PDF/HTML Page 3461 of 4199
single page version

paṇ pāṇī agnithī unun thatun dekhāy chhe ne? ahāhā.....! āchārya kahe chhe-amane pāṇī agnithī unun thatun dekhavāmān āvatun nathī. jo koīne em dekhāy chhe to te (agnānathī) andh chhe. tene agnānathī je dekhāy te yathārtha vastusvarūp nathī. pāṇīnī shīt avasthā badalīne uṣhṇa thaī te kāḷe agni nimitta ho, paṇ agnie emān kāī karyun nathī. agni to pāṇīnā rajakaṇone aḍīy nathī.

ā bhāṣhā bolāy chhe ne? ahīn kahe chhe-ātmāthī bhāṣhā bolāy em amane dekhavāmān āvatun nathī. bhāṣhānī paryāy to bhāṣhānā vachanavargaṇānā paramāṇuthī utpanna thaī chhe. ātmā bhāṣhā karī shake e sambhavit ja nathī, kemake anya dravyanā svabhāve koī dravyanā pariṇāmano utpād jovāmān āvato nathī. paranī dayā pāḷavī ne dān karavun ītyādine loko dharma māne chhe, paṇ te yathārtha nathī, kemake paradravyanān pariṇām ātmā karī shakato nathī. āvī vāt chhe. have kahe chhe--

‘jo ām chhe to pachhī māṭī kumbhāranā svabhāvathī upajatī nathī, parantu māṭīnā svabhāvathī ja upaje chhe kāraṇ ke (dravyanā) potānā svabhāve dravyanā pariṇāmano utpād jovāmān āve chhe. ām hovāthī, māṭī potānā svabhāvane nahi ullaṅghatī hovāne līdhe, kumbhār ghaḍāno utpādak chhe ja nahi; māṭī ja, kumbhāranā svabhāvane nahi sparshatī thakī, potānā svabhāvathī upaje chhe.’

joyun? kahe chhe- māṭī kumbhāranā svabhāvathī upajatī nathī, parantu potānā svabhāvathī ja upaje chhe kāraṇ ke potānā svabhāve dravyanā pariṇāmano utpād jovāmān āve chhe. ahāhā....! pahelān kahyun ke anyadravyanā svabhāve koī dravyanā pariṇāmano utpād jovāmān āvato nathī; have kahe chhe-potānā svabhāve dravyanā pariṇāmano utpād jovāmān āve chhe. āvī ja vastusthiti chhe bhāī! māṭe kumbhār ghaḍāno utpādak chhe ja nahi. māṭī ja, kumbhāranā svabhāvane sparshyā vinā, potānā svabhāvathī kumbhabhāve upaje chhe. ahāhā.....! māṭī ja potānā svabhāvathī ghaḍārūpe pariṇame chhe. ahāhā....! ā pramāṇe māṭī ja ghaḍāno kartā chhe, kumbhār kadīy nahi. kumbhār to nimitta ho, paṇ te ghaḍānī paryāyano utpādak kadīy nathī.

to kumbhāre ghaḍo karyo em kahevāy chhe ne? hā, kumbhāre ghaḍo karyo, bāīe bharat bharyun ītyādi kahevun e badhān nimitta pradhān kathan chhe, vastusvarūp em nathī. ā mahāsiddhānt chhe bhāī! ghaḍo thavānī yogyatānā kāḷe māṭī ja ghaḍārūpe upajī ghaḍo utpanna kare chhe. kumbhār te vakhate bāhya nimitta ho, paṇ kumbhārathī ghaḍo utpanna thāy em traṇakāḷamān nathī.

PDF/HTML Page 3462 of 4199
single page version

ahāhā....! pratyek dravya potānā svabhāvathī ja te te kāḷe te te paryāyarūpe pariṇamī jāy chhe. evī ja dravyanī yogyatā chhe, emān paradravyanun kāī kartavya nathī; te te paryāy paradravyathī upaje em traṇakāḷamān banatun nathī. jo parathī te te paryāy thāy to te dravye pote shun karyun? dravya chhe tenī te te kāḷe paryāy to hovī joīe ne? paryāy vinānun shun dravya hoy chhe? nathī hotun. to pachhī paryāyanun kartā te dravya pote ja chhe, anyadravya to bāhya nimittamātra chhe. anyadravyathī kārya thayun em kahevun e to nimittanun kathan chhe bas. samajāṇun kāī....?

are! duniyā to agnānamān paḍī chhe. tene āgamanī khabar nathī. āgamanun prayojan to ā chhe ke-parathī potānun kārya thāy em kadīy banatun sambhavit nathī. ahāhā....! pote ek gnāyakabhāvamātra gnānānand prabhu chhe, te ekanā āshrayathī ja samyagdarshan pragaṭ thāy chhe ā āgam chhe. samyagdarshan pragaṭ thavāmān rāganī- vyavahāraratnatrayanī ke karmanā upashamādinī koī apekṣhā nathī. samyagdarshan pragaṭ thavānā kāḷe karmanā upashamādi ho, paṇ e to bāhya nimittamātra chhe. enāthī samyagdarshan thāy em koī māne to e to mūḍh, mithyādraṣhṭi chhe.

darek dravyanī darek paryāy potāthī utpanna thāy chhe, teno utpādak koī bījo nathī. gnānāvaraṇīy karmanā kṣhayopashamathī gnānanī paryāy ahīn ughāḍarūpe thaī chhe em nathī; kemake gnānāvaraṇīy karma to jaḍ chhe, ane je ughāḍarūp kṣhayopasham chhe e to gnānanī paryāy chhe. karmathī gnānanī paryāy pragaṭatī nathī, kemake jaḍ ane chetan tattva e banneno to pragaṭ svabhāv ja bhinna bhinna chhe. are! dharma karavo chhe paṇ lokone vītarāge kahelā tattvanī khabar nathī. jyān tyān teo parane potāno (samakit vagereno) ne potāne parano kartā māne chhe paṇ e to emanī mithyā shraddhā chhe, shalya chhe.

ahīn kahe chhe-māṭī je potānā svabhāvathī ghaḍārūpe pariṇame chhe te kumbhāranā svabhāvane sparshatī suddhān nathī. shun kīdhun? ā māṭīnī ghaḍānī paryāy thāy te kumbhāranā hāthane aḍatī nathī ane kumbhārano hāth ghaḍānī paryāy thāy tene aḍato nathī. teo banne bhinna bhinna dravyo chhe tethī teo ek bījāne sparshe em traṇakāḷamān banatun nathī. ekabījā vachche atyant abhāv chhe, māṭe māṭī pote ja kumbhabhāve upaje chhe-ā siddhānt chhe. have āvun satyārtha gnān karyā vinā bhāī! tun kriyākāṇḍamān rachyopachyo rahe paṇ e to badhān thothān chhe, sansār sivāy enun phaḷ bījun kāī nathī. samajāṇun kāī....? have kahe chhe-

‘evī rīte-badhāy dravyo svapariṇāmaparyāye (arthāt potānā pariṇāmabhāvarūpe)

PDF/HTML Page 3463 of 4199
single page version

‘evī rīte-badhāy dravyo....’ ahāhā....! joyun? anantā jīv, anantānant pudgalo ādi badhāy dravyomān ā siddhānt kahe chhe. ghaḍānun to draṣhṭānt kahyun, have pūchhe chhe ke- potānā pariṇāmabhāvarūpe upaje chhe te pratyek dravya (badhāy dravya) shun nimittabhūt bījā dravyanā svabhāvathī upaje chhe ke potānā svabhāvathī upaje chhe? ahāhā....! shun kīdhun? ke bhagavānanā jinabimbanā darshan karavānā bhāv thayā te shubhabhāvanī paryāy nimittabhūt jinabimbanā svabhāve thaī chhe ke potānā svabhāvathī thaī chhe? gajab vāt chhe bhāī! te shubhabhāvanī paryāy potāthī (potānā svabhāvathī) thaī chhe. pratyek dravya potānā svabhāvathī upaje chhe, nimittabhūt anyadravyanā svabhāvathī nahi. jīvamān je rāgadveṣhanā pariṇām thāy te potāthī thāy chhe, nimittabhūt anyadravyathī (karmathī) nahi. jo nimittabhūt anyadravyonā svabhāvathī vastu upajatī hoy to te nimittabhūt anyadravyonā ākāre thavī joīe. paṇ, kahe chhe, em to thatun nathī. kem? kemake anyadravyanā svabhāve koī dravyanā pariṇāmano utpād jovāmān āvato nathī.

