamān pravarte chhe te shuddha thaīne shīghra mokṣhane pāme chhe.
tyāre koī kahe chhe-udyam-puruṣhārtha kyāre thashe tenī kevaḷī paramātmāne khabar chhe, to te udyam karavānun kem kahe?
are bhāī! vītarāg kevaḷī paramātmā puruṣhārthapūrvak svasvabhāvamān gayā chhe ne vītarāg thayā chhe. temanī je sātishay vāṇī nīkaḷī temān paṇ e ja eṭale ke puruṣhārthanī ja vāt āve, bījī (-pramādanī) vāt kem āve? bhagavānanī to āgnā ja ā chhe ke-samayamātra paṇ pramād na karīsh; em ke nirantar svabhāvamān ja rat rahe.
jagatamān jyāre je banavānun hashe tyāre te banashe em kramabaddha mānanāranī draṣhṭi kyān jāy? enī draṣhṭi svadravya upar jashe; ane tyāre te thavā kāḷe je thāy teno gnātāmātra raheshe. jyān paryāyabuddhi hoy tyān tene pheravavānī ne ṭāḷavānī buddhi hoy chhe, paṇ dravyadraṣhṭivant to sarvanā jāṇanārasvarūpe ja rahe chhe.
ahā! ahīn kahe chhe-nijarasathī-chaitanyarasathī bharelā svasvabhāvamān ja je muni udyamathī pravarte chhe te shīghra shuddha thaīne nirvāṇ pāme chhe. āmān puruṣhārthanī sāthe kramabaddha paṇ āvī gayun. svasanmukhatāno puruṣhārtha jene chhe tenā kramamān paṇ shuddhatāpūrvak pūrṇa shuddhatārūp mokṣha hoy chhe. samajāṇun kāī...?
PDF/HTML Page 3005 of 4199
single page version
have, mukta thavāno anukram darshāvatun kāvya kahe chheḥ-
‘यः किल अशुद्धविधायि परद्रव्यं तत् समग्रं त्यक्तवा’ je puruṣh kharekhar ashuddhatā karanārun je paradravya te sarvane chhoḍīne ‘स्वयं स्वद्रव्ये रतिं एति’ pote potānā svadravyamān līn thāy chhe,... ... ...
shun kahe chhe? ke ā puṇya-pāpanā je bhāvo-vikalpo thāy chhe te ashuddhatā chhe. te ashuddhatāne karanārun eṭale ashuddhatānun nimitta paradravya chhe. te sarvane chhoḍīne eṭale ke te sarvanun lakṣha chhoḍīne... , ahāhā...! kahe chhe-ashuddhatānun nimitta evā sarva paradravyonun lakṣha chhoḍīne je svadravyamān līn thāy chhe tene dharma-shuddhatā pragaṭ thāy chhe.
puṇya-pāpanā pariṇām chhe te mel chhe, ashuddhatā chhe, jher chhe, aparādh chhe. puṇyapariṇām paṇ aparādh chhe. jene dharma karavo hashe teṇe ā vikalpo chhoḍavā paḍashe ane shuddhatā prāpta karavī paḍashe. tyān paradravyanun lakṣha chhoḍī svadravyamān līn thāy chhe tyāre shuddhatā pragaṭe chhe. temān kharekhar koī rāganī-puṇyanā vikalpanī apekṣhā nathī. āvo shubharāg hoy to antaramān līn thavāy em nathī. ātmā svayam shuddha gnānānandanī mūrti chhe; te potānā dravyamān svayam rati pāme tyāre tene dharma-shuddhatā prāpta thāy chhe.
ahā! gnānānandasvarūp svadravya sivāy jeṭalān koī paradravyo chhe, chāhe te tīrthaṅkar ho, tenī vāṇī ho, samosaraṇ ho, jinamandir ho ke jinapratimā ho, -e badhān paradravyo ashuddhatānān-shubharāganān nimitto-kāraṇo chhe. bhāī! ā chhavīs lākhanun paramāgamamandir ne ā jinapratimā ashuddhatānun nimitta chhe. bahu ākarī vāt!
prashnaḥ– to pachhī banāvyun shun karavā? uttaraḥ– koṇ banāve? e to jaḍ paramāṇuonī nij janmakṣhaṇ hatī to te-rūpe banyān chhe, tene bījo koī banāve e vāt traṇakāḷamān satya nathī. hā, te kāḷamān ene evo shubhabhāv hoy, paṇ e ashuddhabhāv chhe. jyān sudhī pūrṇa vītarāg na thāy tyān sudhī ashubhane ṭāḷavā tenā kramamān shubhabhāv āve chhe, paṇ te paradravyanā valaṇavāḷo ashuddha bhāv chhe, malin bhāv chhe, doṣh chhe, aparādh chhe.
ahāhā...! ātmā ānandarūpī amr̥utanun sarovar paramātmā chhe. jem sarovaramān chāñch boḷīne paṅkhīo pāṇī pīe chhe tem chaitanyarūpī amr̥ut-sarovaramān ātmā nijapariṇatine andar boḷī-boḷīne dharmāmr̥utane pīe chhe. ā sivāy bījī badhī vāt to thothān chhe.
