PDF/HTML Page 3701 of 4199
single page version

amāp... amāp... amāp shaktithī bharelo bhagavān ātmā chhe te agnānīnā māpamān (-gnānamān) āvyo nahi ne ā puṇya-pāpanā bhāvanān māp (-gnān ne honsh) karīne emān ja anādithī sthit thaīne eṇe jher pīdhān chhe. ā dev shun, manuṣhya shun; nārakī shun, tīryañch shun; dhanavān shun nirdhan shun, rāy shun raṅk shun; kīḍī, kabutar ne kāgaḍā shun; are! sarva sansārī jīvo anādithī potānī chījane bhūlīne puṇya-pāparūp viṣhamabhāvanā viṣhanā sevanamān paḍelā chhe. bhāī! vyavahār ratnatrayano bhāv paṇ viṣhamabhāv chhe bāpu! niyamasāramān kaḷashamān kahyun chhe ke- nāmamātra kāraṇ kahīe evā vyavahār ratnatrayane bhavasāgaramān ḍūbelā jīve pūrve bhavabhavamān (-anek bhavomān) ācharyun chhe, arthāt e satyārtha kāraṇ nathī, samabhāv nathī, viṣhamabhāv chhe. samajāṇun kāī...?

hamaṇān hamaṇān moṭā bhāganā jīvo to pāpanān poṭalānno bhār bharavāmān rokāī gayā chhe, tyānthī khasī kadāchit puṇyabhāvamān āve toy shun? puṇyabhāv paṇ rāg chhe, duḥkh chhe, jher chhe. ahā! ām duḥkhamay bhāvomān ja jīv anādithī sthit chhe; te potānī pragnāno aparādh chhe. ā sheṭhīyā, rājā ne devatā badhā puṇya-pāpamān sthit rahyā thakā duḥkhamān ja garakāv chhe. bhāī! tun sanyogamān sukhī chhe em māne chhe paṇ bāpu! tun duḥkhanā samudramān sthit chhe; kemake puṇya-pāpanā bhāv badho duḥkhano samudra chhe bhāī!

bhagavān ātmā sarvagnasvabhāv chhe. svamān rahīne, parane aḍayā vinā, anantā svapar padārthone potānā svaparaprakāshak svabhāvanā sāmarthyathī jāṇe evo ja eno svabhāv chhe. alpagnatā enun svarūp nathī. tathāpi koī kiñchit kṣhayopashamanī visheṣhatānun abhimān kare to te duḥkhamān sthit chhe, viṣhamabhāvamān sthit chhe. bhaṇataranān abhimān e badho rāg-dveṣh ja chhe. benashrīnā vachanāmr̥utamān āve chhe ne ke- “āvaḍatanā mānathī dūr rahevun sārun chhe. bahār paḍavānā prasaṅgothī dūr bhāgavāmān lābh chhe, te badhā prasaṅgo niḥsār chhe; sārabhūt ek ātmasvabhāv chhe.” bhāī! shāstranā bhaṇataranā abhimān jo thayā to marī jaīsh tun hon. em to agiyār aṅg ne navapūrva anantavār bhaṇī gayo, paṇ badhun phogaṭ gayun, agnān khāte gayun,; enāthī kevaḷ bandhan ja thayun.

PDF/HTML Page 3702 of 4199
single page version

are! ām jīv anādithī paradravyamān-rāgādibhāvomān-duḥkhanā bhāvomān sthit chhe; potānī pragnānā doṣhathī hon. karmane laīne rāgadveṣhamān sthit chhe em ahīn nathī kahyun. koī shāstramān tem kahyun paṇ hoy to te nimittanun-vyavahāranun kathan chhe em jāṇavun. rāgādi thavā kāḷe nimitta tyān koṇ chhe e tyān batāvyun chhe. bākī “apane ko āp bhūlake herān ho gayā.” potāne pote ja bhūlī puṇya-pāpanā bhāvamān mūrchhāṇo chhe, tyān ja najar choṇṭāḍī chhe tethī prāṇī duḥkhanā bhāvamān sthit chhe. ānun nām sansār chhe. ā bāyaḍī, chhokarān, gharabār-te sansār em nahi, rāgādi paradravyamān sthit thayo chhe e sansār chhe, duḥkh chhe. have gulāṇṭ khāvānun kahe chhe-

potānī pragnānā doṣhathī paradravyamān-rāgadveṣhādimān nirantar sthit rahyo hovā chhatān kahe chhe, potānī pragnānā guṇ vaḍe ja temānthī pāchho vaḷīne tene ati nishchaḷapaṇe darshan- gnān-chāritramān nirantar sthāp;... ahāhā...! gnānanī paryāyane potāmān-shuddha ek gnāyakasvarūpamān vaḷī nishchaḷapaṇe darshan-gnān-chāritramān sthāp-em kahe chhe. ‘potānī pragnānā guṇ vaḍe’ -em kahyun ne! tyān ‘guṇ’ eṭale shun? paryāy svadravya prati jhukī, ek gnāyakanī sanmukh vaḷī te pragnāno guṇ chhe. pahelān parasanmukh hatī te doṣh hato. have kahe chhe-paradravyathī-rāgadveṣhathī pāchho vaḷīne svarūpasanmukh vaḷī jā. paryāy svarūp prati ḍhaḷe te pragnāno guṇ chhe. to kahe chhe- potānī pragnānā guṇ vaḍe ja rāgādi-vyavahārathī pāchho vaḷīne potāne ati nishchaḷapaṇe darshan-gnān-chāritramān nirantar sthāp. lyo, āvī vāt! karma mārga āpe to rāgādithī pāchho vaḷe em nahi, paṇ potānī pragnānā guṇ vaḍe ja pāchho vaḷīne potāne ati nishchaḷapaṇe darshan-gnān-chāritramān sthāp-em kahevun chhe

anādithī paryāyamān rāgādi ashuddhatā chālī āve chhe. vartamān paryāy paṇ ashuddha chhe; paṇ svagharamān rahelī vastu-bhagavān gnāyak pūrṇānandano nāth prabhu to trikāḷ shuddha ja chhe. jyān pragnānī paryāyane svaghar prati vāḷe ke samyagdarshan-gnān-chāritra pragaṭ thāy chhe. ahīn kahe chhe-temān ja tun tane sthāp; bīje panthethī vāḷīne potāne mokṣhapanthe sthāp. ahāhā...! shun bhāṣhā? ‘मोक्खपहे अप्पाणं ठवेहि’ sthāp nijane mokṣhapanthe’ - bhāṣh to sādī chhe, bhāv je chhe te ati gambhīr chhe bhāī!