ā māro dīkaro, ā mārī strī, ā mārun sharīr ane hun e badhānnān kām karun e vāt rahevā de bhāī! kemake tārī paryāy e sarvathī bhinna chhe, ahāhā....! darek dravyanī vikārī ke avikārī paryāy potāthī utpanna thāy chhe, nimittabhūt anya dravyathī nahi. ā to mūḷ siddhānt chhe bāpu! jo nimittabhūt anyadravyathī thāy to te anyadravyanā ākāre thaī jāy. paṇ em thatun ja nathī. karmathī jo jīvane vikāranā pariṇām thāy to chetanamān-jīvamān thato vikār karmanā ākārarūpe thavo joīe. paṇ em thatun ja nathī. sampradāyamān evun māne chhe ke ‘karmane laīne vikār thāy’ paṇ e mānyatā yathārtha nathī. jīvane gnānanī hīṇī dashā thāy chhe te potāthī thāy chhe, karmathī nahi; gnānāvaraṇīy karmano uday āvyo māṭe gnānanī paryāy hīṇī thaī em nathī. bījun dravya nimitta ho, paṇ nimittabhūt dravya ānun kāī karatun nathī. gnānanī hīṇī avasthā chhe tene gnānāvaraṇīy karma to aḍatuny nathī.

ā āṅkhanī pāmpaṇ hale chhe ne? te potāthī hale chhe. ātmānī halāvī hale chhe em chhe nahi. jo ātmānī halāvī hale to pāmpaṇ ātmārūp thaī jāy, ātmāno svabhāv temān āvī jāy; paṇ em kadī banatun ja nathī kemake anyadravyanā svabhāve koīno utpād jovāmān āvato nathī. aho! digambar santoe jāṇe kevaḷīnā peṭamān

PDF/HTML Page 3464 of 4199
single page version

pesī gayā hoy tem svānubhavathī vāt karī chhe. pravachanasāranī gāthā 102mān āve chhe ke darek dravyanī samaye samaye je je paryāy pragaṭ thāy chhe te teno janmakāḷ chhe, janmakṣhaṇ chhe; arthāt te te samaye sahaj ja potāthī thāy chhe, koī anya nimittathī nahi. (jo nimittathī thāy to janmakṣhaṇ siddha na thāy).

juo, vīñchhīe ḍaṅkh māryo hoy to tyān e ḍaṅkhanā rajakaṇo sharīrane aḍayā ja nathī. sharīranī (vedanā yukta) paryāy sharīrathī thāy chhe, ne ḍaṅkh ḍaṅkhamān rahe chhe. banne svatantra chhe bāpu! ā kārmaṇ ane tejas sharīr chhe tene ātmā aḍayo nathī, ne ātmāne te sharīro aḍayān nathī. sharīr bhinna ne ātmā bhinna chhe. bhagavān ātmā bhinna ne karma bhinna chhe. nishchayathī gnāyakaprabhu ātmā ane rāg bhinna chhe, koī koīne aḍayān ja nathī. āvī vāt chhe. aho! ā to ekalun amr̥ut chhe. samajāṇun kāī....?

bhāī! āvun yathārtha shraddhān karyā vinā mithyāshraddhā vash jīv chār gatimān rakhaḍe chhe. kharekhar to mithyāshraddhānā kāraṇe ene nigodanī gati ja chhe. jevī vastu chhe tevī na māne, anyathā māne te satyārtha vastune āḷ āpe chhe. karmathī vikār thāy em mānanāre karmane āḷ āpyun ane shubharāgathī dharma thāy em mānanāre bhagavān chaitanyasvabhāv ek ātmāne āḷ āpyun. e āḷ arthāt mithyā shalyanā kāraṇe jīv nigodamān chālyo jāy chhe; ahā! bījā jīvo tene ‘jīv’ tarīke mānavā taiyār na thāy evī durgati-nigodagatimān te chālyo jāy chhe. ahā! potāne āḷ āpe chhe te jīv lasaṇ- ḍuṅgaḷīmān janma le chhe. potānun svarūp jeṇe mānyun nahi tene koī ‘jīv’ na māne evā sthānamān janma le chhe. bhāī! ā avasar jāy chhe hon.

lasaṇanī ek kaṭakīmān asaṅkhya audārik sharīr chhe, ane te ek sharīramān siddhonī saṅkhyāthī anantaguṇā nigodiyā jīv chhe. te ek jīvano shvās te anant jīvono shvās chhe. ahā! tenā tejas, kārmaṇ sharīramān anantā rajakaṇo chhe. ahīn kahe chhe- te ek rajakaṇ bījā rajakaṇane aḍatun nathī, ane te rajakaṇo ātmāne aḍatā nathī.

juo, ek paramāṇumān beguṇ chīkāsh chhe, bījā paramāṇumān chāraguṇ chīkāsh chhe. te chāraguṇ chīkāshavāḷā paramāṇu sāthe beguṇ chīkāshavāḷo paramāṇu bhego thāy to te chāraguṇ chīkāshavāḷo pariṇamī jāy chhe. tyān e koī olā chāraguṇ chīkāshavāḷā paramāṇune laīne chāraguṇ chīkāshavāḷo pariṇamī jāy chhe em nathī, kemake beguṇ chīkāshavāḷo paramāṇu vāstavamān to chāraguṇ chīkāshavāḷā paramāṇune aḍayāny nathī. vītarāganun tattva bahu jhīṇun chhe bhāī!

ek paramāṇu chhūṭo hoy tenī paryāy shuddha chhe, ane te sūkṣhma chhe. have te

PDF/HTML Page 3465 of 4199
single page version

nigodanā jīvamān akṣharanā anantamā bhāge gnānanī paryāyano vikās chhe; to te gnānāvaraṇīy karmanā udayanā kāraṇe hīṇī dashā chhe ke nahi?

juo, ahīn nā pāḍe chhe ke- gnānāvaraṇīy karmanā udayanā kāraṇe gnānanī hīṇī dashā thaī chhe em nathī, parantu potānā kāraṇe gnānanī hīṇī paryāy thaī chhe, karma nimitta chhe, paṇ gnānamān e kāī karatun nathī. bannenā pariṇām svatantra chhe, koī koīne aḍatān nathī. gnānanī hīnādhik dashā te, te te samayanī tenī yogyatā chhe. bhāī! ā to ṭūṅkā shabdomān āchāryadeve sārabhūt gajabano siddhānt kahyo chhe.

kavīnāīnanī goḷī le eṭale tāv utarī jāy chhe ne? ahīn kahe chhe-kavīnāīnanī goḷīthī tāv utaryo nathī, kavīnāīnanī goḷī nimitta ho, paṇ enāthī tāv utaryo chhe em māne e khoṭī vāt chhe; kemake kavīnāīnanā rajakaṇo bhinna chhe ne sharīranā rajakaṇo bhinna chhe, koī koīne aḍatā nathī. ane sharīranī tāvanī paryāy ātmāne aḍī nathī. badhun ja bhinna bhinna chhe.

are! lokone tattvanā vāstavik svarūpanī khabar nathī. teo mithyāshraddhā ne agnānathī unmatta-pāgal thaī gayā chhe. teone mithyāshraddhāno pāvar-mad chaḍhī gayo chhe. bījānān kām hun karī shakun chhun, dān daī shakun chhun, bījā jīvone bachāvī shakun chhun, sharīranān kām karī shakun chhun ītyādi agnānavash teo māne chhe. paṇ bāpu! par jīvanī avasthā enāthī thāy ke tārā rāgathī thāy? āchāryadev to ā pharamāve chhe ke- ek dravyanī paryāy bījā dravyathī utpanna thāy em ame dekhatā nathī. ahāhā.....! kahe chhe-

to shun chhe? bhagavān kevaḷīe kevaḷagnānamān jagatanā sarva-anantā tattvo svatantra