PDF/HTML Page 3006 of 4199
single page version
‘kharekhar eṭale nishchayathī ashuddhatā karanārun je paradravya...’ , ahā! shailī to juo! strī-putra-parivār ho ke dev-guru-shāstra ho-e badhān paradravya ashuddhatānān nimitta-kāraṇo chhe. ahā! e paradravya taraphanā valaṇane chhoḍīne, svadravyamān svayam rati pāme, ashuddhatānī-vyavahāranī apekṣhā chhoḍī svayam svadravyamān līnatā pāme tyāre tene dharma ne mukti thāy chhe.
bīje to dayā pāḷo, ne dān karo ne tap karo-em prarūpaṇā chāle chhe; paṇ bāpu! e to badho parabhāv chhe bhāī! e kāī amr̥ut nathī. āve chhe ne ke-
ahā! gaganamaṇḍaḷamān bhagavānanī om dhvani thaī, bhagavān gaṇadharadeve tene bār aṅgamān saṅgharī. temān mākhaṇ je sār sār vastu shuddha ānandakand prabhu ātmā teno anubhav ne pratīti koīk viral jīvo pāmyā, ne jagat to ākhun chhāshamān eṭale dayā, dān, ādi puṇyamān bharamāī paḍayun. bhāī! e dayā, dān, ādi puṇyanā bhāv amr̥ut nathī. ahāhāhā...!
ahā! ākāshanī madhyamān lokamān amr̥utanun sthān bhagavān ātmā chhe. ahāhā...! ātmā chidānandarasanā amr̥utathī pūraṇ bharelun bhinna tattva chhe. jeo sadgurunā upadeshane pāmī, anrtadraṣhṭi karī, antarlīn thayā teo amr̥utane dharāī ne pīe chhe, paṇ jeo nagurā chhe teo bichārā atīndriy amr̥utane pāmatā nathī, tarasyā ja rahe chhe.
juo, ashuddhatānun nimitta paradravya chhe. tethī sarva paradravyanun lakṣha chhoḍīne je puruṣh svadravyamān līn thāy chhe ‘सः’ te puruṣh ‘नियतम्’ niyamathī ‘सर्व–अपराध–च्युतः’ sarva aparādhathī rahit thayo thako, ‘बन्ध–ध्वसं उपेत्य नित्यम् उदितः’ bandhanā nāshane pāmīne nitya-udit thayo thako, ‘स्वज्योतिः–अच्छ–उच्छलत्–चैतन्य–अमृत–पूर–पूर्ण–महिमा’ svajyotithī nirmaḷapaṇe uchhaḷato je chaitanyarūp amr̥utano pravāh tenā vaḍe pūrṇa jeno mahimā chhe evo ‘शुद्धः भवन्’ shuddha thato thako, ‘मुच्यते’ karmothī chhūṭe chhe, mukta thāy chhe.
bhāī! paradravyanā valaṇavāḷī vr̥utti ashuddha chhe, aparādh chhe, bandharūpachhe. tene chhoḍīne je svasvarūpamān līn thāy chhe te sarva aparādhathī rahit thāy chhe ane te bandhane pāmato nathī. lyo, āvun! paṇ ene have ā bese kevī rīte? potānā svatattvanī khabar nathī ne em ne em bhramaṇānā kuvāmān bhamī rahyo chhe. ene em ke giranār
PDF/HTML Page 3007 of 4199
single page version
jāun to mokṣha male ke sammedashikhar jāun to mokṣha male. paṇ bhāī! em to tun anantavār bhagavānanī dharmasabhāmān jaī āvyo. paṇ ethī shun? anrtadraṣhṭi ne antarlīnatā karyā vinā paradravyanā lakṣhe to ashuddhatā ja thāy, bandhan ja thāy.
to gnānīne paṇ evā bhāv hoy chhe ne?
hā, hoy chhe, asthiratāne līdhe hoy chhe paṇ eno ene ādar nathī, ene te hey ja jāṇe chhe, ādaravālāyak nahi. samajāṇun kāī...?
prashnaḥ– tyāre koī vaḷī kahe chhe-bhagavānano mārag anekānta chhe. māṭe nishchayathī paṇ dharma thāy ne vyavahārathī paṇ dharma thāy em kaho to?
