Pravachan Ratnakar-Gujarati (simplified iso15919 transliteration). The End; Part 10; Introduction; Contents; Sarvavishuddhgnaan Adhikar Contents; Parishisht; Samaysaar Stuti; Gurudev Stuti; Pravachan Ratnakar Part-10 ; Sarvavishuddhgnaan Adhikar 2; Gatha: 372 ; Kalash: 220-221.

< Previous Page   Next Page >


Combined PDF/HTML Page 173 of 210

 

PDF/HTML Page 3441 of 4199
single page version

duniyādārīmān ḍahāpaṇ dekhāḍe paṇ e to narī mūrkhatā chhe bhāī! potānī chit- chamatkār vastune bhūlīne nirantar rāg-dveṣh karyā kare e to mahā mūrkhāī chhe, mūḍhatā chhe. pote gnānarasano piṇḍ ākhun chaitanyadaḷ andar chhe tenī draṣhṭi karavī te samyagdarshan chhe ane te ḍahāpaṇ eṭale samyaggnān chhe. shrāvak ane munipaṇānī dashā pahelān āvun samyagdarshan ene hoy chhe. are! loko to bahāramān (-kriyākāṇḍamān) shrāvak ane sādhupaṇun mānī beṭhā chhe; paṇ emān to dhūḷey (shrāvak ne sādhupaṇun) nathī, sāmbhaḷane. juo, āchāryadev kahe chhe-tattvadraṣhṭi vaḍe shīghra ā rāgadveṣhano kṣhay karo, ke jethī pūrṇa ne achaḷ jeno prakāsh chhe evī sahaj gnānajyoti prakāshe.

koī vaḷī kahe chhe-ā sanskr̥it ne vyākaraṇ vagere jāṇe nahi ne sonagaḍhamān ekalī ātmā-ātmānī vāt māṇḍī chhe.

are, sāmbhaḷ to kharo prabhu! tiryañch ane nārakīnā jīvane paṇ āvun samyagdarshan thatun hoy chhe. pote pūrṇānandano nāth prabhu chhe, temān draṣhṭi ekāgra kare enun nām samyagdarshan chhe. have emān vyākaraṇādinun visheṣh gnān hoy to tethī shun chhe? bhedavignān e samakit thavāmān mūḷ vastu chhe, ane te tiryañchādine paṇ thatun hoy chhe.

are bhāī! bhedavignān vinā sātamī narakanā bhavamān paṇ tun anantavār gayo; tetrīs sāgaropamanī sthitie tyān rahyo. duḥkhano to pār nahi evān pārāvār duḥkh ten sahan karyān. karoḍo vīñchhīnā karaḍanā vedanathī anantaguṇī vedanā tyān agnānane līdhe tane thaī. ahā! āvā tīvra duḥkhanī ekek kṣhaṇ karīne e tetrīs sāgaropamano kāḷ ten kem vyatīt karyo? bhāī! vichār kar. māṇḍ manuṣhyapaṇun maḷ‌yun temān jo dravyadraṣhṭi na karī to tārun ā badhun (kriyākāṇḍ ādi) dhūḷ-dhāṇī ne vā-pāṇī thaī jashe, ane marīne paramparā kyāy ḍhoramān ne narakamān chālyo jaīsh. bhāī! tattvadraṣhṭi vinā vrat, bhakti, pūjā ityādi sarva kriyā phogaṭ chhe, chāragatimān rakhaḍavā māṭe ja chhe. māṭe he bhāī! paramānandamay tārun tattva chhe, tenā upar draṣhṭi sthāpīne tattvadraṣhṭi vaḍe puṇya-pāpano nāsh kar. puṇyathī mane lābh chhe em javā de, tenā taraphanī tārī draṣhṭi mithyābhāv chhe.

shubhabhāv-puṇyabhāv samyagdraṣhṭine hoy chhe, paṇ draṣhṭinā viṣhayamān ne viṣhayanī (shuddha antaḥtattvanī) draṣhṭimān te nathī. māṭe kahyun ke-tattvadraṣhṭi vaḍe teno kṣhay kar. asthiratāno rāg paṇ svarūpanī ekāgratā dvārā kṣhay pāme chhe. tethī kahyun ke- tattvadraṣhṭi vaḍe rāgadveṣhano kṣhay kar, ke jethī, jem soḷe kalāe chandra khīle chhe tem, tane pūrṇa ane achaḷ dedīpyamān sahaj gnānajyoti khīlī jashe arthāt kevaḷagnān ane mokṣha


PDF/HTML Page 3442 of 4199
single page version

pragaṭ thashe. lyo, āvī vāt chhe. vrat, tap ādinā shubharāgathī kevaḷagnān thashe em nahi, paṇ tattvadraṣhṭi vaḍe svasvarūpanī ekāgratā dvārā shubharāganoy nāsh thaīne kevaḷagnān thashe em vāt chhe. samajāṇun kāī...?

* kaḷash 218ḥ bhāvārtha uparanun pravachan *

‘rāgadveṣh koī judun dravya nathī, jīvane agnānabhāvathī thāy chhe; māṭe samyagdraṣhṭi thaīne tattvadraṣhṭithī jovāmān āve to teo (rāgadveṣh) kāī paṇ vastu nathī em dekhāy chhe, ane ghātikarmono nāsh thaī kevaḷagnān upaje chhe.’

dayā, dān, vrat, tap ādi ne kām, krodh, mān ādi je puṇya-pāpanā bhāv te koī pr̥uthak dravya nathī. shun kīdhun? jem jaḍ ane chetan bhinna dravyo chhe tem rāgadveṣh koī bhinna dravya nathī. jīvane teo agnānanī khāṇamānthī utpanna thāy chhe ane samyagdarshan thatān nāsh pāmī jāy chhe. āvī vāt!

duniyānā lokone bījo prashansā kare to mīṭhī lāge. pāgal chhe ne? pāgal pāgalane vakhāṇe- e nyāy chhe. tem agnānīnān vrat, tapane loko vakhāṇe te tene mīṭhun lāge, paṇ bhāī! e to pāgalapaṇun chhe bāpu! kemake rāgathī dharma thāy em to mithyādraṣhṭi pāgal māne ane kahe. rāgamān harakhāvun shun? rāg to ekalā duḥkhano dariyo chhe, temā lesh paṇ sukh nathī. ‘-sukh lesh na pāyo’ -em āvyun ne chhahaḍhālāmān?

koī to vaḷī ā deh jaḍ māṭī-dhūḷ kāīk ṭhīk hoy ne rajakaṇ-dhūḷ (paisā) no sanyog hoy eṭale māne ke ame sukhī; paṇ dhūḷamāny sukhī nathī sāmbhaḷane. tane khabar nathī bhāī! paṇ ā dehanān rajakaṇ māṭī-dhūḷ to jagatanī chīj bāpu! e tārī chīj nahi prabhu! ahā! e to kayāny masāṇanī rākh thaīne uḍī jashe. āve chhe ne ke-