paṇ ene bhāv samajavānī kyān paḍī chhe? are! mārun shun thashe? marīne hun kyān jaīsh? -ītyādi vichāravānī darakār ja karato nathī! īndriyanā viṣhayanun viṣh pīne rājī thāy chhe paṇ bhāī! ā deh to kyāy phū thaīne uḍī jashe. badhun ja (badhā sanyogo) pharī jashe, ane kyāy kāgaḍe-kūtare-kanthave chālyo jaīsh. joto nathī ā moṭā moṭā abajopati sheṭh phū thaīne kyāy heṭh (heṭhe narak-nigodamān) chālyā jāy chhe?

PDF/HTML Page 3703 of 4199
single page version

are bhāī! tane ā sansāranī honshu kem āve chhe. ‘honshīḍā mat honsh kījīe.’ bhāī! rāg ane paramān tane honsh-utsāh āve chhe te chhoḍī de. tārun vīrya paramān-rāgamān joḍāīne ullasit thāy chhe tyānthī pāchhun vāḷ, pragnānā guṇ vaḍe tārā vīryane svasvarūpamān vāḷī tun potāne mokṣhapanthamān sthāp.

are bhāī! vichār to kar tun koṇ chho? shrīmade mokṣhamāḷāmān kahyun chhe ke-

ahāhā...! bhagavān! tun anādianant amāp-amāp shaktino sāgar prabhu chho. ahāhā...! andar gnānānandano amāp... amāp dariyo prabhu tun chho. māṭe shānt chitte sva- paranā vivekapūrvak potānī pragnānā guṇ vaḍe arthāt antarmukh pragnānī paryāy vaḍe amāpanun māp (-gnān) karī le prabhu! ahāhā...! pragnānā guṇ vaḍe tun potāne darshan-gnān- chāritramān evo sthāp ke tyānthī kadī chaḷe nahi.

are! anantakāḷe āvo moṅgho manuṣhyabhav maḷ‌yo chhe ne prabhu! have āḍoḍāī kyān sudhī? shubharāgathī dharma thāy e āḍoḍāī have chhoḍī de. paralakṣhe je shubhabhāv thāy te sansār chhe, te chorāsīnā avatāranī khāṇ chhe; ane andar tun atīndriy ānandanī khāṇ chho ne prabhu! māṭe kahe chhe- bhāī! paranī honshuthī pāchho vaḷ; potānī pragnānā guṇ vaḍe tyānthī pāchho vāḷīne nijātmāne darshanagnānachāritrarūp mokṣhapanthamān sthāp. bhāī! honsh karavā lāyak tārī chīj andar paḍī chhe tenī honsh kar. ahā! āvo upadesh! ! aho! ā samayasār to bharatakṣhetrano bhagavān chhe. āvī alaukik chīj bīje kyāy chhe nahi.

ahā! kahe chhe- ‘sthāp nijane mokṣha panthe...’ ! bhāī! tane ā moṅghun (ākarun) lāge paṇ ā samajye ja chhūṭako chhe. are! jīvo dehādi anityanī mamatā karī-karīne

PDF/HTML Page 3704 of 4199
single page version

deh chhoḍī paralokamān kyāyanā kyāy chālyā jashe! evā sthānamān jashe jyān na koī sagun na koī vahālun hashe, na khāvā dāṇā na pīvā pāṇī hashe, na paheravā vastra na rahevā makān hashe. ā jīv chhe em koī oḷakhashe paṇ nahi evā mahā duḥkhanā sthānomān chālyā jashe. māṭe he bhāī! tun anityano prem chhoḍī nij nityānandagnānānand prabhu ātmānī ruchi kar; potānī pragnānā guṇ vaḍe ātmāne tyānthī pāchho vāḷī darshan-gnān- chāritramān sthāp.

‘pragnānā guṇ vaḍe ja’ eṭale sva puruṣhārtha vaḍe sthāp em ahīn kahevun chhe. ‘ja’ ‘एव’ – em shabda paḍayo chhe ṭīkāmān, juo. lokone ekānt lāge. paṇ ā samyak ekānt chhe, kemake bījī koī rīt chhe ja nahi. vyavahār kathañchit sādhan chhe em tun kahe, paṇ e to kathanamātra āropathī sādhan kahyun chhe, tenāthī kāī sādhyanī siddhi na thāy. are bhāī! vyavahārane vāstavik sādhan tun māne emān tārun ahit thāy chhe. bhāī! tun vyavahārano pakṣha javā de; ā vātane khoṭī pāḍavānun rahevā de bhāī! ā to kevaḷīnā keḍāyatī digambar sant bhagavān kundakundāchārya, jenī avasthāmān prachur ānand uchhaḷī rahyo hato temanun ā pharamān chhe bāpu! ke-

bhāī! vyavahāranā rāgathī puṇyabandh avashya thashe, paṇ eno tun pakṣha-ruchi kare e to mithyātva chhe bāpā! tārā vyavahārathī lok rājī thashe, paṇ tāro ātmā rājī nahi thāy. jo ātmāne rājī (ānandit, sukhī) karavo chhe to kahe chhe-potānī pragnānā guṇ vaḍe ja tyānthī (vyavahārathī potāne pāchho vāḷīne nirmaḷ gnān-darshan-chāritramān sthāp; evo sthāp ke kadīy chaḷe nahi, mokṣha laīne ja rahe. bākī vyavahāranī kriyāo karatān karatān mokṣha thaī jashe em traṇakāḷamān chhe nahi, lyo, ā ek padano artha thayo.