uttaraḥ– bhāī! nishchayathī paṇ dharma thāy ne vyavahārathī paṇ dharma thāy-e anekānta nathī, e to phudaḍīvād chhe. nishchayathī dharma thāy ne bījī rīte eṭale vyavahārathī na thāy e anekānta chhe. ahīn to ā spaṣhṭa kahyun ke paradravyanā valaṇavāḷo bhāv ashuddhatā chhe, aparādh chhe. bhāī! vyavahār kriyākāṇḍ e dharma nathī, e to rakhaḍavāno mārga chhe. je paradravyanā valaṇane chhoḍīne svadravyamān rame chhe te aparādharahit abandhadashāne prāpta thāy chhe ane te sadā shuddha chaitanyanā prakāshathī shobhāyamān thāy chhe. āvī vāt chhe.
ahāhā...! ātmā svayañjyoti sukhadhām prabhu svasvarūpanā prakāshathī shobhāyamān chaitanyaprakāshanun pūr chhe. ‘chaitanya-amr̥ut-pūr-pūrṇa-mahimā’ em kahyun chhe ne? ahā! āvo mahimāvant padārtha prabhu ātmā chhe. ahā! āvo pote chhe em agnānīne kem bese? parantu bhāī! paramātmāne param amr̥utadashā-kevaḷagnānanī dashā je pragaṭ thaī e kyāthī āvī? shun bahārathī āvī? nā; andar potānī chīj ja evī chhe temān ekāgra thatān dashāvānanī dashā āvī chhe. ahā! santo kahe chhe-bhagavān! tun evo chho; sadā andar bhagavānasvarūp ja chho. ahā! āvā potānā svarūpamān līn thatān, dariyāmān bharatī āve tem, enī paryāyamān nirmaḷ chaitanya uchhaḷe chhe, ānandanī bharatī āve chhe. lyo, āne bhagavān dharma kahe chhe. samajāṇun kāī...?
ahā! loko bichārā raḷavā-kamāvāmānthī ne viṣhayabhogamānthī ja navarā thatā nathī. nokarīmān hoy e to pañchāvan, sāīṭh varṣhe nivr̥ut thāy; paṇ ā to vepāramān rasiyā pañchoter-pañchoter varṣhe paṇ emān ja gaḷāḍūb rahe chhe. bhāī! e ekalo pāpano vepār chhe hon. paisā to paisāmān raheshe ne tāre palle to pāp ja āvashe ne phaḷashe. are! āvī satya vāt samajavā navarāsh na le e satyanī ruchi kare kyāre? ne kyāre e pāpathī ne sansāranā duḥkhothī chhūṭe?
PDF/HTML Page 3008 of 4199
single page version
ahīn kahe chhe-paradravya taraphano jhukāv chhoḍī svadravyamān jhukatān andar nirmaḷapaṇe ānand uchhaḷe chhe. pāṭhamān ‘chaitanyāmr̥utapūr’ em shabdo chhe ne? eno artha karyo ke chaitanyarūpī amr̥utano pravāh prabhu ātmā chhe. ahāhā...! kevo chhe bhagavān ātmā? to kahe chhe-chaitanyarūpī amr̥utano pravāh chhe. emān vyavahāranā vikalpo nathī. hun ātmā āvo chhun evā vichārano vikalpa paṇ emān samāto nathī. ahā! dravya, guṇ ne paryāyanā vichār e paṇ paravashapaṇun chhe. niyamasāramān (param āvashyak adhikāramān) āve chhe ke- bhagavān ātmā ānandano sāgar prabhu nitya ekarūp vastu chhe. ene traṇ prakārathī vichāravo ke-ā trikāḷī dravya, ā trikāḷī guṇ ne ā vartamān paryāy-e paravashapaṇun chhe; e svavashapaṇun nathī. ahīn kahe chhe-paravashapaṇun tyāgīne svavashapaṇe je sva-svarūpamān rame chhe tene andar nirmaḷapaṇe ānand uchhaḷe chhe.
have ā bājaro āvo ne juvār āvī em paranī parakh karī, paṇ pote ahāhā...! chaitanyarūpī amr̥utano pravāh-ene parakhyo nahi! paranī parakhamān devanā dīkarā jevun ḍahāpaṇ batāve, amerikāmān ām ne laṇḍanamān ām-em moṭī vāto kare; paṇ ahīn kahe chhe-sāmbhaḷ, bhāī! e badhī vikalpanī jāḷ aparādh chhe. gunho chhe. are! ekane traṇapaṇe (dravya, guṇ ne paryāyapaṇe) vichāravo e paṇ ashuddhatā chhe, aparādh chhe, paravashapaṇun chhe emān manano saṅg āvyo ne? manano saṅg thāy tyāre traṇano bhed paḍe chhe, māṭe e paravashapaṇun chhe.
bhāī! samyagdarshanano viṣhay abhed ek chinmātra vastu chhe. ahāhā...! jenā anubhavamān bhed paḍato nathī e vastu ek asaṅg chhe. ahā! āvā asaṅganā saṅgamān jatān andar nirmaḷapaṇe chaitanya uchhaḷe chhe em kahe chhe. bhāī! ā to parameshvar jineshvaradev mahāvidehamān indro ne gaṇadharonī samakṣha je kahetā hatā ne kahī rahyā chhe te ā vāṇī chhe. aho! ā samayasār ne pravachanasār to bhagavānanī omadhvanino sār chhe.