PDF/HTML Page 3466 of 4199
single page version

svasahāy joyān chhe, pratyek dravya potānī paryāyathī pote svatantra ja pariṇame chhe. ahā! dravyanān dravya-guṇ to trikāḷ nitya svasahāy chhe, tenī ek samayanī paryāy paṇ svasahāy chhe, svatantra dravyanā svabhāvathī ja utpanna thāy chhe, bījā dravyathī nahi. bhāī! ā mahāsiddhānt āchāryadeve āmān siddha karyo chhe, aho! ā saras alaukik gāthā chhe; pūrvanān bhāgya hoy to kāne paḍe evī ā vāt chhe. ane āne samajavā to mahāpuruṣhārtha joīe. ahā! parano-rāgano hun akartā chhun em jyān mānyatā thaī tyān hun shuddha ek gnāyak mātra chhun em draṣhṭi thāy chhe ane enun nām samyagdarshan chhe, ane e ā gāthānun tātparya chhe.

savant 1971 nī sālamān lāṭhīmān sau pratham ā vāt mūkī hatī ke-jaḍakarmathī vikār thāy e vāt traṇakāḷamān satya nathī; vikār thāy chhe te potānī paryāyamān potāthī thato potāno ja aparādh chhe, paranun-karmanun temān kāī (kāraṇ) nathī.

tyāre ek sheṭh dalīl banyā - mahārāj! vikār thāy temān pa1 ṭakā jīvanā ane 49 ṭakā karmanā rākho. karmanun sampradāyamān sāmbhaḷelun bahu ne!

temane kahyun ke - em bilakul nahi; darek dravyanī samaye samaye thatī paryāyamān soe so ṭakā potānun ja kāraṇ chhe, ek dokaḍo paṇ emān parano-nimittano kāraṇapaṇe nathī. dravyanī pratyek paryāyano svakāḷ chhe, ane svakāḷe te svayam potāthī utpanna thāy chhe. paryāyanī janmakṣhaṇanī vāt pravachanasār gāthā-102 mān āvī chhe.

māṭīmān ghaḍānī paryāy utpanna thavānī je janmakṣhaṇ chhe te kāḷe māṭīnā svabhāvathī ghaḍo utpanna thāy chhe, kumbhār ghaḍāno utpādak nathī, kumbhārathī ghaḍo thato nathī. ā makānano utpādak kaḍiyo nathī. padārthe-padārtha bhinna chhe bhāī! darek rajakaṇ ane darek ātmā potānā dravya-kṣhetra-kāḷ-bhāvathī bhinna chhe.

dravya eṭale trikāḷī vastu anant guṇ-svabhāvano piṇḍ; kṣhetra eṭale eno pradesh-pahoḷāī; kāḷ eṭale vartamān avasthā; bhāv eṭale trikāḷī shakti. ā pramāṇe darek dravya potānā dravya-kṣhetra-kāḷ-bhāvamān chhe, ane paranā dravya- kṣhetra-kāḷ-bhāvamān nathī. āvun vastusvarūp hovāthī ek dravyanun kārya bījā dravyathī thāy em banatun nathī. jo nimittabhūt anya dravyanā svabhāvathī kārya upajatun hoy to nimittabhūt anyadravyanā ākāre tenā pariṇām thavā joīe; parantu em thatun nathī. ā siddhānt chhe bhāī! pratyek padārtha potānun kārya karavā samartha chhe, ane paranā kārya māṭe tadna pāṅgaḷo chhe, akiñchitkar chhe. samajāṇun kāī....?

PDF/HTML Page 3467 of 4199
single page version

ā moṭar chāle chhe ne? te chālakathī (ḍrāīvarathī), peṭrolathī ke mashīnathī chālatī nathī. bhāī! duniyā sāthe meḷ na khāy evī vāt chhe, paṇ ā satya vāt chhe. chālakano ātmā judo, enā sharīranā rajakaṇ judā, peṭrolanā rajakaṇ judā, mashīnanā rajakaṇ judā ane moṭaranā paramāṇu judā chhe. badhun ja judun judun chhe. moṭar chāle chhe e to enā paramāṇunī kriyāvatī shaktinī tatkālīn yogyatāthī chāle chhe. bījī chīj (chālak vagere) nimitta ho, paṇ enāthī moṭar chālatī nathī. āvun vastusvarūp chhe chhatān parano potāne kartā māne vā parane potāno kartā māne e mūḍhatā chhe.

ahā! ātmā gnānānandanī lakṣhmīthī bharelo bhagavān chhe. teno āshray karavāthī ek samayamān anant guṇonī atyant pūrṇa paryāyo pragaṭ thāy chhe. te paryāyo potāthī pragaṭ thāy chhe ne em ne em sādi-anant kāḷ thayā karashe. temān kevaḷagnānanī paryāy pragaṭ thāy te potāthī thāy chhe, temān saṅghayaṇ ane manuṣhyapaṇun nimitta ho, paṇ enāthī kevaḷagnān thatun nathī. ahā! kevaḷagnānanī paryāyo anantakāḷ sudhī pragaṭayā kare chhatān dravya to trikāḷ evun ne evun andar anantaguṇarasathī bharelun rahe chhe. nigodanī paryāyanā kāḷamān paṇ dravya to andar evun ne evun ja bharyun paḍayun chhe. ahā! āvā nijarasathī- chaitanyarasathī bharelā bhagavān ātmāne oḷakhī teno anubhav karavo enun nām dharma chhe ane te karavā jevun chhe; bākī badhun to dhūḷadhāṇī ne vā-pāṇī chhe.

bhāī! āvo dharma pragaṭ karavo nathī to kyān jaīsh bāpu! chorāsīnā avatāramān rakhaḍatān rakhaḍatān māṇḍ ā avasar āvyo chhe. have emān ā bhagavānanun kahelun tattva (nij antaḥtattva) nahi, oḷakhe to koṇ jāṇe marīne kyāy chālyo jaīsh. badhun ja pharī jashe, sanyog pharī jashe, kṣhetra pharī jashe, bhāv pharī jashe, kyāy narak-nigodamān chālyo jaīsh. paranā kartāpaṇānā ahaṅkāranun āvun phaḷ chhe bāpu!

ā bolavārūp bhāṣhānī paryāy thāy te jaḍanī paryāy chhe, jīv teno kartā nathī. juo, ghaṇāne pakṣhaghāt thāy tyāre bolavā jāy paṇ bolī shakātun nathī. koṇ bole? e to jaḍanī kriyā thavā kāḷe enāthī thāy, tārāthī (-jīvathī) na thāy. pāse das-vīs lākhanī mūḍī thaī hoy eṭale hun paisā kamāyo em abhimān kare chhe ne ākhī jindagī mamatāmān kāḍhe, paṇ bāpu! e to jindagī hārī javānī vāt chhe. ochinto maraṇakāḷe pakṣhaghāt thaī āve ne chhokarāne kahevā jāy ke mārī pāchhaḷ be- pāñch lākh shubhamān vāparajo- māṇḍ lavo vaḷe tyān chhokaro kahe - “ bāpā, atyāre paisā na sambhaḷāy, dharmamān lakṣha karo.” tyān to deh chhūṭī jāy ne kṣhaṇamān jīv kyāy durgatimān chālyo jāy. juo ā sansār!

PDF/HTML Page 3468 of 4199
single page version

koṇ bāp ne koṇ dīkaro? ā to badhā svārthanā sambandhī bhāī! niyamasāramān āve chhe ke -ā sagāmvahālān koī tārā nathī, e to badhī dhūtārānī ṭoḷī chhe. bāp gujarī jāy pachhī bairān-chhokarān raḍe chhe ne? e to potānā svārthane raḍe chhe, tārā sārun koī raḍatān nathī hon; tun dukāne majūrī karīne raḷīne lāvato te badhāne ṭhīk paḍatun, paṇ have te sagavaḍatā chālī gaī tethī potānā svārtha khātar raḍe chhe. bākī bāp marīne kyān gayo enī kone paḍī chhe? (koīne koīnī paḍī nathī). (ane koī koīnun kare paṇ shun?)

pratyek dravyanī paryāy potāthī thāy chhe; temān bījī chīj nimitta ho, paṇ nimittathī enun kāī (kārya) thatun nathī, kemake anyadravyanā svabhāvathī anyadravyano utpād jovāmān āvato nathī. bhāī! jene ā vāt antaramān besī jāy tene parādhīnapaṇun nāsh pāmī jāy chhe. nimitta āve to mārun kārya thāy evī nimittādhīn draṣhṭi uḍī jāy chhe ane tene svādhīnatāno puruṣhārtha pragaṭ thāy chhe; ane ā ja kartavya chhe. samajāṇun kāī....? have kahe chhe-