have bījo bolaḥ ‘tathā samasta anya chintānā nirodh vaḍe atyant ekāgra thaīne darshan-gnān-chāritrane ja dhyā;...’

juo, dev- shāstra-gurunī bhakti ke vinayano vikalpa ke guṇ-guṇīnā bhedano vikalpa ke chhakāyanā jīvanī dayāno vikalpa e sarva anya chintā chhe ahīn kahe chhe - e samasta anya chintāno nirodh karī antaramān-svasvarūpamān ekamān ekāgra thaīne darshan- gnān-chāritrane dhyā. em ke bhagavān shuddha chaitanya dhruv andar chhe tene draṣhṭimān līdho chhe, have te ekane ja agra karī shuddha darshan-gnān-chāritranun ja dhyān kar, ahīn paryāyathī vāt chhe, bākī trikāḷī shuddha dravyane dhyāvavun chhe. rāganī ne paranī chintā-dhyān na kar, paṇ

PDF/HTML Page 3705 of 4199
single page version

tattvārthasūtramān dhyānanun lakṣhaṇ kahyun chheḥ ‘एकाग्रचिन्तानिरोधो ध्यानम्’ ekāgratāpūrvak chintāno nirodh te dhyān chhe. ahīn paṇ kahe chhe-anya samasta chintāno nirodh karīne ek nām shuddha chaitanyamān agra thaī temān ja ramaṇatā kar. ahāhā...! lokamān uttam, maṅgaḷ ne sharaṇarūp padārtha potāno ātmā ja chhe. māṭe parathī chhūṭī potānā ātmāne darshan-gnān-chāritramān ja sthāp, ne tenun ja dhyān kar. bhāī! dhyān karatān to tane āvaḍe ja chhe; anādithī ūndhun dhyān-sansāranun dhyān to tun karyā ja kare chhe, paṇ te duḥkhamay chhe; tethī have kahe chhe-savaḷun dhyān kar, svasvarūpanun dhyān kar, svasvarūpanān draṣhṭi-gnān-ramaṇatā te savaḷun dhyān chhe ane te ānandakārī chhe, maṅgalakārī chhe. samajāṇun kāī...?

have trījo bolaḥ ‘tathā samasta karmachetanā ane karmaphaḷachetanānā tyāg vaḍe shuddhagnānachetanāmay thaīne darshan-gnān-chāritrane ja chet-anubhav;....’

dayā, dān, vrat, bhaktino bhāv chhe te rāg chhe, te karmachetanā chhe. vikārī bhāvamān ekāgratā te karmachetanā chhe. ane te rāgādi bhāvomān harakh-shok thavo te karmaphaḷachetanā chhe. rāgādine bhogavavāno bhāv karmaphaḷachetanā chhe. ahīn kahe chhe-tenā tyāg vaḍe ā bairān- chhokarān ne gharabāranā tyāg vaḍe em nahi, eno to sadā tyāg ja chhe, e kyān andar svarūpamān garī gayā chhe? - ā to enī paryāyamān rāganun kartāpaṇun ane bhoktāpaṇun ubhun chhe tenā tyāg vaḍe, kahe chhe, gnānachetanāmay thaīne darshan-gnān-chāritrane ja chet. teno ja anubhav kar. ā chhelle ‘तं चेय’ shabda chhe ne! teno ā artha chhe ke andar traṇalokano nāth gnāyak prabhu paramātmā pote chhe temān ekāgra thaīne, temān ja ramaṇatā karīne shuddha darshan-gnān-chāritrane ja chet, tene ja anubhav.

bhāī! shubhāshubh bhāv ho ke mahāvratanā bhāv ho, ke guṇ-guṇīnā bhedano vikalpa ho ke nayavikalpa ho-e badho rāg karmachetanā chhe. ane temān harakh-honsh thāy te karmaphaḷachetanā chhe. ahīn kahe chhe- samasta karmachetanā ane karmaphaḷachetanāno tyāg karīne, shuddhagnānachetanāmay thaīne arthāt shuddhagnānachetanāmātra vastu pote chhe temān ekāgra thaīne, je darshan-gnān-chāritra pragaṭ thāy tene ja chet. ahāhā...! shuddha chaitanyasampadāthī bharelo bhagavān pote chhe temān ekāgra thaīne, kahe chhe, shuddha darshan-gnān-chāritrane ja chet. ahā! ā puṇya-pāpanā bhāv to vipadā chhe, te apad chhe, te tārun rahevānun

PDF/HTML Page 3706 of 4199
single page version

ne chetavānun sthān nathī. gnān ne ānandathī bharelun shuddha chaitanyatattva te nijapad chhe. teno anubhav kar, te ek ja anubhavavāyogya chhe. āvī vāt!

hā, paṇ amāre to ā karavun ke bairān-chhokarānnī javābadārīo nibhāvavī? are bhāī! tun bairā-chhokarānun kare chhe ja shun? paranun hun kāī karun chhun, kuṭumb parivāranun hun pālan karun chhun e mānyatā ja mūḍhanī chhe. tun to maphatano rāg-dveṣh karyā kare chhe, harakh-shok karyā kare chhe. tethī kahe chhe- tyānthī virakta thaī, nij chaitanyapadamān ekāgra thaī teno ja anubhav kar, kemake ā ja sukhano panth chhe, janma-maraṇ nivāravāno panth chhe. samajāṇun kāī...?