ahā! paramātmā kahe chhe-jeṭalun svadravya chhoḍīne paradravyanun ālamban laīsh teṭalo rāg thashe ane te rāg aparādh-gunho chhe. ahā! jain parameshvar vītarāgadev em na kahe ke tun mārī bhakti kar ne tārun kalyāṇ thaī jashe. bhagavān to ati jorathī ghoṣhaṇā kare chhe ke-amārī bhakti, stuti, vandanā ītyādino tane je bhāv thāy chhe te badho aparādh chhe, ashuddhatā chhe. e kāī mahimāvāḷī chīj nathī.
param mahimāne dharanāro to chaitanyarūpī amr̥utanun pūr prabhu ātmā chhe. ahā! pāṇīnā pūrano jem pravāh chāle tem ātmā chaitanyarūpī amr̥utano pravāh chhe. ahāhā!
PDF/HTML Page 3009 of 4199
single page version
chaitanya...chaitanya...chaitanya, amr̥ut...amr̥ut...amr̥ut, ānand...ānand...ānand-em ātmā chaitanyarūpī amutano dhruv-dhruv-dhruv evo anādi anant chhe. ahā! āvā potānā svadravyamān līn thatān niraparādhapaṇun pragaṭe chhe, bandh thato nathī ane andar ati nirmaḷapaṇe ānand uchhaḷe chhe. āchārya kahe chhe-bhāī! andar jā ne ke jyān ā chaitanyarūpī amr̥utano trikāḷ dhodh vahe chhe. ā puṇya-pāpanā bhāv to bhagavān! jherano dhodh-pravāh chhe. tyānthī nīkaḷī jā, ne ahin chaitanyanā trikāḷī amr̥utamay pravāhamān magna thaī jā. tārun avināshī kalyāṇ thashe.
are bhāī! tārī chīj shun chhe tenī tane khabar nathī. paranī dayā pāḷe, kāīk dān kare ne vrat pāḷe pāḷe eṭale māne ke svarūpanī prāpti thaī jashe, dharma thaī jashe. paṇ bāpu e to badhā rāganā pariṇām karyā vinā e badhān koī kām nahi āve. enāthī lesh paṇ dharma ne sukh nahi thāy. chhahaḍhālāmān āve chhe ne ke-
māṭe he bhāī! tun chidānandaghan prabhe chaitanyarūpī amr̥utanun pūr chho, tene svasamvedanamān jāṇī temān magna-sthir thaī jā; kemake shuddha chaitanyanā dhuaiv pravāhamān magna thatān ātmā sheddha thato thako karmothī mūkāy chhe. pahelān paradravyamān līn thatān ashuddhatā ne bandhanane pāme chhe em kahyuen have kahe chhe-shuddha chaitanyasvarūp evā svadravyamān līn-sthir thatān ātmā shuddha thato thako bandhanathī mūkāy chhe arthāt shāshvat avichan sukhane pāme chhe.
‘je puruṣh pahelān samasta paradravyano tyāg karī nij dravyamān (ātmasvarūpamār) līn thāy chhe, te puruṣh sarva rāgadik aparādhothī rahit thaī āgāmī bandhano nāsh kare chhe ane nitya udayarūp kevaḷagnānane pāmī, shuddha thaī, sarva karmano nāsh karī, mokṣhane pāme chhe. ā, mokṣha thavāno anukram chhe.’
shun kīdhun? ke samasta paradravya pratyenun lakṣha chhoḍī daīne je puruṣh trikāḷ gnānānandasvarūp svadravyamān līn-sthir thāy chhe te sarva rāgādik aparādhathī rahit thāy chhe. arthāt tene rāgādik aparādh thato nathī ane tethī navīn karmabandh paṇ thato nathī. te nitya udayarūp kevaḷagnānane pāme chhe. eṭale shun? kevaḷagnān pragaṭayā pachhī te nitya akṣhayapaṇe kāyam rahe chhe. jem vastu ātmā anādi-anant
PDF/HTML Page 3010 of 4199
single page version
nitya pravāharūp chhe, tem kevaḷagnān pragaṭ thayā pachhī pravāhapaṇe kāyam rahe chhe (tenāpravāhamān bhaṅg paḍato nathī). ahāhā...! svamān līn thayelo te puruṣh nitya udayarūp kevaḷagnān pāmī, pūrṇa shuddha thaī, sarva karmano kṣhay karī mokṣhadashāne pāme chhe.
pratham mithyātvathī, pachhī avratathī ane tyārabād asthiratāthī mūkāy chhe ne e pramāṇe pūraṇ mokṣhadashāne pāme chhe. ā bhagavān kevaḷīno mārga chhe. loko rāgathī dharma thavānun māne chhe paṇ e (mānyatā) anyamat chhe, jainamat nahi, vītarāgadarshan nahi.