‘jo ām chhe to sarva dravyo nimittabhūt anyadravyonā svabhāvathī upajatān nathī, parantu potānā svabhāvathī ja upaje chhe kāraṇ ke (dravyanā) potānā svabhāve dravyanā pariṇāmano utpād jovāmān āve chhe. ām hovāthī, sarva dravyo potānā svabhāvane nahi ullaṅghatā hovāne līdhe, nimittabhūt anyadravyo potānā (arthāt sarva dravyonā) pariṇāmanā utpādak chhe ja nahi; sarva dravyo ja, nimittabhūt anyadravyonā svabhāvane nahi sparshatān thakān, potānā svabhāvathī potānā pariṇāmabhāve upaje chhe.’

joyun? pahelān kahyun ke anyadravyanā svabhāve koī dravyanā pariṇāmano utpād jovāmān āvato nathī; have kahe chhe-potānā svabhāve dravyanā pariṇāmano utpād jovāmān āve chhe. ā sinhano phoṭo pāḍe chhe ne? tyān sinhanā jevo kemerāthī philmamān phoṭo paḍī jāy chhe -te kāī sinhane laīne nathī. gajab vāt chhe bhāī! e phoṭāmān kāī sinh nathī ane phoṭo sinhane laīne nathī; kāraṇ ke dravyanā potānā pariṇāmasvabhāvathī pariṇāmano utpād jovāmān āve chhe. ahā! darek ātmā darek paramāṇunī vartamān paryāy potānā svabhāvathī ja thatī jovāmān āve chhe. vītarāgano mārag bahu jhīṇo bhāī!

ām hovāthī, kahe chhe, sarva dravyo potānā svabhāvane nahi ullaṅghatā hovāne līdhe, nimittabhūt anyadravyo sarva dravyonā pariṇāmanā utpādak chhe ja nahi. ā rāgadveṣhanā pariṇām thāy te potānā svabhāvathī ja thāy chhe, jaḍ karmo tenā utpādak chhe ja nahi. jīvanā rāgādi doṣhonun utpādak paradravya chhe em chhe ja nahi. ‘apaneko āp bhūl ke herān ho gayā-’ ahā! pote potāne bhūlīne herān thayo chhe, duḥkhī

PDF/HTML Page 3469 of 4199
single page version

māṭe ā nishchay chhe ke sarva dravyo ja, nimittabhūt anyadravyonā svabhāvane nahi sparshatān thakān, potānā svabhāvathī potānā pariṇāmabhāve upaje chhe. lyo, pariṇamanashīl evun pratyek dravya nimittabhūt anya dravyanā svabhāvane sparshyā vinā ja potānā svabhāvathī potānā pariṇāmabhāve upaje chhe. ahā! jīvane rāgādi thāy te karmanā udayane aḍayā vinā ja potānā (paryāyanā) svabhāvathī thāy chhe. pratyek dravya potānā pariṇām bhāve upaje evo eno svabhāv ja chhe, ene bījā koīnī garaj-apekṣhā nathī.

‘māṭe (āchāryadev kahe chhe ke) jīvane rāgādinun utpādak ame paradravyane dekhatā (-mānatā, samajatā) nathī ke jenā par kop karīe.’ ahāhā......! āṇe amane rāg karāvyo em ame dekhatā-mānatā nathī to ame konā par kop karīe? āchārya kahe chhe- ame to shāntabhāvane-samatābhāvane ja bhajīe chhīe. samajāṇun kāī....? paradravya amane kāī karatun ja nathī to paradravyanun lakṣha kem karīe? lyo, āvī vāt!

‘ātmāne rāgādik upaje chhe te potānā ja ashuddha pariṇām chhe.’ ahāhā....! joyun? ātmāne eṭale ātmānī paryāyamān je rāg, dveṣh, kām, krodh, mān, māyā, lobh, viṣhayavāsanā ītyādi shubhāshubh bhāv upaje chhe te enā potānā ja ashuddha pariṇām chhe-em kahe chhe. vastumān vikār nathī, paṇ paryāyamān anādithī vikār chālyo āve chhe. chhek chaudamā guṇasthān sudhī paryāyamān ashuddhatā chhe. chaudamā guṇasthān sudhī asiddhatva bhāv chhe. te udayabhāvanun astitva potāmān potānā kāraṇe chhe, karmanā kāraṇe nathī. anādi sansārathī māṇḍīne chhek chaudamā guṇasthān sudhī je vikr̥utabhāv-vibhāvabhāv paryāyamān chhe te badho potāno ja aparādh chhe, karmane laīne te vikr̥uti chhe em nathī.

vastunī draṣhṭithī juo to vastu to sahaj chetanāsvarūp, sahajānandasvarūp sachchidānandasvarūp trikāḷī dhruv chhe, te kadīy rāgamay thaī nathī. ahāhā...! yoganun kampan chhe te-rūpe vastu kadīy thaī nathī. parantu tenī vartamān paryāyamān rāgādik ashuddhatā chhe. jeṭalo rāg chhe ane yoganun kampan chhe te badhoy potānī paryāyano aparādh chhe, jaḍ karmanun temān kāī nathī. jaḍakarma-par dravya tene shun kare?

PDF/HTML Page 3470 of 4199
single page version

kevaḷagnān thatān chār ghāti karmano kṣhay thayo ane chār aghāti karma bākī rahyān. to aghāti karmanā udayanā kāraṇe bhagavān kevaḷī tyān rahyā chhe em nathī. teo to potānī kampananī dashānī yogyatānā kāraṇe rahyā chhe; eṭalī (kampananī) viruddhatā chhe ne? māṭe rahyā chhe, karmane kāraṇe nahi. kevaḷī bhagavānane asiddhatva bhāv chhe, siddhatva nathī te potānī paryāyanī yogyatāthī ja chhe, karmanun emān kāī kāraṇ nathī. āvī vāt! samajāṇun kāī....? jīvane shubhāshubh bhāv thāy te jīvanā potānā ja pariṇām chhe.

‘nishchayanayathī vichāravāmān āve to anyadravya rāgādikanun upajāvanār nathī, anyadravya temanun nimittamātra chhe; kāraṇ ke anyadravyane anyadravya guṇ-paryāy upajāvatun nathī e niyam chhe.’

‘nishchayanayathī vichāravāmān āve to....’-ā nishchayanay eṭale vartamān paryāy jīvanī chhe ene ahīn nishchayanay kahyo chhe. shuddhanishchayanayanī ahīn vāt nathī. shuddhanishchayanayathī to dravyamān rāgādik udayabhāv chhe ja nahi, sansār chhe ja nahi. ahīn to dravyanī paryāy te nishchay ane karma chhe te vyavahār. paryāyanī yogyatā te nishchay ane karmanun nimitta chhe te vyavahār em vāt chhe. dravya te nishchay ne paryāy te vyavahār e vāt atyāre ahīn nathī.

paryāyanī utpatti te enā (dravyanā) sattvamān chhe em vāt chhe. jīvanī paryāyamān vartamān rāgādikanun astitva chhe e rīte vichāravāmān āve to anyadravya rāgādikanun upajāvanār nathī em kahe chhe. karmano uday jīvane puṇya-pāp ādi bhāv karāve chhe em traṇakāḷamān nathī. bhāī! jene haju paryāyanī svatantratānī vāt besatī nathī tene dravyanī svatantratānī draṣhṭi thaī shake nahi. ahāhā.....! vikāranā pariṇām je vartamānamān chhe te mārāthī, mārāmān, mārā māṭe, mārā ādhāre chhe em paryāyanā ṣhaṭkārakanī svatantratānun jene bhān nathī tene andar vastu svasahāy svatantra chhe em besī shake nahi, arthāt tene vastuno svano āshray thaī shake nahi.

bhāī! kartā, karma ādi ṣhaṭkārak vikāranā vikārī paryāyamān chhe. vastumān jo vikār hoy to te kadī chhūṭe nahi, ane paryāyamān jo vikār na hoy to ānand hovo joīe. shun kīdhun? ātmā sachchidānand prabhu chhe-tenī paryāyamān jo vikār na hoy to tenā sthānamān ānandano svād āvavo joīe; parantu ānandanā svādano abhāv chhe, māṭe tyān paryāyamān vikārī bhāvano sadbhāv chhe em siddha thāy chhe. samakitīne paṇ pūrṇa ānandano anubhav nathī, jeṭalī adhurap (adhūrāsh) chhe teṭalo rāg chhe ne teṭalun duḥkhanun vedan paṇ chhe.