have chotho bolaḥ- ‘tathā dravyanā svabhāvanā vashe (potāne) je kṣhaṇe kṣhaṇe pariṇāmo upaje chhe te- paṇā vaḍe (arthāt pariṇāmīpaṇā vaḍe) tanmay pariṇāmavāḷo (-darshanagnānachāritramay pariṇāmavāḷo) thaīne darshan-gnān-chāritramān ja vihar;...’

juo, dravyanā svabhāvanā āshraye kṣhaṇe kṣhaṇe darshan-gnān-chāritranā pariṇām upaje chhe. dravyanā svabhāvanā vashe je pariṇāmo upaje chhe te nirmaḷ ratnatrayanā pariṇām hoy chhe; puṇya-pāpanā pariṇām shuddha dravyanā vashe na thāy, e to paranā-nimittanā vashe thanārā pariṇām chhe ane te duḥkharūp chhe. ahīn to dravyane draṣhṭimān līdhun chhe tethī dravyano svabhāv nirmaḷ-nirmaḷ bhāvathī drave chhe. ahāhā...! nirmaḷ ratnatrayanī pariṇatirūpe drave chhe. ahīn kahe chhe-te paṇā vaḍe nirmaḷ-nirmaḷ dravavā vaḍe tanmay pariṇāmavāḷo thaīne darshan-gnān-chāritramān ja vihar. puṇya-pāpanā bhāvamān-duḥkhanā bhāvamān to anantakāḷathī vihār karato rahyo, have arthāt ā avasar chhe tyāre temān mā vihar, andar pūrṇānandano nāth nirmaḷānand prabhu ātmā chhe tenā āshraye je kṣhaṇe kṣhaṇe nirmaḷ-nirmaḷ darshan-gnān- chāritranā pariṇām thāy temān ja vihar, tyān ja vihar. svarga ane narka ādi chāre gati duḥkharūp ja chhe, māṭe puṇya ane pāpamān mā vihar. ek darshan-gnān-chāritramān ja vihar. ‘ंतत्थेव विहर णिच्चं’ ‘temān ja nitya vihār kar’ chhe ne gāthāmān? ā eno artha thayo.

have āvun samajavānī ā vāṇiyāone bichārāone phurasad na maḷe; jignāsā nahi, tattvābhilāṣh nahi eṭale āḍoḍāī kare ne kaheḥ hamaṇān nahi, jo’shun pachhī; shun jo’shun pachhī? ā bharavāḍ nathī hotā bharavāḍ; ek’ di joyo hato bakarān chārato; pachīs jeṭalān bakarān ne sāthe pandar-vīs nānān nānān bakarānān bachchān. to vichār āve chhe ke ā vāṇiyā badhā marīne ā bachchān nahi thayā hoy? shun thāy bhāī? āvī āḍoḍāīnu phaḷ āvī tiryañch gati chhe bakarīnī, gāyanī, bhūṇḍaṇanī kūkhe avatār

PDF/HTML Page 3707 of 4199
single page version

‘tathā gnānarūpane ekane ja achaḷapaṇe avalambato thako, jeo gneyarūp hovāthī upādhisvarūp chhe evān sarva taraphathī phelātān samasta paradravyomān jarāpaṇ na vihar.’

ahāhā...! kahe chhe- paradravyomān jarāpaṇ na vihar. ā shubhāshubh rāgādi bhāvamān mat jā. rāgādi bhāv to duḥkhano panth chhe bāpu! tyān jatān tārun sukh luṇṭāy chhe. tun nirdhār to kar ke andar tun ek shuddha gnānasvarūpī parameshvar chho. hamaṇān paṇ andar parameshvar chho hon, jo na hoy to parameshvar pad pragaṭe kyāthī? to kahe chhe- nij gnānarūpane ekane ja achaḷapaṇe avalambato thako, samasta paradravyomān jarāpaṇ na vihar. ahā! gnānarūpane ekane ja avalambatān puṇya-pāpanun ālamban chhūṭī jāy chhe ane svabhāvanā vashe nirmaḷ-nirmaḷ darshan-gnān-chāritra pragaṭe chhe. ahīn kahe chhe- temān ja vihar, bīje paradravyomān jarāpaṇ na vihar. nirmaḷ gnān-darshan-chāritramān viharavānun kahyun tyān gnānasvarūp ātmānun ekanun ja ālamban chhe, bījun-vyavahāranun paṇ ālamban chhe em nathī. samajāṇun kāī...? pāṭhamān chhe ke nahi! chhe neḥ ‘gnānarūpane ekane ja achaḷapaṇe avalambato thako....’ āvī vāt chhe.

samosaraṇamān vāgh, sinh vagere seṅkaḍo pashuo vāṇī sāmbhaḷavā āve. svarganā indro ne devonān vr̥und, ne shrāvak-shrāvikāo ne munivaro vāṇī sāmbhaḷavā āve. ahā! bhagavānanā shrī mukhethī nīkaḷelī te vāṇī kevī hashe? bhagavānanī omdhvani sāmbhaḷī bhagavān gaṇadharadev vichāre ane āgamanī rachanā kare-te vāṇīno shun mahimā kahīe?

aho! e vāṇī kevī divya alaukik hashe? are! bharate hamaṇān bhagavānanā virah paḍī gayā; paṇ vāṇī rahī gaī. emān kahe chhe- prabhu! tārā dravyasvabhāvano tane kadīy virah nathī, andar gnān, shānti ane ānandanun dhruv daḷ paḍayun chhe. te ekane ja achaḷapaṇe ālambīne prāpta thatā nirmaḷ darshan-gnān-chāritramān ja tun vihār kar, bīje mat vihar. nijasvabhāvanā ālamban vinā lokamān bīje kyāy chain paḍe em nathī.