bhāī! tārun jevun rsvasvarūp chhe tevun (svaāshraye) tenun gnān ne shraddhāman kar. tenun gnān-shraddham-shraddhān thatān temān antaḥstiratā thashe, ane antaḥsthiratā pūrṇa thatān mokṣha thashe. ahā! ā antaḥsthiratā e chāritra chhe, pañchamahāvratanā bhāv e chāritra nathī. svarūpasthiratā thatān ashuddhatāno nāsh thaī shuddha upayoganī namāvaṭ thāy chhe ane te munidashā chhe. tenun antim phaḷ pūrṇadashārūp mokṣha chhe. ā, mokṣha thavāno anukram chhe.
have mokṣha adhikār pūrṇa karatān tenā antamaṅgaḷarūpe pūrṇa gnānanā mahināmun (sarvathā shuddha thayelā ātmadravyanā mahimānun) kaḷasharūp kāvya kahe chheḥ-
ā mokṣha adhikārano chhello kaḷash chhe. shun kahe chhe? ‘बन्धछेदात् अतुलम अक्षय्यम् मोक्षम् कलयत्’ karmabandhanā chhedathī atul akṣhay (avināshī) mokṣhane anubhavatun,...
juo, ‘karmabandhanā chhedathī...’ eṭale shuddha chidānandaghan ātmā chhe tenān gnānashraddhān ne antar-ramaṇatā-līnatā karavāthī rāgādino rarvathā nāk thaī jāy chhe ane sarva karmano chhed thaī jāy chhe; ane tyāre atul, akṣhay, kevaḷagnānamay mokṣhadashā pragaṭ thāy chhe. bhāī! siodhan.e je vaḍe mokṣhadashā pragaṭ thaī chhe evun sāmarthya pratyek ātmāmān rahelun chhe.
kevī chhe mokṣhadashā? to kahe chhe-atul arthāt anepam chhe. ahā! jenī tulanā- upamā koīnī sāthe na karī shakāy evī mokṣhadashā atul-anupam chhe.
vaḷī te akṣhay arthāt avināshī chhe. ahāhā...! ātmāmān agnān ane rāgadveṣhano sarvathā nāsh thaīne je pūrṇa kevaḷagnān ane vītarāgatānī dashā pragaṭ thaī te akṣhay-avināshī chhe. keṭalāk māne chhe ne? ke bhagavān, bhaktone bhīḍ paḍe tyāre, avatār dhāraṇ kare chhe. paṇ e mānyatā barābar nathī. anant ānandanī akṣhay dashā jene prāpta thaī te pachhī bhav dhāraṇ karatā nathī. ene bhavanun bīj ja samūḷagun nāsh
PDF/HTML Page 3011 of 4199
single page version
pāmī gayun chhe ne? ahāhā...! ‘sādi anant anant samādhi sukhamān’-arthāt mokṣhadashā pragaṭī te anant sukhanī dashā evā ja anantakāḷ rahevānī chhe.ahā! āvī akṣhay mokṣhadashā chhe.
ahā! āvī mokṣhadashāne anubhavatun’ ‘नित्य–उद्योत–स्फुटित–समज–अवस्थम्’ nitya udyotavāḷī sahaj avasthā jenī khīlī nīkaḷī chhe evun,...
joyun? mokṣhane eṭale ke anant ānandane anubhavatun, jem phūlanī kaḷī sarva pāṅkhaḍīe khīlī nīkaḷe tem, ātmānun gnān ne darshan pūrṇa khīlī nīkaḷyun. ahā! te pūraṇ gnān-darshananī dashā sahaj eṭale svābhāvik ane nitya udyotarūp chhe; arthāt jeno prakāsh nitya chhe evī chhe. ahāhā...! kevaḷadarshan ne kevaḷagnān je antaramān svabhāvamān trikāḷ shaktipaṇe hatān te vartamān vyakta thayān-khīlī nīkaḷyān; have te, kahe chhe, nitya udyotarūp samajāy chhe kāī...?
agnānīo ātmā, ātmā-em kahe chhe, parantu ātmānā sāmā svarūpanī temane khabar nathī. vītarāg sarvagna parameshvare jevo ātmā joyo ne kahyo chhe te pūraṇ gnān ne ānandathī bharelo padārtha chhe. teno anubhav karī temān ekāgra thatān paryāyamān pūraṇ gnān ne ānand khīlī nīkaḷe chhe. ahā! jene kevalagnān, kevaḷadarshan pragaṭ thayun tene te nitya udyotarūp chhe.
vaḷī te ‘एकान्त–शुद्धिम्’ ekānta shuddha chhe. shuddha, shuddha, shuddha evun karmanā melathī rahit atyant shuddha chhe.