ātmā shuddha chidānand prabhu anādithī chhe. tem tenī paryāyamān ashuddhatā paṇ

PDF/HTML Page 3471 of 4199
single page version

ek dravyane bījun dravya guṇaparyāy upajāvatun nathī e niyam chhe. māṭe kahe chhe- ‘jeo em māne chhe -evo ekānt kare chhe-ke “paradravya ja mane rāgādik upajāve chhe,” teo nayavibhāgane samajyā nathī, mithyādraṣhṭi chhe.’

ahā! jeo paradravya ja mane vikār karāve chhe evo ekānta kare chhe teo, kahe chhe, mithyādraṣhṭi chhe, kemake teo nayavibhāgane samajyā nathī. paryāyamān vikār potāthī thāy chhe te nishchay ane karmanā nimittathī thāy chhe em kahīe te vyavahār-em nayavibhāgane samajyā nathī tethī teo mithyādraṣhṭi chhe. samajāṇun kāī....? have kahe chhe-

‘e rāgādik jīvanā sattvamān upaje chhe, paradravya to nimittamātra chhe-em mānavun te samyaggnān chhe.’

ahā! gr̥uhasthapaṇe rahīne paṇḍit shrī jayachandajīe kevī spaṣhṭatā karī chhe? kahe chhe- rāgādik bhāv jīvanī paryāyanā sattvamān upaje chhe, paramān upaje chhe em nahi. ātmānā dravya-guṇamān vikār nathī, paṇ paryāyamān vikār chhe. ākāshanā phūlanī jem vikār paryāyamān chhe ja nahi em vāt nathī tathā te paramān thāy chhe em paṇ nathī. vedāntī māne chhe ke ‘jagat mithyā’ -evī ā vāt nathī. malinatā paryāyamān chhe, e kāī bhram nathī. paryāyamān vikār potāthī upaje chhe, ne paradravya to nimittamātra chhe-em mānavun te samyaggnān chhe. bhāī! nimitta vikār karāvatun nathī, paṇ nimittanā lakṣhe paryāyamān vikār upaje chhe. samajāṇun kāī?

dravya-guṇ jem trikāḷī sat chhe tem paryāy dravyanun vartamān sat chhe. te paryāyanā sattvamān rāgādik upaje chhe, ane karma-bījī chīj to nimittamātra chhe. nimittamātra eṭale mātra hājarīrūp, enāthī (vikār) thāy em nahi. have āvo

PDF/HTML Page 3472 of 4199
single page version

nirṇay karavānī ā vāṇīāone kyān phurasad chhe? paṇ bāpu! jīvan jāy chhe hon. (em ke āno nirṇay na karyo to jīvan eḷe jashe). ahā! jene satyārtha nirṇay thayo chhe evo gnānī em jāṇe chhe ke ā rāg chhe te mārī paryāyanun sattva chhe, anyadravya to nimittamātra chhe. lyo, āvī vāt!

bhagavān kevaḷīne pūrṇa sukh chhe, mithyādraṣhṭine pūrṇa duḥkh chhe, ekalun duḥkh chhe, ne sādhakane kāīk sukh ne kāīk duḥkh chhe. jeṭalī svarūpanā āshraye shuddhatā-nirmaḷatā pragaṭī teṭalun tene ānandanun vedan chhe ane jeṭalo paryāyamān rāg chhe teṭalun duḥkhanun vedan chhe. lyo, ām yathārtha mānavun te samyaggnān chhe.

‘māṭe āchārya mahārāj kahe chhe ke-ame rāgadveṣhanī utpattimān anya dravya par shā māṭe kop karīe? rāgadveṣhanun upajavun te potāno ja aparādh chhe.’

juo, jyāre draṣhṭi sāthenā gnānanī vāt chālatī hoy tyāre rāg ane duḥkhano svāmī ātmā nathī, e to eno jāṇanār-dekhanār chhe em kahevāy. shraddhānī apekṣhāe rāgane hey kahevāy, ne chāritranī apekṣhā rāganun vedan chhe te duḥkhanun vedan chhe ane te paryāyanun sattva chhe. ām samyaggnānī barābar jāṇe chhe. māṭe āchāryadev kahe chhe ke-ame rāgadveṣhanī utpattimān anyadravya par shā māṭe kop karīe? rāgadveṣh upaje chhe te potāno ja aparādh chhe. anyadravya to rāgadveṣh upajāvatun nathī to pachhī anyadravya par kop karavānun shun prayojan chhe?

have ā arthanun kaḷasharūp kāvya kahe chheḥ-

‘इह’ ā ātmāmān ‘यत राग–द्वेष–दोष–प्रसूतिः’ je rāgadveṣharūp doṣhonī utpatti thāy chhe ‘तत्र परेषां कतरत् अपि दूषणं नास्ति’ tyān paradravyano kānīpaṇ doṣh nathī, ‘तत्र स्वयम् अपराधी अयम् अबोधः सर्पति’ tyān to svayam aparādhī evun ā agnān ja phelāy chhe; - ‘विदिता भवतु’ e pramāṇe vidit thāo, ane ‘अबोधः अस्तं यातु’ agnān asta thaī jāo; ‘बोधः अस्मि’ hun to gnān chhun.

ahīn paryāyanī vāt chhe. ātmānī paryāyamān rāgadveṣharūp doṣhanī prasūti thāy chhe te, kahe chhe, paryāyano potāno aparādh chhe; temān paradravyano jarāy aparādh nathī.

to samakitī gnānīne rāg thāy chhe te karmanī baḷajorī chhe em shāstramān āve chhe ne?

PDF/HTML Page 3473 of 4199
single page version

hā, āve chhe; paṇ e to nimittanun (nimittanī mukhyatāthī) kathan chhe. gnānīne rāganī ruchi nathī tethī tene rāg thāy chhe te karmanī baḷajorīthī chhe em nimittanī mukhyatāthī kahīe chhīe; parantu thāy chhe to potānā aparādhathī ja, karma kāī rāgādi karāvī detun nathī. karma shun kare? karma-nimitta to par chhe, e to vikārane aḍatāny nathī. trījī gāthāmān (ṭīkāmān) āvyun chhe ke sarva padārtho potānā dravyamān antarmagna rahelā potānā anant dharmonā chakrane chumbe chhe, topaṇ teo paraspar ekabījāne chumbatā- sparshatā nathī. bhāī! bhagavānanī vāṇīmān āvelī ā vāt chhe. samajāṇun kāī....!

ātmānī paryāyamān puṇya ne pāpanā bhāv thāy te badhā doṣho chhe. te doṣhonī utpatti thāy temān paradravyano kāī paṇ aparādh nathī. jainamān atyāre lākaḍun garī gayun chhe ne? karmane laīne jīvane vikār thāy chhe. -em jainamān mānavā lāgyā chhe. anyamatavāḷā īshvarane kartā māne ane ā jaino jaḍ karmane rāgadveṣhano kartā māne-bemān shun pher? kāī ja nahi; banne mithyādraṣhṭi chhe. karmathī vikār thāy em māne e to enun mithyā shalya chhe. ahīn to ā spaṣhṭa kahe chhe ke तत्र-tyān ‘परेषां कतरत् अपि दूषणं नास्ति’ paradravyano kānīpaṇ doṣh nathī; tyān to svayam aparādhī evun ā agnān ja phelāy chhe.

āchārya kahe chhe- ā agnān asta thaī jāo; hun to gnān chhun. āchāryadeve trījā kaḷashamān paṇ kahyun chhe ke-mārī pariṇati rāgādi doṣhothī kalmāṣhit -melī chhe te malinatāno nāsh thāo; hun to dravyarūpathī shuddha chaitanyamūrti chhun. ahīn paṇ kahe chhe- agnān asta thaī jāo, hun to gnān chhun. ahāhā....! chaitanyaprakāshano puñj hun prabhu chhun; enā āshraye paryāyamānthī vikārano nāsh thāo, ne nirākul ānand pragaṭ thāo. āvī vāt chhe. hun to gnān chhun em kahīne dravyadraṣhṭi vaḍe agnānano nāsh thāo em āchāryadevanī preraṇā chhe.