tyāre keṭalāk kahe chhe ke tame (-kānajī svāmī) vyavahārathī lābh mānatā nathī. are bhāī! vyavahār-rāg to bandhanun-duḥkhanun kāraṇ chhe bāpu! enī ruchi chhoḍī

PDF/HTML Page 3708 of 4199
single page version

svabhāvamān javun-viharavun e dharma chhe. juo, ahīn shun kahe chhe? ke anantashaktino ekarūp piṇḍ evun je shuddha ātmadravya te ekane ja achaḷapaṇe avalambato thako, samasta paradravyamān jarāpaṇ na vihar. kathañchit dravyanun avalamban ane kathañchit shubharāganun avalamban em vāt nathī; gnānarūpane ekane ja avalambato -em kahyun chhe. aho! pade pade āchāryadev vyavahāranā ālambanano niṣhedh kare chhe. vyavahār hoy chhe e judī vāt chhe ne vyavahāranun ālamban judī vāt chhe. vyavahāranun ālamban to mithyātva chhe.

are bhāī! tāre kyān sudhī ām ne ām duḥkhamān rahevun chhe? gharamān be ek varṣhathī māndagīno khāṭalo hoy tene kāīk ṭhīk thāy tyān to bījo māndo paḍī jāy. tene ṭhīk thāy tyān vaḷī trījo khāṭale paḍe. ām uparāuparī gharamān māndagī chāle eṭale kaṇṭāḷe ne rāḍu pāḍe ke-rogano khāṭalo khālī ja thato nathī. em agnānī jīve anantakāḷamān ek samay paṇ duḥkhano khāṭalo khālī karyo nathī, anādithī rāgarūpī roganā khāṭale paḍayo pārāvār duḥkh bhogave chhe. santo ahīn karuṇā lāvī kahe chhe- jāg nāth! ek vār jāg; andar chaitanyasvarūp bhagavān chhe te ekanun ja ālamban le; nimittanā-dev-guru- shāstranā-rāganā ālambanamān mat jā, kemake paranā ne rāganā avalambane dharma nahi thāy, paṇ ek dhruv gnānasvarūpanā avalambane ja dharma thashe. are! visheṣh shun kahīe? ā nirmaḷ paryāy je pragaṭī te paryāyanā avalambane paṇ navī nirmaḷ paryāy nahi thāy. bas, ek dhruvane dhyātān ja dharma thāy chhe. samajāṇun kāī.....?

ahā! ā omdhvanino pokār chheḥ prabhu! tun ekavār tārā trikāḷī ānandanā nāthanun avalamban le. pūjā-vrat-bhakti ādi vyavahāranun ālamban tane sharaṇarūp nahi thāy, kemake te bandhanun kāraṇ chhe. ahā! jem pātāḷamān sadāy pāṇī bharyān chhe tem tārā dhruvanā pātāḷamān anant-anant gnān ne ānand bharyān chhe. te pātāḷamān praveshatān paryāyamān atīndriy ānandanā dhodh uchhaḷashe. tun nyāl thaī jaīsh prabhu! andar dhruvane dhyānanun dhyey banāvatān dharma-jainadharma pragaṭashe. ek dhruvanā avalambane ja dharma thāy chhe āvo samyak ekāntavād chhe; ek dhruvanā āshraye (dharma) thāy ane vyavahārathī na thāy enun nām samyak anekānta chhe. bhāī! paryāyamān parameshvarapad pragaṭe kyāthī? andar parameshvarapad paḍayun chhe tene ekane ja achaḷapaṇe avalambatā paryāyamān parameshvarapad pragaṭ thāy chhe. āvī sār-sār vāt chhe.

vaḷī kahe chhe- ‘jeo gneyarūp hovāthī upādhisvarūp chhe evān sarva taraphathī phelātān samasta paradravyomān jarāpaṇ na vihar.’ juo, puṇyanā pariṇām thāy te paragneyarūp upādhibhāv chhe. puṇyabhāv dharmīne āve bhale. paṇ te upādhibhāv chhe, sva-bhāv nathī.

PDF/HTML Page 3709 of 4199
single page version

dev-guru-shāstranī shraddhāno-vinay-bhaktino bhāv rāg chhe, vyavahār chhe; pañchamahāvratanā pariṇām rāg chhe, vyavahār chhe; chhakāyanī rakṣhānā pariṇām rāg chhe, vyavahār chhe; shāstra-bhaṇatarano bhāv rāg chhe, vyavahār chhe. ā badho vyavahār gneyarūp upādhi chhe; sva-bhāv nathī, paradravya chhe. temān jarāpaṇ na vihar-em kahe chhe. shuddha nishchay ekanā ja ālambane prāpta shuddha darshan-gnān-chāritramān ja vihar. lyo, ā prabhuno mārga chhe ā shūravīranān kām chhe bāpā!

ā kāyaranun kām nahi. kāyaranān to kāḷajān kampī jāy evun ā kām chhe. aho! shun alaukik gāthā! gāthā to gāthā chhe! bār aṅgano sār! bhagavān gaṇadharadeve āgam rachyān eno ā sār chhe. ā sāmbhaḷīne bhavya jīvo sanshay nivāro.