‘rajakaṇ tārān rajhaḷashe, jem rakhaḍatī ret,
pachhī nar-tan pāmīsh kyān, chet chet nar chet,’

sharīr ne paiso ne rāgane potānān māne e to mithyābhāv chhe, agnānabhāv chhe ane e ja rāgadveṣhanī ne tārā duḥkhanī khāṇ chhe. samajāṇun kāī....?

ahīn kahe chhe- hun to shuddha chaitanyajyotisvarūp ek gnāyakabhāv chhun em draṣhṭimān jeṇe svīkār karyo te samyadraṣhṭi chhe ane te sukhī chhe. māṭe he jīv! samyagdraṣhṭi thaīne ā mithyātva ane rāgadveṣh bhāvone uḍāḍī de. teno kṣhay thatān pūrṇa gnān,


PDF/HTML Page 3443 of 4199
single page version

ne pūrṇa ānand pragaṭ thashe. ahāhā....! jem pūnamano chandra pūrṇa kaḷāe khīle tem tārā svabhāvanī pūrṇakaḷāe chaitanyachandra khīlī uṭhashe. aho! samyagdraṣhṭi thaīne tattvadraṣhṭithī dekhanārane rāgadveṣh kāī ja nathī. ane tene ghātikarmo nāsh thaīne kevaḷagnān upaje chhe. lyo, ānun nām dharmanī kriyā chhe.

‘anya dravya anya dravyane guṇ upajāvī shakatun nathī’ em havenī gāthāmān kaheshe; tenī sūchanārūp kāvya pratham kahe chheḥ-

* kaḷash 219ḥ shlokārtha uparanun pravachan *

‘तत्त्वद्रष्टया’ tattvadraṣhṭithī jotān, राग–द्वेष–उत्पादकं अन्यत् द्रव्यं किञ्चन अपि न वीक्ष्यते’ rāgadveṣhane upajāvanārun anya dravya jarāy dekhātun nathī, ‘यस्मात् सर्व–द्रव्य– उत्पत्तिः स्वस्वभावेन अन्तः अत्यन्तं व्यक्ता चकास्ति’ kāraṇ ke sarva dravyonī utpatti potānā svabhāvathī ja thatī antaraṅgamān atyant pragaṭ prakāshe chhe.

ahāhā....! shun kahe chhe? ke tattvadraṣhṭithī arthāt vastunā svabhāvanī draṣhṭithī jotān rāgadveṣhane upajāvanārun ‘अन्यत् द्रव्यं किञ्चन अपि न वीक्ष्यते’ anya dravya jarāy dekhātun nathī. ahāhā...! gnānasvarūp bhagavān ātmā chhe tene jaḍ karma vikār jarāy upajāvī shakatun nathī vikār karmane laīne thāy chhe em koī māne e to enun mūḍhapaṇun chhe.

ātmāne je puṇya-pāpanā ne rāgadveṣhanān bhāv utpanna thāy chhe te, kahe chhe, paradravyathī bīlakul upajatā nathī. jaḍakarmathī rāgadveṣhādi upaje chhe em traṇakāḷamān chhe nahi. vartamānamān jainomān-koī paṇḍito ne tyāgīomān paṇ ūndhī mānyatānun evun lākaḍun garī gayun chhe ke- ‘karmane laīne jīvane vikār thāy chhe’ em teo māne chhe. paṇ bhāī! e draṣhṭi tārī viparīt chhe. jarā vichār to kar ke āchārya shun kahe chhe! ahā! āchārya kahe chhe-tattvadraṣhṭithī jotān rāgadveṣhane upajāvanārun karma ādi paradravya jarāy dekhātun nathī. bhāī! paradravya-karma vagere nimitta ho, paṇ rāg-dveṣh utpanna thāy chhe e te potānā ashuddha upādānanā kāraṇe ja utpanna thāy chhe, karmanun emān kāī kārya nathī. samajāy chhe kāī...!

tyāre koī vaḷī kahe chhe- jīvane vikār thavāmān jīvanā upādānanā pa0 ṭakā ane jaḍakarmanā pa0 ṭakā māno to?

are, shun kahe chhe bhāī! tārī e mānyatā tadna agnān chhe. ahīn to ā spaṣhṭa vāt chhe ke- tattvadraṣhṭithī jotān rāgadveṣhane upajāvanārun anya dravya jarāy dekhātun nathī; ‘किञ्चन अपि न वीक्ष्यते’ - chhe ke nahi pāṭhamān? jīvane vikār upaje chhe temān


PDF/HTML Page 3444 of 4199
single page version

ek ṭako paṇ karmanun kāraṇ nathī, so e so ṭakā rāgadveṣhano utpādak agnānī jīv pote (ashuddha upādān) chhe.

strī pratyeno rāg thayo tenun strī kāraṇ nathī, ek ṭakoy kāraṇ nathī. paisānā kāraṇe paisānī mamatā thaī chhe em jarāy nathī; koīe gāḷ dīdhī māṭe enā prati roṣh- dveṣh thayo chhe em chhe nahi. bhāī! paradravya paradravyamān chhe, ne jaḍakarmano uday jaḍamān āve chhe; temān tāre shun? anyadravyanā ne jaḍakarmanā kāraṇe tane rāgadveṣh thāy em jarāy nathī.

koī vaḷī kahe chhe-karmanā udayanun nimitta āve to vikār karavo ja paḍe. are! agnānīone to āvī vāt anādi gaḷathuthīmān ja maḷī chhe. paṇ em nathī bhāī! ame to pahalethī ‘71nī sālathī kahīe chhīe ke karma vikār karāve chhe em bīlakul nathī. āchāryadev paṇ e ja kahe chhe ke-jaḍakarma tane vikār karāve chhe evun amane jarāy dekhātun nathī. shun thāy? tane dekhāy chhe e tārī mithyā bhramarūp draṣhṭi chhe.

ahā! rāgadveṣhane upajāvanārun anya dravya jarāy dekhātun nathī; kem? kemake sarva dravyonī utpatti potānā svabhāvathī ja thatī antaraṅgamān atyant pragaṭ prakāshe chhe. shun kīdhun? pratyek dravyamān potānā svabhāvathī ja paryāyanī utpatti thāy chhe. jīvane rāgadveṣhanī utpatti ho ke dharmanī-vītarāgatānī utpatti ho, te te payāryanī utpatti te, te te payāryano svabhāv chhe; svabhāvathī ja te te paryāyanī utpatti thāy chhe. vikār thāy chhe te paṇ potānī sva-paryāyanā potānā svabhāvathī ja thāy chhe, karmathī paradravyathī bīlakul nahi. ahīn vikārī paryāyane paṇ svatantra siddha karī chhe. pañchāstikāyanī gāthā 62 mān kahyun chhe ke vikār potānā ṣhaṭkārakothī potānī paryāyamān thāy chhe, temān parakārakonī koī apekṣhā nathī. paryāyamān mithyātvano bhāv thāy chhe temān darshanamohanīy karmano uday kāraṇ nathī, viṣhayavāsanānā bhāv thāy te vedakarmanā udayanā kāraṇe thāy chhe em nathī, tathā paryāyamān krodhādi bhāv upaje te chāritramohanā udayanā kāraṇe upaje chhe em nathī; kemake sarva dravyonī paryāyanī utpatti potānā svabhāvathī ja thāy chhe. āvī vāt chhe.