‘agnānī jīv rāgadveṣhanī utpatti paradravyathī thatī mānīne paradravya upar kop kare chhe ke- “ā paradravya mane rāgadveṣh upajāve chhe, tene dūr karun.” evā agnānī jīvane samajāvavāne āchāryadev upadesh kare chhe ke -rāgadveṣhanī utpatti agnānathī ātmāmān ja thāy chhe ane te ātmānā ja ashuddha pariṇām chhe. māṭe e agnānano nāsh karo, samyaggnān pragaṭ karo, ātmā gnānasvarūp chhe em anubhav karo; paradravyane rāgadveṣhanun upajāvanārun mānīne tenā par kop na karo.’

ahā! jīvane jeṭalā rāgadveṣhanā bhāv utpanna thāy chhe te agnān chhe. eṭale shun? eṭale ke te rāgadveṣhādi bhāvomān bhagavān gnānasvarūpano shuddha chaitanyano ansh

PDF/HTML Page 3474 of 4199
single page version

nathī. rāgadveṣhādi bhāvone agnān kahyā, jaḍ kahyā, ajīv kahyā kemake te bhāvomān gnānasvarūpano abhāv chhe, temān chetanano koī ansh nathī. te rāgadveṣhanī utpatti, kahe chhe, agnānathī thāy chhe. agnānathī thatā te jīvanā ja pariṇām chhe. māṭe te agnānano nāsh karo, samyaggnān pragaṭ karo. ahāhā...! ānandano nāth prabhu hun shuddha ek gnānasvarūp chhun em anubhav karo. paradravyane rāgādi doṣho upajāvanārā mānīne tenā par kop na karo. lyo, āvo upadesh chhe.

have ā ja artha draḍh karavāne ane āgaḷanā kathananī sūchanā karavāne kāvya kahe chheḥ -

‘ये तु राग–जन्मनि परद्रव्यम् एव निमित्ततां कलयन्ति’ jeo rāganī utpattimān paradravyanun ja nimittapaṇun (kāraṇapaṇun) māne chhe, (potānun kāī kāraṇapaṇun mānatā nathī,) ‘ते शुद्ध–बोध–विधुर–अन्ध–बुद्धयः’ teo jemanī buddhi shuddha gnānarahit andh chhe evā (arthāt jemanī buddhi shuddhanayanā viṣhayabhūt shuddha ātmasvarūpanā gnānathī rahit andh chhe evā) – ‘मोहवाहिनीं न हि उत्तरन्ति’ mohanadīne ūtarī shakatā nathī.

ahā! paryāyamān je asaṅkhyāt prakāre rāg thāy temān jeo paradravyanun ja kāraṇapaṇun māne chhe temanī buddhi shuddhagnānathī rahit andh chhe, ane teo mohanadīne pār utarī shakatā nathī. ahīn rāg shabde rāg ane dveṣh banne levā. rāg arthāt māyā ane lobh ane dveṣh arthāt krodh ane mān -em rāg-dveṣh, puṇya-pāp, krodh, mān, māyā, lobh ītyādi bhāvanī paryāyamān utpatti thāy emān paradravyanun ja jeo nimittapaṇun- kāraṇapaṇun māne chhe teo agnānī chhe, dīrghasansārī chhe. rāg ātmāno svabhāv nathī māṭe paranā kāraṇe jīvane rāg thāy chhe em māne te shuddhagnānathī rahit andh chhe ane te sansār pār karī shakato nathī. rāg parapadārthanā lakṣhe thāy chhe e kharun, paṇ par padārtha kāī rāganun satyārtha kāraṇ nathī. e to paryāy paradravyanun lakṣha kare chhe tethī tyān rāgadveṣh utpanna thāy chhe. samajāṇun kāī...!

ātmagnānī sant-munivarane traṇ kaṣhāyano abhāv chhe, ek sañjvalan kaṣhāy bākī chhe. ahā! te rāg karmathī thāy chhe em koī māne to te agnānī chhe. bhāī! asaṅkhya prakāre je shubhāshubh bhāv thāy tene karma kare chhe em māne te agnānī chhe ane te mohanadīne pār karī shakato nathī arthāt sansāramān ja chirakāḷ rakhaḍī mare chhe. darshanamohanīy karmanā nimittathī mithyātva thāy, chāritramohanīyanā uday nimitte jīvane

PDF/HTML Page 3475 of 4199
single page version

bījī vātaḥ samakitī dharmī puruṣh em jāṇe chhe ke-hun to shuddha chetanāmātra vastu chhun, vikār mārun svarūp nahi, vikār mārun kartavya nahi ne vikār mārun vyāpya nahi.

to dharmī puruṣhane je vikār thāy temān jaḍ karma vyāpak ane vikār enun vyāpya em kartā-karma adhikāramān āvyun chhe ne?

hā, āvyun chhe. paṇ e to tyān svabhāvadraṣhṭinī apekṣhāe vāt chhe. vikār karmathī thāy chhe em eno artha nathī. rāgadveṣhādi vikār karmathī-paradravyathī thāy em māne ene to mūḍh agnānī ahīn kahyo chhe. tyān to em kahevun chhe ke jene shuddha chaitanyasvarūpano anubhav thayo te dharmī puruṣhanī nirmaḷ dashāmān chaitanyasvabhāv vyāpak ane te nirmaḷ dashā enun vyāpya chhe. tethī te svabhāvadraṣhṭivant puruṣhane paryāyamān rāg thāy te aparādhane bāhya gaṇīne karma vyāpak ane rāg enun vyāpya-em tyān kahyun chhe. e to rāg svabhāvanī chīj nathī ane te kāḍhī nākhavānī chīj chhe e apekṣhāe samayasār gāthā 7p, 76, 77, 78 mān em kahyun chhe. bākī rāg thāy chhe te agnānathī thato potāno ja aparādh chhe, karma kāī tenun kāraṇ nathī; karma to nimittamātra chhe. māṭe rāg jaḍ karmathī thāy chhe em tyān artha nathī-em yathārtha samajavun.

samayasār gāthā 404 nī ṭīkāmān kahyun chheḥ “ ā pramāṇe (gnān jīvathī abhinna) hovāthī, gnān ja samyagdraṣhṭi chhe, gnān ja sanyam chhe, gnān ja aṅgapūrvarūp sūtra chhe, gnān ja dharma-adharma (arthāt puṇya-pāp) chhe, gnān ja pravajyā (dīkṣhā, nishchay chāritra) chhe-em gnānano jīvaparyāyonī sāthe paṇ avyatirek nishchay-sādhit dekhavo (arthāt nishchay vaḍe siddha thayelo samajavo-anubhavavo).”

juo, ahīn kahyun ke gnān ja arthāt ātmā ja puṇya-pāp chhe. gnānīne gnānamay bhāv thāy e vāt atyāre nathī. ahīn to gnānī arthāt ātmā-tenī paryāyamān je puṇya-pāpanā bhāv thāy chhe te ātmā ja chhe, te bhāv ātmānā ja chhe, nimittanā jaḍ karmanā nathī em kahevun chhe. ātmāmān rāgadveṣhādi vikār thāy chhe te ātmānā ja pariṇām chhe em ahīn siddha karavun chhe.

gnānīne je vyavahār-ācharaṇarūp shubhabhāv thāy te rāg chhe, duḥkh chhe; te bhāv ātmāthī potāthī thāy chhe, parathī nahi, nimittathī-karmathī nahi. chothā pāñchamā guṇ-

PDF/HTML Page 3476 of 4199
single page version

sthānamān ārtta-raudradhyānanā pariṇām paṇ thāy chhe. ruchi nathī, chhatān thāy chhe. e bhāv pāp chhe, paṇ te thāy chhe ane ātmānī paryāyamān ja thāy chhe. te thāy chhe potānā kāraṇe, karmanā kāraṇe nahi, karmathī nahi. samajāṇun kāī.....?

to samyagdraṣhṭine-dharmīne gnānamay ja bhāv hoy chhe, vikārabhāv hoto nathī em kahyun chhe ne?

hā, kahyun chhe; paṇ e to bhāī! svabhāvanī draṣhṭimān vikārane gauṇ karīne vāt karī chhe.