‘paramārtharūp ātmānā pariṇām darshan-gnān-chāritra chhe; te ja mokṣhamārga chhe.’ paramārtha eṭale paranī dayā pāḷavī te paramārtha-em nahi, paṇ param artha arthāt param padārtha chaitanyachintāmaṇi prabhu pote ātmā chhe te paramārtha chhe. aho! badhā ātmā andar paramārtharūp bhagavān chhe. ā dehane, rāgane ne paryāyane na juo to andar badhā bhagavānasvarūpe virāje chhe. ahīn kahe chhe-āvā paramārtharūp ātmānā pariṇām darshan- gnān-chāritra chhe. puṇya-pāpanā pariṇām te paramārthe ātmānā pariṇām nathī. je bhāve tīrthaṅkar gotra bandhāy te ātmānā pariṇām nathī. māṭe ja bhagavān kahe chhe- tun mārā sāmun na jo, joīsh to tane rāg ja thashe, kemake ame paradravya chhīe, ame tārun dravya nathī. amārā lakṣhe tārun kalyāṇ nahi thāy. rāganī ruchi chhe te to bhavanī ruchi chhe. māṭe andar chidānandasvarūp prabhu tun chhe tenī ruchi kar, tenī draṣhṭi karī temān ja ramaṇatā-līnatā kar. bas, ā ja dharma chhe, ā ja mokṣhamārga chhe, ā ja ātmānā vāstavik pariṇām chhe. samajāṇun kāī...? have kahe chhe-

PDF/HTML Page 3710 of 4199
single page version

‘temān ja (-darshanagnānachāritramān ja) ātmāne sthāp. tenun ja dhyān karavun, teno ja anubhav karavo ane temān ja viharavun-pravartavun, anyadravyomān na pravartavun. ahīn paramārthe e ja upadesh chhe ke-nishchay mokṣhamārganun sevan karavun, kevaḷ vyavahāramān ja mūḍh na rahevun.’

dharmīne yathāsambhav bāhya vyavahār hoy kharo, paṇ enāthī kalyāṇ thashe em mūḍhapaṇun tene hotun nathī. ahīn kahe chhe- kevaḷ vyavahāramān ja mūḍh na rahevun. vrat-bhaktithī mārun kalyāṇ thashe em mūḍhatā na karavī; balke tenī upekṣhā karī svasvabhāvamān ja pravartavun.

have ā ja arthanun kaḷasharūp kāvya kahe chheḥ-

‘द्रग्–ज्ञप्ति–वृत्ति–आत्मकः यः एषः एकः नियतः मोक्षपथः’ darshanagnānachāritrasvarūp je ā ek niyat mokṣhamārga chhe. ‘तत्र एव यः स्थितिम् एति’ temān ja je puruṣh sthiti pāme chhe arthāt sthit rahe chhe, ‘तं अनिशम् ध्यायेत्’ tene ja nirantar dhyāve chhe, ‘तं चेतति’ tene ja chete-anubhave chhe, ‘च द्रव्यान्तराणि अस्पृशन् तस्मिन् एव निरन्तरम् विहरति’ ane anyadravyone nahi sparshato thako temān ja nirantar vihār kare chhe, ‘सः नित्य–उदयं समयस्य सारम् अचिरात् अवश्यं विन्दति’ te puruṣh, jeno uday nitya rahe chhe evā samayanā sārane (arthāt paramātmānā rūpane) thoḍā kāḷamān ja avashya pāme chhe- anubhave chhe.

oho! bhagavān ātmā pūrṇānandano nāth sachchidānand prabhu andar anant atīndriy guṇonun nidhān chhe ahā! āvun je nijasvarūp tene pakaḍī ne tenān pratīti, gnān ane ramaṇatā karavān te samyagdarshan-gnān-chāritrarūp niyat mokṣhamārga chhe. vyavahār hoy chhe kharo, paṇ te mokṣhamārga nathī. bhāī! pūrṇa vītarāg na thāy tyān sudhī vyavahār hoy chhe, paṇ te bandhanun ja kāraṇ chhe, mokṣhamārga nathī. mokṣhamārga ek ja chhe, be nathī. tenun nirūpaṇ be prakāre chhe, mārga be nathī; mārga to ek ja chhe. ek yathārtha ane bījun āropathī-em mokṣhamārganun nirūpaṇ be prakāre chhe, paṇ mokṣhano mārga to ek ja chhe. mokṣhanun sādhan kaho, kāraṇ kaho, mokṣhano upāy kaho, mārga kaho-e badhun ek ja chhe.

ā deh to kṣhaṇik nāshavant chīj chhe, te jotajotāmān kṣhaṇamān ja chhūṭī jāy; teno shun bharoso? paṇ andar dhruv... dhruv... dhruv trikāḷ nitya ṭakī rahelun tattva -je

PDF/HTML Page 3711 of 4199
single page version

paṇ te sādhan to chhe? tene upachārathī, vyavahārathī ārop daīne sādhan kahyun chhe, te vāstavik sādhan nathī.

ā puṇyanā pariṇām mārā chhe, mane bhalā chhe evo agnānīne je mithyā ras chaḍhī gayo chhe te mithyātva chhe. tenun phaḷ nigod chhe. ane ā samyagdarshan-gnān-chāritranun phaḷ mokṣha chhe. ā pañcham ārānā munirāj kahe chhe. kahe chhe-je puruṣh nirmaḷ ratnatrayamān potāne sthāpīne tene ja dhyāve chhe, tene ja anubhave chhe te alpakāḷamān avashya mukti jashe. ‘समयस्य सारम् अचिरात् अवश्यं विन्दति’ - chhe ke nahi kaḷashamān? aho! munirājane atīndriy ānandanā rasano kas chaḍhī gayo chhe. kahe chhe- ātmā gnānādi anantaguṇ-rasathī bharelī kasavāḷī chīj chhe. e chījane jeṇe potāmān jāṇī, mānī ane tyān ja je ramyo-ṭharyo te trījā bhave avashya mokṣha leshe. ahā! pañcham ārānā muni kevī khumārīthī vāt kare chhe. em ke trīje bhave ame mokṣha leshun ja leshun, param adhyātma taraṅgiṇīmān ‘achirāt’ no ā artha karyo chhe.