koī vaḷī kahe chhe- rāgadveṣh jo karmathī na thāy to te jīvano svabhāv thaī jashe ane to te kadīy maṭashe nahi.

bhāī! rāgadveṣh chhe e kāī jīvano trikāḷī svabhāv nathī. jīvanā trikāḷī svabhāvamān shuddha ek chaitanyabhāvamān, gnāyakabhāvamān rāgadveṣh nathī ne te rāgadveṣhanun kāraṇ paṇ nathī. ahīn to jīvane je rāgadveṣh thāy chhe te teno paryāyasvabhāv chhe em vāt chhe. rāgadveṣh thāy temān karma vagere paradravya kāraṇ nathī em ahīn siddha karavun


PDF/HTML Page 3445 of 4199
single page version

chhe. samajāy chhe kāī...? rāgadveṣh utpanna thāy chhe te svabhāvathī ja utpanna thāy chhe em kahyun e paryāyasvabhāvanī vāt hon; ane tethī te (gnāyakanā lakṣhe) maṭī shake chhe. have lokone kāī khabar na maḷe ane em ne em āndhaḷe-baherun kūṭe rākhe, paṇ jīvan jāy chhe jīvan hon; em ne em agnānamān jashe to ahīn to moṭo abajopati sheṭh hoy paṇ kyāy bhūṇḍaṇanā peṭe ne kāgaḍe-kūtare janma thashe. ararar! āvo janma! chetī jā bhagavān!

koī vaḷī kahe chhe-vikār thāy te kathañchit ātmāthī ne kathañchit karmanā udayathī thāy chhe em anekānta chhe.

e mithyā anekānta chhe bāpu! vikār potānā svabhāvathī ja thāy chhe ane karmathī-parathī nahi-em samyak anekānta chhe. paryāyamān rāgadveṣhādi utpanna thāy chhe te tenī janmakṣhaṇ chhe, te kāḷe te potāthī ja utpanna thāy chhe; tene paradravya-karma shun kare? paryāy vikārī ho ke nirvikārī-te potānā svabhāvathī ja dravyamān utpanna thāy chhe. chhe ne ahīn ke-sarvadravyonī arthāt pratyek dravyanī utpatti potānā svabhāvathī ja thatī antaraṅgamān atyant pragaṭ prakāshe chhe. lyo, āvun! tyāre e badhe karmathī ja thāy em laīne beṭho chhe. paṇ bhāī! karma karmanun kare, bījānun-jīvanun kāī na kare. āve chhe ne ke-

karma bichāre kaun, bhūl merī adhikāī;
agni sahai ghanaghāt, lohakī saṅgati pāī.

karma to jaḍ chhe bhāī! ne vikār potānī bhūl chhe; karma tenun kāraṇ nathī. ām chhe chhatān vikār thāy em mānavun te anīti chhe; nijaāgnā māne to āvī anīti sambhave nahi. samajāṇun kāī..?

* kaḷash 219ḥ bhāvārtha uparanun pravachan *

‘rāgadveṣh chetananā ja pariṇām chhe. anya dravya ātmāne rāgadveṣh upajāvī shakatun nathī; kāraṇ ke sarva dravyonī utpatti pot potānā svabhāvathī ja thāy chhe, anya dravyamān anyadravyanā guṇ-paryāyonī utpatti thatī nathī.’

‘rāgadveṣh chetananā ja pariṇām chhe.’ shun kīdhun? krodh, mān, māyā, lobh, hinsā, jūṭh ityādi je pariṇām thāy chhe te jīvanā ja pariṇām chhe; te kāī jaḍanā pariṇām nathī; arthāt jaḍathī-karmathī utpanna thayā nathī. koī bījun dravya ātmāne rāgadveṣh ādi upajāvī shakatun ja nathī; kemake sarva dravyonī utpatti potapotānā svabhāvathī ja thāy chhe. have āvo satya nirṇay hamaṇān nahi kare to kyāre karīsh bhāī? (em ke ā avasar vītī jatān avasar raheshe nahi).


PDF/HTML Page 3446 of 4199
single page version

juo, ahīn rāgadveṣhādi vikārane chetananā pariṇām kahyā kemake te chetananī paryāyamān thāy chhe. bīje jyān shuddha svabhāvane siddha karavānī vāt hoy ne svabhāvano - dhruvano āshray karāvavānun prayojan hoy tyān tene pudgalanā pariṇām kahyā chhe. jyān je vivakṣhā hoy te yathārtha samajavī joīe. jene svabhāvanī-dhruvanī draṣhṭi thaī tene pote vyāpak ane nirmaḷ paryāy enun vyāpya chhe; vikār enun vyāpya nathī e apekṣhāthī tene pudgalanā pariṇām kahyā chhe. ahīn rāgadveṣhādi vikāranā bhāv jīvanī dashāmān thāy chhe māṭe jīvanā pariṇām kahyā chhe. teo jaḍamān thatā nathī, jaḍ dravyo tene nīpajāvatā nathī, kemake anya dravyamān anya dravyanā guṇ-paryāyothī utpatti thatī nathī. āvī vāt chhe.

(pravachan nan. 4pa9 thī 461 * dināṅk 12-10-77 thī 14-10-77)
samāpta

PDF/HTML Page 3447 of 4199
single page version

background image
pravachan ratnākar
[bhāg – 10]
param pūjya gurudev shrī kānajīsvāmīnān
shrī samayasār paramāgam upar aḍhāramī vakhat thayelān pravachano
ḥ prakāshakaḥ
shrī kundakund–kahān paramāgam pravachan ṭrasṭa
173-17p mumbādevī roḍ, mumbaī 400 002
ḥ prarakaḥ

PDF/HTML Page 3448 of 4199
single page version

background image
sarvavishuddhagnān adhikār
kram gāthā/kaḷashpravachan nambarpr̥uṣhṭhāṅk
1gāthā-372462-4681
2kaḷash 220-2213
gāthā 373 thī 382469-47432
4kaḷash-22237
pakaḷash 22338
6gāthā 383 thī 38647p-47772
7kaḷash-22474
8gāthā 387 thī 389477-48889
9kaḷash-22p90
10kaḷash-22694
11kaḷash-22796
12kaḷash-22898
13kaḷash-229-23099
14kaḷash-231106
1pkaḷash-232-233107
16kaḷash-234108
17gāthā 390 thī 404488-49p172
18kaḷash-23p179
19kaḷash 236-237180
20gāthā 40p thī 407496-497217
21kaḷash-238218
22gāthā 408-409497-498228
23gāthā-410498-499233
24gāthā-411499240
2pkaḷash-239241
26gāthā-412pa00 thī pa04247
27kaḷash 240-241248
28gāthā-413pa04 thī pa07269