ane’ एकाकार–स्व–भरतः अत्यन्त–गम्भीर–धीरम्’ ekākār nijarasanī atishayatāthī je atyant gambhīr ane dhīr chhe evun...
juo, sansāradashāmān-alpagnadashāmān gnānanī dashā ekākār-ekarūp na hatī, anekarūp thatī hatī te paramātmadashāmān sarvagnatā pragaṭatān ekākār pragaṭ thaī; ekākār eṭale ek gnānamātra ākāre-svarūpe pariṇamī gaī. rāgādino sarvathā nāsh thatān gnānanī dashā ekākār-ekarūpe pragaṭ thaī.
ahāhā...! kahe chhe-ekākār nijaras atishayatathī je atyant gambhīr ane dhīr chhe evun, ‘एतत् पूर्ण ज्ञान’ ā pūrṇa gnān ज्वलितम्’ jaḷahaḷī uṭhayun.
shun kahe chhe? ke ātmāno je nijaras chaitanyaras-ānandaras -vītarāgaras chhe tenī atishayatā-visheṣhatā kevalagnān ne mokṣhadashā thatān pragaṭ thaī gaī. ahāhā...! siddha dashā āvī nijarasanī-chaitanyarasanī atishayatāthī atyant gambhīr chhe. chhadmasthane tenī gambhīratāno pār pāmavo mushkel chhe. ahā! sarvagna ane sarvadarshī paramātmānī gnānanā dashānā
PDF/HTML Page 3012 of 4199
single page version
uṇḍap pār na pamāy tevī amāp chhe. jem samudra ati uṇḍo gambhīr chhe tem bhagavānanun pavitra gnān ati ūṇḍun amāp gambhīr chhe.
vaḷī te dhīr eṭale ke shāshvat chhe. kevaḷagnān pragaṭ thayun te have shāshvat rahevānun chhe, achaḷ rahevānun chhe, paḍavānun nathī. chār gatimān, sansāramān jem palaṭanā thāy, hīnādhikatā thāy tem have thashe nahi evun te dhīrun-achaḷ-shāshvat chhe. ahāhā...! āvun nijarasanī atishayatāthī atyant gambhīr ane dhīr-evun gnān ‘ ज्वलितम्’ jaḷahaḷī uṭhayun, pragaṭ prakāshamān thayun.
jem divāsaḷīmān shaktirūpe agni chhe te ghasatān bhaḍakārūpe pragaṭ thāy chhe. tem ātmāmān anant gnān, anant darshan, anant ānand trikāḷ shaktirūpe vidyamān chhe. ene antar-ekāgratā vaḍe ghasatān arthāt antar-anubhav karatān jaḷahaḷ jyotirūpe paryāyamān pragaṭ thayān. shun kīdhun? svarūpamān ekāgra thaī līn rahetān ātmadravya kevaḷagnān ādi vaḍe jaḷahaḷī uṭhayun. jevun andar chaitanyanun sāmarthya hatun tevun paryāyamān pragaṭ thayun.
bhāī! ā kevaḷagnān ne kevaḷadarshan kāī bahārathī āve chhe em nathī. paṇ andar bhagavān ātmāmān shaktipaṇe vidyamān chhe te antar ekāgratānā abhyāsathī svarūp līnatā karatān paryāyamān jaḷahaḷī uṭhe chhe, jājvalyamān pragaṭ thāy chhe.
have kahe chhe-ā je gnān (kevaḷagnān) jājvalyamān pragaṭ thayun te ‘स्वस्य अचले महिम्नि लीनं’ potānā achaḷ mahimāmān līn thayun.
joyun? anādithī gnān puṇya ne pāpamān, shubh ne ashubhamān, gneyamān līn hatun. parantu antar-ekāgratānā abhyās vaḍe ne kevaḷagnān jājvalyamān pragaṭ thayun te svarūpamān ja līn-ḍūbelun chhe; nijānandarasalīn chhe, gnān avichaḷ gnānamān līn chhe, gney prati līn nathī. ahāhā...! āvī kevaḷagnān dashā! enī prāptino upāy nij ātmadravyamān ekāgratā ne līnatā karavī te ja chhe. samajāṇun kāī...?
atyāre keṭalāk kahe chhe ke-sarvagne je pramāṇe gnānamān joyun chhe te pramāṇe thashe, māṭe āpaṇe kāī karavānun rahetun nathī. tene kahīe chhīe-bhāī! sāmbhaḷ. kevaḷagnānanī sattāno-hovāpaṇāno jeṇe svīkār karyo chhe enī draṣhṭi kevaḷagnānasvabhāvī je svadravya tenā upar gaī chhe. ane te ja karavāyogya (puruṣhārtha) eṇe karyun chhe. pravachanasāramān (gāthā 80mān) āve chhe ke-arihantanā dravya, guṇ, paryāyane je jāṇe chhe te potānā ātmāne jāṇe chhe ane tenoe moh nāsh pāmī jāy chhe.