em to samayasār gāthā 11 mān na āvyun ke vyavahār abhūtārtha chhe, arthāt paryāyamātra abhūtārtha chhe, ek shuddha ātmā chaitanyaghan prabhu bhūtārtha chhe. tyān to pramatta- apramatta, mokṣhamārga ane kevaḷagnān sahitanī sarva paryāyone abhūtārtha kahī, asatyārtha kahī. paṇ kaī apekṣhāe? gauṇ karīne tene abhūtārtha, avidyamān ane asatya-jūṭhī kahī chhe. dravya trikāḷī chhe tene mukhya karīne, tene nishchay kahīne teno ja āshray karāvavānā prayojanathī paryāyamātrane gauṇ karī, vyavahār kahīne abhūtārtha kahī chhe.

rāgadveṣh chhoḍāvavā māṭe teo svabhāvamān nathī em kahyun, paṇ teo paryāyamān nathī em kyān vāt chhe? dharmātmā paṇ jeṭalo ātmāno āshray le teṭalo tene rāg ane duḥkh nathī, parantu sarvathā duḥkhano abhāv ene kyān thayo chhe? sarvathā duḥkhano abhāv to teramā guṇasthāne thāy chhe. dasamā guṇasthānamān paṇ haju abuddhipūrvakano sūkṣhma rāg chhe ane eṭalun duḥkh chhe. chothe, pāñchame, chhaṭhṭhe guṇasthāne rāg chhe, ane rāg chhe to duḥkh chhe. bāramā guṇasthānamān bilakul rāg nathī, rāg nathī eṭale duḥkh nathī, ekalun sukh chhe. teramā guṇasthāne anant sukh chhe. āvī vāt! ahīn to em vāt chhe ke gnānīne paṇ paryāyamān rāg hoy chhe, ane te potāthī ja hoy chhe, karmanā kāraṇe nahi, ahīn kahyun ne ke-

rāgadveṣhanī utpattimān paradravyanun ja kāraṇapaṇun māne chhe, potānun kāī kāraṇ mānatā nathī teo ‘शुद्ध–बोध–विधुर–अन्ध–बुद्धयः’ shuddhagnānathī rahit andha chhe buddhi jemanī evā mohanadīne utarī shakatā nathī. ahāhā....! jem strīne pati marī jāy to te vidhavā kahevāy, ne puruṣhane patnī marī jāy to vidhur kahevāy chhe. tem vikār karmathī ja thāy em je māne chhe te, kahe chhe, vidhur chhe, bodh-vidhur chhe. ahā! vikāranī dashā paradravyathī ja thavī māne te vidhur thaī gayo chhe, te samyagdarshananī paryāyathī raṇḍāī gayo chhe; arthāt te shuddhagnānathī rahit āndhaḷo chhe; te sansārane pār karī shakato nathī.

kaḷashaṭīkāmān em līdhun chhe ke-“evo mithyādraṣhṭi jīvarāshi moh-rāg-dveṣh

PDF/HTML Page 3477 of 4199
single page version

rūp ashuddha pariṇati evī je shatrunī senā tene maṭāḍī shakato nathī. kevā chhe te mithyādraṣhṭi jīvo? ‘शुद्धबोधविधुरान्यबुद्धयः’ sakaḷ upādhithī rahit jīvavastunā pratyakṣha anubhavathī rahit hovāthī samyaktvathī shūnya chhe gnānasarvasva jemanun, evā chhe.

temano aparādh sho? uttaraḥ– aparādh āvo chhe; te ja kahe chheḥ je koī mithyādraṣhṭi jīv evā chhe - ‘rāg-dveṣh-moh ashuddha pariṇatirūp pariṇamatā jīvadravyanā viṣhayamān āṭh karma, sharīr ādi nokarma tathā bāhya bhogasāmagrīrūp pudgal-dravyanun nimitta pāmīne jīv rāgādi ashuddharūp pariṇame chhe’ -evī shraddhā kare chhe je koī jīvarāshi te mithyādraṣhṭi chhe, anant sansārī chhe, jethī evo vichār chhe ke sansārī jīvane rāgādi ashuddha pariṇamanashakti nathī, pudgalakarma balātkāre ja pariṇamāve chhe. jo em chhe to pudgalakarma to sarvakāḷ vidyamān ja chhe, jīvane shuddha pariṇamanano avasar kyo? arthāt koī avasar nahi.”

ahā! shuddhanayano viṣhay pote nirmaḷānandano nāth shuddha sachchidānandasvarūp prabhu chhe enun jene bhān nathī te agnānī jīv paryāyamān duḥkh chhe te karmane laīne ja chhe em māne chhe; potānā ja aparādhathī rāg-dveṣhādi paryāyamān thāy chhe em te mānato nathī. ahā! āvo shuddha gnānathī rahit andhabuddhi jīv mohanadīne pār karī shakato nathī, arthāt sansār-samudramān anantakāḷ gothā khāyā kare chhe.

‘shuddhanayano viṣhay ātmā anant shaktivāḷo, chaitanyachamatkāramātra, nitya, abhed, ek chhe. te potānā ja aparādhathī rāgadveṣharūpe pariṇame chhe. evun nathī ke jem nimittabhūt paradravya pariṇamāve tem ātmā pariṇame chhe ane temān ātmāno kāī puruṣhārtha ja nathī.’

ahāhā....! abaddhaspr̥uṣhṭa chidānandaghan prabhu andar chhe te samyagdarshanano viṣhay chhe ane te shuddhanayano viṣhay chhe. niyamasāramān sant-munivar padmaprabhamaladhāridev kahe chhe- pūrṇānandano nāth chaitanyabimb prabhu-tene anubhavavo te amāro viṣhay chhe. gnān chhe te dravya-guṇ-paryāy-badhāne jāṇe, paṇ draṣhṭino viṣhay to shuddha, ek, dhruv nirvikalpa vastu chhe, jemān paryāyano paṇ abhāv chhe. shun kīdhun? je paryāy dhruvane viṣhay kare chhe te paryāyano dhruvamān-trikāḷī prabhumān abhāv chhe. bahu jhīṇī vāt prabhu! niyamasāranā kaḷash 200 mān munivar kahe chhe-

“koī evī (-param) samādhi vaḍe uttam ātmāonā hr̥udayamān sphuratī,

PDF/HTML Page 3478 of 4199
single page version

samatānī anuyāyinī sahaj ātmasampadāne jyān sudhī ame anubhavatā nathī, tyān sudhī amārā jevāono je viṣhay chhe tene ame anubhavatā nathī.”

juo, sahaj shuddha ātmasampadā e munivarono viṣhay chhe. jyāre agnānīono viṣhay rāg-dveṣh ne puṇya-pāp ādi vikārī bhāv chhe.

shuddhanayano viṣhay kaho ke samyagdarshanano viṣhay kaho-te chaitanyachamatkār prabhu, nitya, abhed, ek jene samayasār gāthā 11 mān bhūtārtha kahī te shuddha ātmavastu chhe. ahā! draṣhṭino viṣhay jemān rāg nahi, bhed nahi, nimitta nahi, apūrṇatā nahi ane ek samayanī paryāy paṇ nahi evī dhruv nityānand chidānandamay vastu chhe. ahāhā...! nirmaḷānandano nāth sachchidānand prabhu e ek ja samyagdarshananun dhyey ane viṣhay chhe. samyagdarshanano viṣhay samyagdarshan nathī, paryāy nathī; trikāḷī dhruv ekarūp chaitanyavastu e samyagdarshanano viṣhay chhe. ahā! jemān dhruvanī pratīti thaī te samyagdarshan dhruvamān nathī ane dhruv emān gayun nathī. bahu jhīṇī vāt! dhruv to jem chhe tem sadā ekarūp ja chhe.

bhale paryāyamān mithyātva ane rāg-dveṣh tīvra hoy, chhatān dhruv dravya je chhe te to evun ne evun ekarūp shuddha chhe. tathā ātmānun gnān-darshan ane ramaṇatā thatān paṇ dhruv dravya to evun ne evun ja chhe. kevaḷagnān pragaṭe ane siddhapad pragaṭe tyān paṇ andar dravya to shuddha chaitanyarūp evun ne evun chhe. ahā! āvun chaitanya-chamatkārī dravya andar chhe te shuddhanayano viṣhay chhe.