PDF/HTML Page 3449 of 4199
single page version

background image
kram gāthā/kaḷashpravachan nambarpr̥uṣhṭhāṅk
29kaḷash 242-243pa04 thī pa07270
30gāthā-414pa08 thī pa1128p
31kaḷash 244-24p284
32gāthā-41ppa12 thī pa14299
33kaḷash-246300
parishiṣhṭa
34kaḷash-247327
3pkaḷash-248-249331
36kaḷash-2pa0332
37kaḷash-2pa1333
38kaḷash-2pa2-2pa3334
39kaḷash-2pa433p
40 kaḷash-2pap336
41kaḷash 2pa6-2pa7337
42kaḷash-2pa8338
43 kaḷash 2pa9-260339
44 kaḷash-261340
4p kaḷash 262-263341

PDF/HTML Page 3450 of 4199
single page version

background image
(harigīt)
sansārī jīvanān bhāvamaraṇo ṭāḷavā karuṇā karī,
saritā vahāvī sudhā taṇī prabhu vīr! ten sañjīvanī;
shoṣhātī dekhī saritane karuṇābhīnā hr̥udaye karī,
munikund sañjīvanī samayaprābhr̥ut taṇe bhājan bharī.
(anuṣhṭup)
kundakund rachyun shāstra, sāthiyā amr̥ute pūryā,
granthādhirāj! tārāmān bhāvo brahmāṇḍanā bharyā.
(shikhariṇī)
aho! vāṇī tārī prashamaras-bhāve nītaratī,
mumukṣhune pātī amr̥utaras añjali bharī bharī;
anādinī mūrchhā viṣh taṇī tvarāthī ūtaratī,
vibhāvethī thambhī svarūp bhaṇī doḍe pariṇati.
(shārdūlavikriḍit)
tun chhe nishchayagranth bhaṅg saghaḷā vyavahāranā bhedavā,
tun pragnāchhīṇī gnān ne udayanī sandhi sahu chhedavā;
sāthī sādhakano, tun bhānu jagano, sandesh mahāvīrano,
visāmo bhavaklāntanā hr̥udayano, tun panth mukti taṇo.
(vasantatilakā)
suṇye tane rasanibandh shithil thāy,
jāṇye tane hr̥uday gnānī taṇān jaṇāy;
tun ruchatān jagatanī ruchi āḷase sau,
tun rījhatān sakalagnāyakadev rījhe.
(anuṣhṭup)
banāvun patra kundananān, ratnonā akṣharo lakhī;
tathāpi kundasūtronān
aṅkāye mūlya nā kadī.

PDF/HTML Page 3451 of 4199
single page version

background image
(harigīt)
sansārasāgar tāravā jinavāṇī chhe naukā bhalī,
gnānī sukānī maḷ‌yā vinā e nāv paṇ tāre nahīn;
ā kāḷamān shuddhātmagnānī sukānī bahu bahu dohyalo,
muj puṇyarāshi phaḷ‌yo aho! guru khān tun nāvik maḷ‌yo.
(anuṣhṭup)
aho! bhakta chidātmānā, sīmandhar-vīr-kundanā!
bāhyāntar vibhavo tārā, tāre nāv mumukṣhunān.
(shikhariṇī)
sadā draṣhṭi tārī vimaḷ nij chaitanya nīrakhe,
ane gnaptimānhī darav-guṇ-paryāy vilase;
nijālambībhāve pariṇati svarūpe jaī bhaḷe,
nimitto vahevāro chidaghan viṣhe kāī na maḷe.
(shārdūlavikrīḍit)
haiyun ‘sat sat, gnān gnān’ dhabake ne vajravāṇī chhūṭe,
je vajre sumumukṣhu sattva jhaḷake; paradravya nāto tūṭe;
-rāgadveṣh ruche na, jamp na vaḷe bhāvendrimān-anshamān,
ṭaṅkotkīrṇa akamp gnān mahimā hr̥udaye rahe sarvadā.
(vasantatilakā)
nitye sudhājharaṇ chandra! tane namun hun,
karuṇā akāraṇ samudra! tane namun hun;
he gnānapoṣhak sumegh! tane namun hun,
ā dāsanā jīvanashilpī! tane namun hun.
(sragdharā)
ūṇḍī ūṇḍī, ūṇḍethī sukhanidhi satanā vāyu nitye vahantī,
vāṇī chinmūrti! tārī ur-anubhavanā sūkṣhma bhāve bharelī;
bhāvo ūṇḍā vichārī, abhinav mahimā chittamān lāvī lāvī,
khoyelun ratna pāmun, -manarath manano; pūrajo shaktishāḷī!

PDF/HTML Page 3452 of 4199
single page version

परमात्मने नमः।
shrīmadbhagavatkundakundāchāryadevapraṇīt
shrī
samayasār
upar
param pūjya sadgurudev shrī kānajīsvāmīnān pravachano
श्रीमदमृतचन्द्रसूरिकृता आत्मख्यातिः।
sarvavishuddhagnān adhikār
अण्णदविएण अण्णदवियस्स णो कीरए गुणुप्पाओ।
तम्हा दु सव्वदव्वा उप्पज्जंते सहावेण।। ३७२।।
अन्यद्रव्येणान्यद्रव्यस्य न क्रियते गुणोत्पादः।
तस्मात्तु सर्वद्रव्याण्युत्पद्यन्ते स्वभावेन।। ३७२।।

have ā arthane gāthāmān kahe chheḥ-

ko dravya bījā dravyane utpād nahi guṇano kare,
tethī badhāye dravya nij svabhāvathī ūpaje khare. 372.

gāthārthaḥ– [अन्यद्रव्येण] anya dravyathī [अन्यद्रव्यस्य] anya dravyane [गुणोत्पादः] guṇanī utpatti [न क्रियते] karī shakātī nathī; [तस्मात् तु] tethī (e siddhānt chhe ke) [सर्वद्रव्याणि] sarva dravyo [स्वभावेन] potapotānā svabhāvathī [उत्पद्यन्ते] ūpaje chhe.