bhagavān ātmā jagatano sarvotkr̥uṣhṭa padārtha chhe. tenāthī ūñchun lokamān kāī nathī. kṣhetra bhale thoḍun ho, paṇ amāp... amāp anant shaktionun ekarūp evo e chaitanyamahāprabhu anant guṇ-r̥uddhiono bhaṇḍār chhe. are! eṇe paryāy āḍe nij svabhāvanā sāmarthya sāmun kadī joyun nathī! ek samayanī paryāy pāchhaḷ najar kare to chaitanyachintāmaṇi nirmaḷānandano nāth prabhu birāje chhe. puṇya-pāp taraph najar kare e to mithyātva chhe, enun phaḷ nigodanā avatār chhe. ā sarvagna paramātmāno pokār chhe; andar chaitanya r̥uddhithī bharelo chaitanyachintāmaṇi prabhu birāje chhe tenī antardraṣhṭi karī, teno ja anubhav karī, temān ja ramaṇatā kare te mokṣhamārga chhe, tenun phaḷ mokṣha chhe. bhāī! jo mokṣhanī īchchhā chhe to bahāranī adhikatā ne vismayatā chhoḍī de, vrat-bhakti ādi vyavahāranī adhikatā ne vismayatā chhoḍī de, ane anantā vismayothī bharelo bhagavān ātmā andar virāje chhe tenān ruchi-ramaṇatā kar; te ek ja mokṣhamārga chhe.

are! loko vrat-tap ādi kriyākāṇḍanā vikalpanā vamaḷamān bharāī paḍayā chhe. paṇ vastu to nirvikalpa chhe prabhu! tārā vikalpamān te kem jaṇāshe? kem anubhavāshe? māṭe tyānthī bahār nīkaḷī jā, ne vastu chhe tyān jā; tane param ānand thashe.

PDF/HTML Page 3712 of 4199
single page version

pāñch-pachīs lākhanī mūḍī hoy ne chhokarā mīṭhāshathī bole- ‘bāpujī,’ to agnānī tyān khushī-khushī thaī jāy chhe; bahāranī chījomān kutūhal kare chhe. paṇ are bhāī! emān tārun kāī nathī. e to badhān verī-rāganān nimitto chhe, paradravyo chhe; tārāthī viruddha svabhāvavāḷān tattvo chhe. temān tane rājīpo ane kutūhal thāy ane anant guṇar̥uddhithī bharelī tārī chījane jāṇavānun tane kutūhal nahi? jarā vichār kar. vītarāg parameshvar ‘ātmā, ātmā’ no pokār kare chhe to te shun chhe tenun kutūhal to kar. andar svarūpamān jo to kharo, andar jotān ja tane tārān darshan thashe, atīndriy ānand thashe. paramānandanī prāptino ā ek ja mārga chhe bhāī!

juo, ā pañcham ārānā munirājane andar darshan-gnān-chāritrarūp pariṇaman chhe, paṇ tenī pūrṇatā thaī nathī. tethī ek vār rsvagamān devanā vaibhav-kaleshamān-duḥkhamān amāre javun paḍashe-em kahe chhe. shubhanun phaḷ paṇ duḥkh chhe ne! pravachanasāramān kahyun chhe ke- shubh-ashubh banne bhāvanun phaḷ duḥkh chhe. shubh ṭhīk ane ashubh aṭhīk -em bemān visheṣhatā nathī. shubhanā phaḷamān svargādi maḷe e paṇ kalesh chhe, ākuḷatā chhe. andar shāntino sāgar pote tun ātmā chho. bāpu! tāre bahār bīje ḍokiyun shā sārun karavun paḍe? andar ḍokiyun karī tyān ja thambhī jā, upayogane tyān ja thambhāvī de. ahāhā....! chinmātrachintāmaṇi devono dev bhagavān! tun andar mahādev chho. tyān ja draṣhṭi karī tyān ja jāmī jā; tane ratnatray pragaṭashe, anākuḷ shāntinān nidhān pragaṭashe. ā ek ja mārga chhe. bākī vyavahār sādhan ane nishchay sādhya -em upachār vachanane nishchay jāṇī agnānī vyavahārane choṇṭī paḍe chhe, paṇ enun phaḷ sansār chhe.

to shrīmade to em kahyun chhe ke-

e antaraṅg nishchay sādhan bāpu! ek shuddha nishchayanun lakṣha kare e ja sādhan bhāī! bījun kayun sādhan? tyān vikalpa hoy tene āropathī vyavahār sādhan kahe chhe e to kahevāmātra chhe. bhāī! kevaḷ bāhya sādhanathī kalyāṇ thaī jāy evo mārga nathī. samosaraṇamān sākṣhāt sarvagnadev sīmandharanāth virāje chhe, temanī bhaktino bhāv āve bhale, paṇ e bandhanano bhāv chhe, mokṣhamārga nathī. are! mahāvidehakṣhetranī kāṅkarī-kāṅkarīe anant vār janmyo-maryo ne anantavār bhagavānanā samosaraṇamān gayo, paṇ evo ne evo pāchho pharyo! shun thāy? vrat-bhakti ādi pote gunthelī vikalpanī jāḷamān guñchāī gayo, paṇ svasanmukh na thayo!

ahīn kahe chhe- je ā ek niyat nishchay mokṣhamārga chhe temān ja je puruṣh sthiti pāme chhe, tene ja nirantar dhyāve chhe, tene ja chete-anubhave chhe te puruṣh samayanā