‘karmano nāsh karī mokṣhane anubhavatun, potānī svabhāvik avasthārūp, atyant
PDF/HTML Page 3013 of 4199
single page version
shuddha, samasta gneyākārone gauṇ karatun, atyant gambhīr ane dhīr-evun pūrṇa gnān pragaṭ dedīpyamān thayun, potānā mahimāmān līn thayun.’
joyun? karmano nāsh karī eṭale agnān ane rāgadveṣhamoharūpī bhāvakarmano nāsh karī mokṣhane anubhavatun gnān potānī sahaj svabhāvik avasthārūp chhe ane te atyant nirvikār shuddha chhe. ahāhā...! paramātmāne ashuddhatāno ansh paṇ rahyo nathī.
gneyākārone gauṇ karatun eṭale shun? ke lokālokane jāṇe chhe paṇ lokālokamān te tanmay nathī. nishchayathī kevalagnān potānī paryāyane jāṇe chhe ke jemān lokālok jaṇāy chhe. lokālokane jāṇe chhe em kahevun e asadbhūt vyavahāranay chhe.
vaḷī lokālok chhe māṭe lokālokane jāṇe chhe emey nathī. e to gnānanī paryāyanī e sahaj shakti chhe ke pote potāthī ja ṣhaṭkārakarūp thaīne lokālokane jāṇatī thakī pragaṭ thāy chhe. ahā! kevalagnānanī paryāyanān kartā, karma, karaṇ, sampradān, apādān ne adhikaraṇ-em ṣhaṭkārak paryāy pote ja chhe; paragney to nahi, paṇ dravya-guṇey nahi. andar shakti chhe; paṇ pragaṭ thavānun sāmarthya paryāyanun svatantra chhe. kevalagnān kharekhar lokālokane aḍayā vinā, potānī sattāmān ja rahīne potee potāthī ja potāne (-paryāyane) jāṇe chhe ke jemān lokālok prakāshit thāy chhe. ahā! potānī paryāyane jāṇatān lokālok jaṇāī jāy chhe.
vaḷī te atyant gambhīr chhe. ahā! jeno pār na pamāy evun kevalagnān apār gambhīr chhe anant lokālok hoy toy jaṇāī jāy evun apār sāmarthya sahit te gambhīr chhe; ane ākuḷatā rahit dhīr chhe.
bhāī! tārā svabhāvanun sāmarthya andar gnān-darshanathī pūraṇ bharyun chhe jemānthī kevaḷagnān ne kevaḷadarshan pāke, paṇ puṇyanī ane bahāranā mahimā āḍe tenī pratīti āvatī nathī.
ahīn kahe chhe-ā pūrṇa gnān-kevaḷagnān pragaṭ thayun te ati gambhīr ane ākuḷatā rahit dhīr chhe ane te potānā mahimāmān achaḷ līn chhe, nijānandarasamān ja līn chhe. have kahe chhe-
ṭīkāḥ- ārīte mokṣha (raṅgabhūmimānthī) bahār nīkaḷī gayo. bhāvārthaḥ- raṅgabhūmimān mokṣhatattvano svāṅg āvyo hato jyān gnān pragaṭ thayun tyān te mokṣhano svāṅg raṅgabhūmimānthī bahār nīkaḷī gayo.
jem sansāradashā ek svāṅg-bhekh chhe tem mokṣhadashā paṇ ek svāṅg-bhekh chhe. siddhapad-mokṣhadashā sādi-anant samaye samaye navī navī pragaṭ thāy chhe. dravya-guṇ nitya
PDF/HTML Page 3014 of 4199
single page version
chhe, paṇ mokṣhadashā ek samayano svāṅg chhe. ahīn kahe chhe-jyān kevalagnān pragaṭ thaī gayun tyān mokṣhano svāṅg raṅgabhūmimānthī nīkaḷī gayo. have kahe chhe-
chhedanakūn gahi āyudh dhāy chalāy nishaṅk karai duy dhārī,
yon budh buddhi dhasāy dudhā kari karma ru ātam āp gahārī.”
koī puruṣh lokhaṇḍanī sāṅkaḷanā draḍh bandhanamān paḍayo hoy ane vichāre ke bandhan mahā duḥkhakārī chhe. to eṭalā vichāramātrathī bandhan chhūṭe nahi. vaḷī bandhananī chintā ja karyā karavāthī bandhan chhūṭe nahi. paṇ āyudh vaḍe te bandhanane - beḍīne toḍe to tūṭe.
tem ātmāmān rāg-dveṣh-mohanun bandhan chhe, ane te duḥkhadāyak chhe. paṇ eṭalā vichāramātrathī kāī bandhan chhūṭe nahi. vaḷī bandhananī chintā karyā karavāthī paṇ bandhan chhūṭe nahi. parantu bhedavignānarūpī subuddhi pragaṭ karī rāg ane gnānane judā kare to bandhan chhūṭe. samyaggnānarūpī tīkṣhṇa pragnāchhīṇī vaḍe puṇya-pāpanā bhāv ane bhagavān ātmā bhinna paḍe chhe. to āvun bhed-vignān pragaṭ kare to te bandhanathī chhūṭe chhe.