PDF/HTML Page 3453 of 4199
single page version

ṭīkāḥ– vaḷī jīvane paradravya rāgādik upajāve chhe em shaṅkā na karavī; kāraṇ ke anya dravya vaḍe anya dravyanā guṇano utpād karāvānī ayogyatā chhe; kem ke sarva dravyono svabhāvathī ja utpād thāy chhe. ā vāt draṣhṭāntathī samajāvavāmān āve chheḥ-

māṭī kumbhabhāve (ghaḍā-bhāve) ūpajatī thakī shun kumbhāranā svabhāvathī ūpaje chhe ke māṭīnā svabhāvathī ūpaje chhe? jo kumbhāranā svabhāvathī ūpajatī hoy to jemān ghaḍo karavānā ahaṅkārathī bharelo puruṣh rahelo chhe ane jeno hāth (ghaḍo karavāno) vyāpār kare chhe evun je puruṣhanun sharīr tenā ākāre ghaḍo thavo joīe. parantu em to thatun nathī, kāraṇ ke anyadravyanā svabhāve koī dravyanā pariṇāmano utpād jovāmān āvato nathī. jo ām chhe to pachhī māṭī kumbhāranā svabhāvathī ūpajatī nathī, parantu māṭīnā svabhāvathī ja ūpaje chhe kāraṇ ke (dravyanā) potānā svabhāve dravyanā pariṇāmano utpād jovāmān āve chhe. ām hovāthī, māṭī potānā svabhāvane nahi ullaṅghatī hovāne līdhe, kumbhār ghaḍāno utpādak chhe ja nahi; māṭī ja kumbhāranā svabhāvane nahi sparshatī thakī, potānā svabhāvathī kumbhabhāve ūpaje chhe.

evī rīte-badhāy dravyo svapariṇāmaparyāye (arthāt potānā pariṇāmabhāvarūpe) ūpajatān thakān, nimittabhūt anyadravyonā svabhāvathī ūpaje chhe ke potānā svabhāvathī ūpaje chhe? jo nimittabhūt anyadravyonā svabhāvathī ūpajatān hoy to nimittabhūt anyadravyonā ākāre temanā pariṇām thavā joīe. parantu em to thatun nathī, kāraṇ ke anyadravyanā svabhāve koī dravyanā pariṇāmano utpād jovāmān āvato nathī. jo ām chhe to sarva dravyo nimittabhūt anyadravyonā svabhāvathī ūpajatān nathī, parantu potānā svabhāvathī ja ūpaje chhe kāraṇ ke (dravyanā) potānā svabhāve dravyanā pariṇāmano utpād jovāmān āve chhe. ām hovāthī, sarva dravyo potānā svabhāvane nahi ullaṅghatān hovāne līdhe, nimittabhūt anyadravyo potānā (arthāt sarva dravyonā) pariṇāmanā utpādak chhe ja nahi; sarva dravyo ja, nimittabhūt anyadravyonā svabhāvane nahi sparshatān thakān, potānā svabhāvathī potānā pariṇāmabhāve ūpaje chhe.

māṭe (āchāryadev kahe chhe ke) jīvane rāgādinun utpādak ame paradravyane dekhatā (-mānatā, samajatā) nathī ke jenā par kop karīe.

bhāvārthaḥ– ātmāne rāgādik ūpaje chhe te potānā ja ashuddha pariṇām chhe. nishchayanayathī vichāravāmān āve to anyadravya rāgādikanun upajāvanār nathī, anyadravya temanun nimittamātra chhe; kāraṇ ke anyadravyane anyadravya guṇaparyāy upajāvatun nathī e niyam chhe. jeo em māne chhe-evo ekānt kare chhe-ke ‘paradravya ja mane rāgādik upajāve chhe’ , teo nayavibhāgane samajyā nathī, mithyādraṣhṭi chhe. e rāgādik


PDF/HTML Page 3454 of 4199
single page version

(मालिनी)
यदिह भवति रागद्वेषदोषप्रसूतिः
कतरदपि परेषां दूषणं नास्ति तत्र
स्वयमयमपराधी तत्र सर्पत्यबोधो
भवतु विदितमस्तं यात्वबोधोऽस्मि बोधः।। २२०।।
(रथोद्धता)
रागजन्मनि निमित्ततां पर–
द्रव्यमेव कलयन्ति ये तु ते ।
उत्तरन्ति न हि मोहवाहिनीं
शुद्धबोधविधुरान्धबुद्धयः ।।
२२१।।

jīvanā sattvamān ūpaje chhe, paradravya to nimittamātra chhe-em mānavun te samyaggnān chhe. māṭe āchārya mahārāj kahe chhe ke-ame rāgadveṣhanī utpattimān anya dravya par shā māṭe kop karīe? rāgadveṣhanun ūpajavun te potāno ja aparādh chhe.

have ā arthanun kaḷasharūp kāvya kahe chheḥ- shlokārthaḥ– [इह] ā ātmāmān [यत् राग–द्वेष–दोष–प्रसूतिः भवति] je rāgadveṣharūp doṣhonī utpatti thāy chhe [तत्र परेषां कतरत् अपि दूषणं नास्ति] tyān paradravyano kāī paṇ doṣh nathī, [तत्र स्वयम् अपराधी अयम् अबोधः सर्पति] tyān to svayam aparādhī evun ā agnān ja phelāy chhe;- [विदितम् भवतु] e pramāṇe vidit thāo ane [अबोधः अस्तं यातु] agnān asta thaī jāo; [बोधः अस्मि] hun to gnān chhun.

bhāvārthaḥ– agnānī jīv rāgadveṣhanī utpatti paradravyathī thatī mānīne paradravya upar kop kare chhe ke ‘ā paradravya mane rāgadveṣh upajāve chhe, tene dūr karun’ . evā agnānī jīvane samajāvavāne āchāryadev upadesh kare chhe ke-rāgadveṣhanī utpatti agnānathī ātmāmān ja thāy chhe ane te ātmānā ja ashuddha pariṇām chhe. māṭe e agnānane nāsh karo, samyaggnān pragaṭ karo, ātmā gnānasvarūp chhe em anubhav karo; paradravyane rāgadveṣhanun upajāvanārun mānīne tenā par kop na karo. 220

have ā ja artha draḍh karavāne ane āgaḷanā kathananī sūchanā karavāne kāvya kahe chheḥ-

shlokārthaḥ– [ये तु राग–जन्मनि परद्रव्यम् एव निमित्ततां कलयन्ति] jeo rāganī utpattimān paradravyanun ja nimittapaṇun (kāraṇapaṇun) māne chhe, (potānun kāī kāraṇ


PDF/HTML Page 3455 of 4199
single page version

[ते शुद्ध–बोध–विधुर–अन्ध–बुद्धयः] teo-jemanī buddhi

shuddhagnānarahit andh chhe evā (arthāt jemanī buddhi shuddhanayanā viṣhayabhūt shuddha ātmasvarūpanā gnānathī rahit andh chhe evā) - [मोह–वाहिनीं न हिं उत्तरन्ति] mohanadīne ūtarī shaktā nathī.