kevaḷagnān pragaṭatān e paryāy ek samayamān traṇakāḷ-traṇalokane-dravya-guṇ- paryāyane bhinna bhinna jāṇe chhe, ane te ja samayamān kevaḷadarshananī paryāy koīpaṇ prakārano bhed pāḍayā vinā traṇakāḷ-traṇalokane sāmānyapaṇe dekhe chhe. ahā! āvo mahā adbhut jenī ek samayanī paryāyano chamatkār chhe evī param adbhut chaitanya-chamatkār vastu ātmā chhe. bhāī! ā vāt tarkathī upar-uparathī bese nahi, paṇ antar-anubhavathī bese tevī chhe. ahāhā...! jenā āshrayathī anant gnān, anant darshan, anant shānti, anant prabhutā paryāyamān pragaṭe chhatān vastu to andar evī ne evī ekarūp rahe enā chamatkāranun shun kahīe? ahā! āvī chaitanya-chamatkār vastu prabhu ātmā shuddhanayano viṣhay chhe ane tene lakṣhamān laī anubhavatān samyagdarshan thāy chhe. samajāṇun kāī...?

ahāhā....! trikāḷī dravya chamatkārī ne tenī ekek paryāy paṇ chamatkārī chhe. kevaḷagnānanī ek samayanī ek paryāy ekek dravyane, tenā ekek guṇane, tenī ekek paryāyane, tenā anant avibhāg pratichchhedone, nimittane, rāgane-darekane ek samayamān bhinna-bhinnapaṇe jāṇe chhe. ahā! āvo jenī paryāyano chamatkār chhe evo anant shakti

PDF/HTML Page 3479 of 4199
single page version

ātmāmān saṅkhyāe anant shaktio chhe. te ekek shaktimān bījī anant shaktionun rūp chhe. jemake gnānaguṇ chhe temān astitva guṇanun rūp chhe. shun kīdhun? gnānaguṇamān astitvaguṇ chhe em nahi, paṇ astitva guṇanun rūp temān hoy chhe. jemake - gnān guṇ chhe. tyān ‘chhe’ evun hovāpaṇun-astipaṇun gnān guṇamān chhe. ā rīte ekek guṇamān bījā anant guṇanun rūp chhe. ahā! āvā anant sāmarthyathī bharelun potānun ātmadravya param āshcharyakārī tattva chhe.

ā jagatamān anant ātmāo chhe; tenāthī anantaguṇā pudgal-paramāṇu chhe, tenāthī anantaguṇā traṇakāḷanā samayo chhe, tenāthī anantaguṇā ākāshanā pradesho chhe, tenāthī anantaguṇā ek jīvadravyanā guṇo chhe, āvo anantashaktivāḷo bhagavān ātmā chaitanyachamatkār vastu chhe. ahāhā.....! jemān rāg nahi, bhaṅg-bhed nahi, alpagnatā nahi evo chaitanya chamatkār, ānand-chamatkār, shāntichamatkār, prabhutā chamatkār, vīrya chamatkār -em anant anant shaktionā chamatkārasvarūp bhagavān ātmā chhe. te nitya chhe, jene ādi nathī, ant nathī evī anādianant shuddha shāshvat vastu chhe. shakti anant chhe chhatān vastu andar abhed ekarūp chhe. ahā! āvī anantaguṇamaṇḍit, abhed, ek shuddha chaitanyachamatkār vastu ātmā draṣhṭino viṣhay chhe tenā āshrayathī dharmanun pratham sopān evun samyagdarshan pragaṭ thāy chhe.

have kahe chhe-te potānā ja aparādhathī rāgadveṣharūpe pariṇame chhe. ahā! pote trikāḷ ekarūp gnānasvarūp hovā chhatān vartamān paryāyamān anādikāḷathī moh-rāg-dveṣharūpe pariṇame chhe-te potānā aparādhathī ja pariṇame chhe. jo ashuddharūpe-vikārarūpe paryāyamān pariṇamato na hoy to ātmā pote to chidānandaghan prabhu chhe tethī paryāyamān atīndriy ānandano svād āvavo joīe. paṇ are! atīndriy ānandanun vedan to tene vartamānamān nathī. māṭe paryāyamān rāgādi vikār chhe ane te potānā ja aparādhathī chhe.

ahā! tārā svarūpanā mahimānī shun vāt karavī prabhu! sarvagnanī vāṇīmān paṇ jenā pūrṇasvarūpanī vāt āvī shake nahi evo tun chaitanyachamatkār prabhu chho. vāṇī to jaḍ māṭī-dhūḷ chhe. temān chaitanyanā mahimānun keṭalun kathan āvī shake? temān to īshārā āve. ahā! temān kahe chhe-āvo ātmā potānā ja aparādhathī rāgadveṣharūpe pariṇame chhe. evun nathī ke jem nimittabhūt paradravya pariṇamāve tem ātmā pariṇame ane temān

PDF/HTML Page 3480 of 4199
single page version

ātmāno kāī puruṣhārtha ja nathī. ahā! karmano uday pariṇamāve em ātmā pariṇame em nathī. jevo karmano uday āve em ātmāne pariṇamavun paḍe em nathī. vāstavamān ātmānā ūndhā puruṣhārthathī ja pote rāgadveṣharūp pariṇame chhe, karmanā nimittathī nahi. vedāntavāḷā to vartamān aparādh chhe e mānatā nathī; paryāy ja mānatā nathī ne? paṇ ahīn evī vāt nathī. vastu andar dhruv trikāḷ chhe, ane tenī vartamān vartamān vartatī paryāy chhe. vaḷī paryāyamān anādithī bhūl chhe, vikār chhe. te bhūl, kahe chhe, potānā ja aparādhathī chhe, karme karāvī chhe em nathī. have kahe chhe-

‘āvun ātmānā svarūpanun gnān jemane nathī teo em māne chhe ke paradravya ātmāne jem pariṇamāve tem ātmā pariṇame chhe. āvun mānanārā moharūpī nadīne utarī shakatā nathī (athavā mohanī senāne harāvī shakatā nathī), temane rāgadveṣh maṭatā nathī.’

pahelān kahyun ke-shuddhanayathī ātmā abhed ekākār nitya shuddha chidrūpasvarūp chhe. parantu tenī ek samayanī paryāyamān-avasthāmān rāgādi vikār chhe te potānā ja aparādhathī chhe. pramāṇagnānathī jotān paryāyamān nirmaḷatā ane sukh chhe, sāthe malinatā ane duḥkh paṇ chhe ane tene pote bhogave chhe em gnānī jāṇe chhe.

have ek bāju kahe ke jene samyagdarshan thayun chhe evo gnānī-dharmī puruṣh vikārano svāmī nathī, vikārano svāmī pudgal chhe. samayasār gāthā 73 mān āvī gayun ke-“ pudgaladravya jenun svāmī chhe evun je krodhādi bhāvonun vishvarūpapaṇun (anekarūpapaṇun) tenā svāmīpaṇe sadāy nahi pariṇamato hovāthī mamatā-rahit chhun” jyāre bījī bāju pravachanasāramān em kahe chhe ke paryāyamān je sukhaduḥkhanā pariṇām thāy teno ātmā svāmī chhe. tyān parishiṣhṭamān chhe ke-“pratham to ātmā kharekhar chaitanya sāmānya vaḍe vyāpta anant dharmonun adhiṣhṭhātā (svāmī) ek dravya chhe.” ahāhā....! guṇ chhe, je samyagdarshan ādi nirmaḷ paryāy chhe ane enī sāthe je rāg ane duḥkh chhe eno adhiṣhṭhātā-svāmī ātmā chhe. puṇya-pāpanā bhāv je thāy teno svāmī ātmā chhe. ā te kevī vāt!

bhāī! vikārano svāmī pudgal chhe, ātmā nahi -em kahyun tyān to draṣhṭipradhān vāt chhe, draṣhṭinā viṣhayanī apekṣhāe vāt chhe. rāg ane duḥkh chhe tene gauṇ karīne tyān vāt chhe, teno abhāv karīne nahi. jyāre sukhaduḥkhanā pariṇāmano svāmī ātmā ja chhe, karma nahi -em kahyun tyān gnānapradhān vāt chhe.

juo, nay chhe te ek anshane viṣhay kare chhe, pramāṇ chhe te dravya-paryāy bannene