keṭalāk loko jīvonī dayā pāḷo, vrat pāḷo, tap karo, bhakti karo;-te vaḍe dharma thaī jashe em kahe chhe paṇ emanī te vāt khoṭī chhe. teo bandhananā kāraṇane dharmanun kāraṇ māne chhe.
jem lokhaṇḍanī beḍī tīkṣhṇa āyudh vaḍe chhedatān bandhan tūṭe chhe tem pragnāchhīṇīne rāg ne gnānanī sāndhamān paṭakatān banne chhūṭā paḍī jāy chhe ane bandhan tūṭe chhe. puṇya-pāpathī mārī chaitanyasvarūp chīj bhinna chhe em jāṇī potānī chījamān gnānane ekāgra karavun e pragnāchhīṇī chhe ane e ja mokṣhano upāy chhe. ahā! pragnāchhīṇī-bhedavignān ek ja mokṣhano upāy chhe. samajāṇun kāī...? lyo, mokṣha adhikār puro thayo.
ā pramāṇe ā samayasār shāstra upar param kr̥upāḷu sadgurudevashrī kānajīsvāmīnān pravachanano āṭhamo mokṣha adhikār samāpta thayo.
PDF/HTML Page 3015 of 4199
single page version
PDF/HTML Page 3016 of 4199
single page version
PDF/HTML Page 3017 of 4199
single page version
PDF/HTML Page 3018 of 4199
single page version
saritā vahāvī sudhā taṇī prabhu vīr! ten sañjīvanī;
shoṣhātī dekhī saritane karuṇābhīnā hr̥udaye karī,
munikund sañjīvanī samayaprābhr̥ut taṇe bhājan bharī.
granthādhirāj! tārāmān bhāvo brahmāṇḍanā bharyā.
anādinī mūrchhā viṣh taṇī tvarāthī ūtaratī,
vibhāvethī thambhī svarūp bhaṇī doḍe pariṇati.
tun pragnāchhīṇī gnān ne udayanī sandhi sahu chhedavā;
sāthī sādhakano, tun bhānu jagano, sandesh mahāvīrano,
visāmo bhavaklāntanā hr̥udayano, tun panth mukti taṇo.
jāṇye tane hr̥uday gnānī taṇān jaṇāy;
tun ruchatān jagatanī ruchi āḷase sau,
tun rījhatān sakalagnāyakadev rījhe.
tathāpi kundasūtronān
PDF/HTML Page 3019 of 4199
single page version
gnānī sukānī maḷyā vinā e nāv paṇ tāre nahīn;
ā kāḷamān shuddhātmagnānī sukānī bahu bahu dohyalo,
muj puṇyarāshi phaḷyo aho! guru khān tun nāvik maḷyo.
bāhyāntar vibhavo tārā, tāre nāv mumukṣhunān.
ane gnaptimānhī darav-guṇ-paryāy vilase;
nijālambībhāve pariṇati svarūpe jaī bhaḷe,
nimitto vahevāro chidaghan viṣhe kāī na maḷe.
je vajre sumumukṣhu sattva jhaḷake; paradravya nāto tūṭe;
-rāgadveṣh ruche na, jamp na vaḷe bhāvendrimān-anshamān,
ṭaṅkotkīrṇa akamp gnān mahimā hr̥udaye rahe sarvadā.
karuṇā akāraṇ samudra! tane namun hun;
he gnānapoṣhak sumegh! tane namun hun,
ā dāsanā jīvanashilpī! tane namun hun.
vāṇī chinmūrti! tārī ur-anubhavanā sūkṣhma bhāve bharelī;
bhāvo ūṇḍā vichārī, abhinav mahimā chittamān lāvī lāvī,
khoyelun ratna pāmun, -manarath manano; pūrajo shaktishāḷī!
PDF/HTML Page 3020 of 4199
single page version
sarvavishuddhagnān adhikār
अथ प्रविशतिः सर्वविशुद्धज्ञानम्।
दूरीभूतः प्रतिपदमयं बन्धमोक्षप्रक्ऌप्तेः।
शुद्धः शुद्धः स्वरसविसरापूर्णपुण्याचलार्चि–
ष्टङ्कोत्कीर्णप्रकटमहिमा स्फूर्जति ज्ञानपुञ्जः।। १९३।।
parane kare na bhogave, jāṇe japi tasu nām.
pratham ṭīkākār āchāryadev kahe chhe ke ‘have sarvavishuddhagnān pravesh kare chhe’. mokṣhatattvano svāṅg nīkaḷī gayā pachhī sarvavishuddhagnān pravesh kare chhe. raṅgabhūmimān