bhāvārthaḥ– shuddhanayano viṣhay ātmā anant shaktivāḷo, chaitanyachamatkāramātra, nitya, abhed, ek chhe. te potānā ja aparādhathī rāgadveṣharūpe pariṇame chhe. evun nathī ke jem nimittabhūt paradravya pariṇamāve tem ātmā pariṇame chhe ane temān ātmāno kāī puruṣhārtha ja nathī. āvun ātmānā svarūpanun gnān jemane nathī teo em māne chhe ke paradravya ātmāne jem pariṇamāve tem ātmā pariṇame chhe. āvun mānanārā moharūpī nadīne ūtarī shakatā nathī (athavā mohanī senāne harāvī shaktā nathī), temane rāgadveṣh maṭatā nathī; kāraṇ te rāgadveṣh karavāmān jo potāne puruṣhārtha hoy to ja temane maṭāḍavāmān paṇ hoy, parantu jo paranā karāvyā ja rāgadveṣh thatā hoy to par to rāgadveṣh karāvyā ja kare, tyān ātmā temane kyāthī maṭāḍī shake? māṭe, rāgadveṣh potānā karyā thāy chhe ane potānā maṭāḍayā maṭe chhe-em kathañchit mānavun te samyaggnān chhe. 221.

sparsha, ras, gandh, varṇa ane shabdādirūpe pariṇamatān pudgalo ātmāne kāī kahetān nathī ke ‘tu amane jāṇ’ , ane ātmā paṇ potānā sthānathī chhūṭīne temane jāṇavā jato nathī. banne tadna svatantrapaṇe potapotānā svabhāvathī ja pariṇame chhe. ām ātmā par pratye udāsīn (-sambandh vināno, taṭastha) chhe, topaṇ agnānī jīv sparshādikane sārān-narasān mānīne rāgīdveṣhī thāy chhe te tenun agnān chhe. -āvā arthanī gāthāo have kahe chheḥ-

*
samayasār gāthā 372ḥ mathāḷun

have ā arthane gāthāmān kahe chheḥ- anya dravya anya dravyane guṇ upajāvī shakatun nathī, arthāt anya dravya jīvane rāgādik upajāvī shakatun nathī em gāthāmān kahe chhe.

* gāthā 372ḥ ṭīkā uparanun pravachan *

‘vaḷī jīvane paradravya rāgādik upajāve chhe em shaṅkā na karavī; kāraṇ ke anya dravya vaḍe anya dravyanā guṇano utpād karāvānī ayogyatā chhe; kemake sarva dravyono svabhāvathī ja utpād thāy chhe.’


PDF/HTML Page 3456 of 4199
single page version

‘vaḷī jīvane paradravya rāgādik upajāve chhe em shaṅkā na karavī’; ahāhā....! ā shun kahe chhe? atyāre to ā moṭī charchā (vivād) chāle chhe-em ke ‘karmathī vikār thāy chhe, jīvane karma vikār upajāve chhe’; paṇ ahīn to āchāryadev kahe chhe -jīvane paradravya rāgādik upajāve chhe em shaṅkā na karavī. bhāī! jīvane parathī-karmathī vikār thāy chhe evī tārī mānyatā mithyā chhe. vikārane ṭāḷavo e to haju pachhī vāt, vikār kem thāy chhe-vikār potāthī thāy chhe, koī paradravyathī nahi-em nakkī to kar. (em ke vikār kem thāy chhe e nakkī karyā vinā nirvikār kem thaīsh?).

ahāhā....! kahe chhe-jīvane paryāyamān rāgadveṣh, puṇya-pāpanā bhāv ne kām, krodh, viṣhayavāsanā ādinā je pariṇām thāy chhe te paradravyathī-karmathī thāy chhe em shaṅkā na karavī, anukūḷ sanyogathī rāg utpanna thāy, ne pratikūḷ sanyogathī dveṣh utpanna thāy-evī mānyatā mithyātva chhe. bhāī! paradravyathī paradravyanā pariṇām nīpaje e mānyatā mithyātva chhe. ā badhān kārakhānān hāle chhe ne? bhāī! ene hun halāvun chhun em māne e mithyātva chhe. samajāy chhe kāī....?

ahāhā...! bhagavān! tun koṇ chho? tane khabar nathī prabhu! paṇ paradravyanun kāī karī shake evī tākāt-yogyatā tārāmān nathī, ane tārāmān kāī karī shake evī tākāt- yogyatā paradravyamān nathī. ahīn ā spaṣhṭa kahe chhe ke -anya dravya vaḍe anya dravyanā guṇano-guṇ eṭale paryāyano-utpād karāvānī ayogyatā chhe. māṭe koī paṇ paradravyanun kārya hun karī shakun, ane paradravya mārun kām kare-em tun māne e mithyā bhramarūp agnān chhe, pākhaṇḍ chhe. samajāy chhe kāī.....?

ahā! ā jīvane, paranān kām hun karun ne par mārān kām kare evī ūndhī mānyatānun shalya-mithyāshraddhān anādithī ja chhe. koī vaḷī te mithyāshraddhān darshanamohanīy karmanā kāraṇe thayun chhe em māne chhe; paṇ bhāī! e tārī mānyatā jūṭhī chhe. mohakarmanun emān nimitta ho, paṇ nimitta-paradravya ene shun kare? kāī na kare. nimitta-karma jīvane rāgadveṣhamoh upajāve chhe e vāt bilakul jūṭhī chhe, traṇakāḷamān e vāt satya nathī.

sampradāyamān ā vātanī charchā chālelī. amārā guru hatā te badhun karmathī thāy em mānatā. tyāre sabhāmān kahyun hatun ke-jīvamān bhramaṇā ane mithyātvādi bhāv thāy chhe te potāthī thāy chhe, paradravyathī-karmathī vikār thāy e vāt jūṭhī chhe. -vāt sāmbhaḷī lokomān khaḷabhaḷāṭ thaī gayelo. sampradāyamān karmanun lākaḍun garī gayelun kharun ne! tethī khaḷabhaḷāṭ thaī gayo; paṇ kīdhun ke ā satya chhe. juo, e satya āchāryadev kahe chhe ke- jīvane paradravya rāgādik upajāve chhe em shaṅkā na karavī.


PDF/HTML Page 3457 of 4199
single page version

ahāhā...! bhagavān ātmā anant gnānānandanī lakṣhmīthī bharelo sachchidānand prabhu chhe. ahā! tenī ruchi ne bhāvanā karavī chhoḍīne bhagavān! tun bahāranī jaḍ lakṣhmīnī ruchi kare chhe? mane ā maḷe ne te maḷe em paradravyanī tane bhāvanā chhe to tun moṭo bhikhārī chhe, māgaṇ chhe. bahāranī lakṣhmī e tārī chīj nathī ane teno sanyog thavo e tārun - tārā ḍahāpaṇanun (puruṣhārthanun) kārya nathī, puṇyano uday hoy to te maḷe chhe; tene hun puruṣhārtha karīne meḷavun em tun enī pāchhaḷ rachyo rahe paṇ e tārī mithyā pravr̥utti chhe bhāī! kemake anya dravya vaḍe anya dravyano guṇ karāvānī ayogyatā chhe. āvī vāt! samajāy chhe kāī.....?

ahāhā...! traṇakāḷanī sarvadravyanī sarva paryāyone ātmā jāṇe evun enun sāmarthya-yogyatā chhe, paṇ paranī kriyā thāy tene jīv karī shakato nathī; paranī kriyā karavānī tenī ayogyatā chhe. ā sharīrane chalāvavānī, hāth-pag halāvavānī ne bahāranī dhanādi sāmagrī meḷavavānī kahe chhe, jīvanī ayogyatā chhe. tathāpi hun sharīrane chalāvī shakun, hāth-pag halāvī shakun, dhanādi kamāī shakun ne kuṇṭumbanān kām karī shakun ītyādi koī māne to te mūḍh mithyādraṣhṭi jīv chhe. ahā! paramāṇu jaḍ chhe, ne te jaḍanān kārya jaḍathī thāy chhe, ātmāthī nahi; ane rāgadveṣhādi jīvanā pariṇām chhe ane te potāthī thāy chhe. paradravyathī nahi.

paradravya-karma, sharīr, strī-kuṭumb parivār ne dhanādi sāmagrī, dev-guru ādi -e badhā jīvane puṇya-pāp ādi bhāv upajāve chhe em shaṅkā na karavī. shun kīdhun? ā jinabimbanā darshan thatān ene shubhabhāv thayo tyān e shubhabhāv jinabimbanā kāraṇe thayo chhe em shaṅkā na karavī. vaḷī koīe gāḷ dīdhī tyān gāḷ sāmbhaḷatā roṣh thayo, te roṣh parane kāraṇe thayo chhe em kahe chhe, shaṅkā na karavī. kāraṇ? kāraṇ ke anya dravya vaḍe anya dravyanā guṇano utpād karāvānī ayogyatā chhe; sarva dravyono svabhāvathī ja utpād thāy chhe. bhāī! tārī rāgadveṣhādinī paryāy svabhāvanī yogyatāthī ja te te kāḷe utpanna thāy chhe, temān paradravya bilakul kāraṇ nathī. āvī vāt! bhāī! tārī ūndhī mānyatānun ākhun chakra pheravī nākh. (jo tane dharmanī bhāvanā chhe to).

ā āṅkhanī pāmpaṇ ūñchī-nīchī thāy chhe ne? ahā! te kriyā ātmāe karī chhe em shaṅkā na karavī; kemake pāmpaṇ anya dravya chhe ane ātmā anya dravya chhe. bhāī! ek taṇakhalānā be ṭukaḍā ātmā karī shake nahi-ā vastusvarūp chhe. ahā! bhagavān sarvagnadeve anantā dravyo-anant jīv, anantānant pudgalo, dharma, adharma, ākāsh ne asaṅkhyāt kālāṇuo em anantā dravyo-


PDF/HTML Page 3458 of 4199
single page version

joyān chhe ane temān koī ek dravya koī bījā dravyanun kāī karī shake nahi, kemake anya dravya vaḍe anya dravyanā guṇano utpād karāvānī ayogyatā chhe em divyadhvani dvārā bhagavāne dravyonī svatantratāno ḍhaṇḍhero bahār pāḍayo chhe. ahīn te santo āḍatiyā thaīne jagatane jāher kare chhe. kahe chhe-paradravya vaḍe ātmānā guṇanī paryāy karāvavānī ayogyatā chhe. atyāre to ā viṣhayamān moṭī gaḍabaḍ chāle chhe. parantu bhāī! karmathī jīvane vikār thāy chhe evī mānyatā jūṭh chhe. are! potānī chījane bhūlīne agnān vaḍe pote ja vikār kare chhe enī kabūlāt karato nathī te nirvikār dharma kem pāmī shake?

karmane laīne vikār thāy ne shubhabhāvathī dharma thāy -em be mahā shalya ene andar rahyān chhe. parantu parathī vikār nahi, ne shubharāgathī dharma nahi. -em nirṇay karīne parathī ne rāgathī khasī shuddha chaitanya chidānandaghan prabhunī draṣhṭi kare tyāre samyagdarshan thāy chhe ane te pratham dharma chhe. are! lokone dharma shun chīj chhe ne kem thāy enī khabar nathī. bichārā sansāranī majūrīmān paḍayā chhe. majūr to āṭh kalāk kām kare, paṇ ā to ahonish chovīse kalāk sansāramān rachyopachyo rahe chhe. moṭo majūr chhe. arere! enun shun thāy? āvun satya tattva samajavānān ṭāṇān āvyān ne ene vakhat nathī! jamavā beṭho hoy ne ghaṇṭaḍī āve to jhaṭ ūbho thaīne phon jhīle. are! āvā lolupī jīvonun shun thāy? marīne kyān jāy? sansāramān kyāy narak-nigodādimān chālyā jāy. shun thāy?

ahīn kahe chhe-anya dravya vaḍe anya dravyano paryāy karāvānī ayogyatā chhe. andar ‘guṇ’ shabda chhe ne? ahīn guṇ eṭale paryāy samajavun. ahā! ek dravyamān anant guṇo chhe ne tenī anantī paryāyo thāy chhe. te sarva paryāyonī anya dravya vaḍe utpatti karāvānī ayogyatā chhe. bhāī! paranā kāraṇe tane vikār thāy evī yogyatā tārā ātmāmān chhe ja nahi, ne paramān paṇ tane vikār karāve evī yogyatā chhe ja nahi. parathī-karmathī vikār thāy e to bhagavān! tane bhram thaī gayo chhe; e to mūḷamān bhūl chhe bhāī! aho! āchāryadeve ā saṅkṣhepamān mahā siddhānt goṭhavī dīdho chhe ke paradravya māṭe pratyek anya dravya pāṅgaḷun chhe. ā ātmā par jīvonī dayā pāḷavā māṭe pāṅgaḷo chhe, parane dharma pamāḍavā paṇ pāṅgaḷo chhe; paranun kāī kare evī enāmān yogyatā ja nathī.

koī vaḷī kahe chhe- ā to nishchayanī vāt chhe. hā, nishchayanī vāt chhe; nishchayanī vāt chhe eṭale satya vāt chhe. traṇakāḷ traṇalokanā padārthonī satyārtha sthitinī ā vāt chhe. samajāy chhe kāī....?

‘hun karun, hun karun’ -em agnānī mithyā abhimān kare chhe. e to ‘shakaṭano


PDF/HTML Page 3459 of 4199
single page version

bhār jem shvān tāṇe’-enā jevī vāt chhe. ahīn bhagavān pharamāve chhe ke paradravya-karma jīvane vikār karāve chhe ane paradravyanī paryāyane jīv upajāve chhe-em shaṅkā na kar; kemake sarva dravyono svabhāvathī ja utpād thāy chhe. vikār thāy e paṇ paryāyano svabhāv chhe. pratyek dravyamān pratisamay potānī paryāyanī yogyatānā svabhāvathī ja utpād thāy chhe. bhagavānanī pratimānān darshananā bhāv thāy te potāthī thāy chhe, ashubhathī bachavā evo bhāv āve chhe paṇ e kāī pratimānā kāraṇe thāy chhe em nathī; tathā mandir ne pratimā ādi je vyavasthā chhe te kāī jīvanā kāraṇe thaī chhe em nathī. bhāī! jaḍ ne chetan dravyomān pratisamay je je avasthā thāy tenī vyavasthā te te jaḍ-chetan dravyonī chhe, anya dravya temān kāī karatun nathī, karī shakatun nathī. māṭe ame dān dīdhān, ne ame mandir banāvyān, ne bhagavānanī pratiṣhṭhā karāvī ne dharmashāḷā bandhāvī ītyādi paradravyanī kriyā karavānān abhimān tun kare e pākhaṇḍ sivāy bījun kāī nathī. nimittathī kārya thāy evī shraddhā atyāre koī paṇḍitomān varte chhe ey mithyā shraddhā ane pākhaṇḍ ja chhe.

ahāhā....! devādhidev sarvagna paramātmā gaṇadharo, indro ne munivaronī sabhāmān je pharamāvatā hatā te vāt ahīn ā āvī chhe. bahu sūkṣhma ne gambhīr! samajāy teṭalī samajo bāpu! kahe chhe-anya dravya vaḍe anya dravyano guṇ karāvānī ayogyatā chhe, kemake sarva dravyono svabhāvathī ja utpād thāy chhe. ahāhā.....! anant ātmāo, anantānant rajakaṇo-e pratyek dravyamān pratisamay thatī paryāy-vikārī ke nirvikārī potāthī utpanna thāy chhe. vikār utpanna thāy te paṇ te te paryāyano svabhāv chhe, karma temān nimitta ho, paṇ karmanun emān kāī kartavya nathī.

amārī sāthe ekavār ek shvetāmbar sādhu līmaḍīmān charchā karavā āvelā. te baḍāshathī kahe-tame sinh chho to ame sinhanā bachchā chhīe; amārī sāthe charchā karo. tyāre kahyun-ame sinhey nathī ne ame koīnī sāthe nāhakanī charchāmān utaratāy nathī. to thoḍī vār pachhī e bolyā-shun chashmā vinā joī shakāy? ame kahyun-bhāī! ā to charchā (pūrī) thaī gaī. (em ke ūndhī draṣhṭino ja āgrah chhe tyān konī sāthe charchā karavī?)

kharekhar jovā-jāṇavānī kriyā thāy chhe e to jīvamān potānī potāthī thāy chhe; emān chashmānnun shun kām chhe? chashmān to bāhya nimittamātra chhe bas. vāstavamān chashmān vinā ja andar jāṇavānun kām thaī rahyun chhe; kāraṇ ke pratyek dravyano svabhāvathī ja utpād thāy chhe. ā mahā siddhānt chhe. have kahe chhe-ā vāt draṣhṭāntathī samajāvavāmān āve chhe-


PDF/HTML Page 3460 of 4199
single page version

‘māṭī kumbhārabhāve (ghaḍābhāve) upajatī thakī shun kumbhāranā svabhāvathī upaje chhe ke māṭīnā svabhāvathī upaje chhe? jo kumbhāranā svabhāvathī upajatī hoy to jemān ghaḍo karavānā ahaṅkārathī bharelo puruṣh rahelo chhe ane jeno hāth (ghaḍo karavāno) vyāpār kare chhe evun je puruṣhanun sharīr tenā ākāre ghaḍo thavo joīe. paṇ em to thatun nathī, kāraṇ ke anya dravyanā svabhāve koī dravyanā pariṇāmano utpād jovāmān āvato nathī.

juo, ahīn kumbhār ghaḍāne utpanna kare chhe e vāt khoṭī chhe em siddha kare chhe. kahe chhe-māṭī ghaḍārūpe upaje chhe te kumbhāranā svabhāvathī upaje chhe ke māṭīnā svabhāvathī upaje chhe? māṭīnā svabhāvathī upaje chhe, kumbhāranā svabhāvathī nahi. jo kumbhāranā svabhāvathī māṭī ghaḍārūpe thatī hoy to kumbhārano svabhāv ne kumbhāranā sharīrano ākār ghaḍāmān āvavo joīe. paṇ em to chhe nahi. ghaḍāmān to māṭīno svabhāv ja āvyo chhe, kumbhārano nahi. ghaḍo banavānā kāḷe kumbhār, ‘hun ghaḍo karun chhun’ -evo ahaṅkār karo to karo, paṇ kumbhārano svabhāv ne ākār ghaḍāmān kadīy āvato nathī. ā vastusthiti chhe bhāī!

gnānīne paralakṣhe rāg āve chhe, paṇ parano te kartā nathī ne rāganoy kartā nathī. tene rāgathī bhedagnān chhe ne? tethī gnānamān rāgane paragneyapaṇe jāṇe ja chhe bas. te rāgano kartā nathī. ahīn e vāt nathī. ahīn to paradravyanī paryāy, bījun paradravya karī shake nahi eṭalun siddha karavun chhe. kumbhār gnānī ho ke agnānī, te māṭīnī kumbhabhāve thatī avasthāne karī shake nahi em ahīn siddha kare chhe. samajāy chhe kāī.....?

ahāhā....! kahe chhe-ghaḍāno kartā jo kumbhār hoy to ghaḍo karavāno jene rāg thayo chhe ane jeno hāth vyāpār kare chhe evā kumbhāranā sharīranā ākāre ghaḍo thavo joīe; parantu em to thatun nathī. kem? kāraṇ ke anyadravyanā svabhāve koī dravyanā pariṇāmano utpād jovāmān āvato nathī. ahāhā....! koī dravyanī paryāy koī anya dravyanā svabhāve traṇakāḷamān thatī nathī. paradravya nimitta ho, paṇ paradravyathī koī dravyanī paryāy thāy em kadīy banatun nathī. māṭīno ghaḍo thāy emān kumbhār nimitta ho, nimittanī koṇ nā pāḍe chhe? paṇ kumbhārathī-nimittathī māṭīno ghaḍo thāy chhe e vāt traṇakāḷamān satya nathī.

ā pāṇī unun thāy chhe ne? te agnithī unun thāy chhe em, dekhavāmān āvatun nathī. ahāhā....! (pāṇīnā rajakaṇonā) sparshaguṇanī paryāy pahelān ṭhaṇḍī hatī te badalīne uṣhṇa thaī chhe te agnithī thaī chhe em amane dekhavāmān āvatun nathī-em santo-kevaḷīnā keḍāyatīo kahe chhe.