PDF/HTML Page 3713 of 4199
single page version

ahā! pāñch-das kroḍanī sampatti hoy, phāṭu-phāṭu juvānī hoy ne rūḍu-rūpāḷun sharīr hoy eṭale bas thaī gayun, koī vāt sāmbhaḷe ja nahi. paṇ bhāī! ā sharīr to masāṇanī rākh thashe bāpu! e tārī chīj nahi. ane e sampatti ne e mahel-makān tārān nahi; e to sanyogī pudgalanī chīj bāpā! ā rājā rāvaṇ nā thaī gayo? moṭo ardhachakrī rājā. enā mahelamān ratan jaḍelī lādīnī pharsha, ane sphaṭikaratananī divālo, sphaṭik ratananī sīḍī! ahāhā....! sphaṭikaratan kone kahevāy? apār vaibhavamān e raheto. paṇ viparīt vyabhichārī pariṇāmanā phaḷamān marīne narakanā sañjogamān gayo, narakano mahemān thayo. badhā ja sañjog pharī gayā. (e rūpāḷun sharīr ne sampatti ne mahel kāī na maḷe). bhāī! jarā vichār kar. ā avasar chhe hon (samyagdarshanano ā avasar chhe.)

sūtramān kahyun ke - ‘मोक्खपहे अप्पाणं ठवेहि’ - e vāt ahīn kaḷashamān kīdhī ke ‘तत्र एव यः स्थितिम् एति’ temān ja je puruṣh sthiti pāme chhe te samayanā sārane pāme chhe. ahāhā....! ānandano sāgar prabhu pote chhe tenān rasaruchine ramaṇatā karatān andar ānandanān pūr āve, ānandanā loḍhanā loḍh uchhaḷe- ahā! te dashāmān je sthit rahe chhe te puruṣh, kahe chhe, alpakāḷamān paramānandasvarūp mokṣhane pāme chhe.

vaḷī kahe chhe– ‘तं अनिशं ध्यायेत्’ tene ja je puruṣh nirantar dhyāve chhe te avashya mokṣhapadane prāpta thāy chhe.

hā, paṇ badhun kramabaddha chhe ne? je jyāre thavānun hoy tyāre thāy chhe. are bhāī! badhun kramabaddha chhe e to yathārtha chhe, paṇ eno nirṇay ten konī sāme joīne karyo? eno nirṇay karanāranī draṣhṭi to shuddha ek gnāyak dravya par hovī joīe. ām eno yathārtha nirṇay thāy tene kartābuddhi uḍī jāy chhe ne gnātāpaṇānī draṣhṭi pragaṭ thāy chhe. gnāyakanī draṣhṭi thāy e ja puruṣhārtha chhe. parantu lokone paryāy upar

PDF/HTML Page 3714 of 4199
single page version

najar hoy chhe, tethī temane kramabaddhanī yathārtha shraddhā-mānyatā hotī nathī; temane samyak puruṣhārtha hoto nathī. teone to niyatavādī mithyādraṣhṭi kahyā chhe.

ahīn chāritranī vāt chhe. svasvarūpanī anrtadraṣhṭi sahit temān ja visheṣh ramaṇatā līnatā hoy tene chāritravant muni kahīe. evā chāritravantane, kahe chhe, nirantar tenun ja dhyān kar, arthāt svarūpalīnatāthī haṭh mā. tyān ja tr̥upta thaī jā; bahār vyavahāranā vikalpa to duḥkhanun vedan chhe. gāthāmān āve chhe ne ke-

gnānamātra nij svarūpamān līn thaī temān ja tr̥upta-tr̥upta thavun te param dhyān chhe, te param sukhanī prāptino upāy chhe. ahā! svasvarūpamān līnatā evun je dhyān te dhyānamān ja je tr̥upta thaī rahe chhe, bahār (vikalpamān) āvato nathī te avashya mokṣha sukhane pāme chhe. have ām chhe tyān vyavahārane vāstavik sādhan māne te kaī rīte yogya chhe?

have kahe chhe- ‘तं चेतति’ tene ja chete-anubhave chhe te puruṣh paramātmānā rūpane avashya pāme chhe. ahāhā....! atīndriy ānandano sāgar prabhu ātmā chhe. tenā ānandanā svādanī mīṭhāshamān je rame chhe ane anya dravyone nahi sparshato thako temān ja nirantar vihār kare chhe te puruṣh achirāt arthāt alpakāḷamān samayanā sārane pāme chhe. ahā! dev-guru-shāstra to anya dravya chhe ane temanān vinayabhaktino bhāv paṇ anyadravya chhe. vyavahār ratnatrayano rāg anya dravya chhe. ahā! tene aḍato nathī ane potānā svarūpamān ja je vihār kare chhe te alpakāḷamān ja mokṣhapadane pāme chhe-bhāī! tun shraddhā to kar ke mārga ā ja chhe. tane ā moṅgho kaṭhaṇ lāge paṇ ā ashakya nathī. chhe tene pāmavun temān ashakya shun? draṣhṭi pheravīne chīj andar chhatī-vidyamān chhe tyān draṣhṭi lagāvī de.

bhāī! tane vyavahār.... vyavahār -em vyavahārano pakṣha chhe paṇ enī to dishā ja par taraph chhe. have par dishā bhaṇī jāy tene svanī prāpti kem thāy? sīdho āthamaṇe doḍe tene ugamaṇo hāth āve em kem bane? na bane. vyavahāranā-rāganā bhāv to paralakṣhī chhe, te to ātmāne sparshatā ja nathī. māṭe enāthī ātmaprāpti thāy em kadīy banavun sambhav nathī. māṭe kahe chhe-paradravyane sparshyā vinā ja je puruṣh svasvarūpamān nirantar vihare chhe te avashya mokṣhapadane pāme chhe.

e āvyun chhe ne bhāī! gāthāmān ke-

PDF/HTML Page 3715 of 4199
single page version

kharekhar to samakiti hoy tene vidvān kahyo chhe. ahīn to bahu shāstra bhaṇī- bhaṇīne thayo hoy ne! tene nāmathī vidvān kahyo chhe, bhaṇī-bhaṇīne kāḍhayun ā. shun? ke bhūtārtha paramārthasvarūp vastu sachchidānand prabhu ātmāne chhoḍīne vyavahār kāḍhayo, vyavahār karatān karatān (ātmaprāpti) thāy em kāḍhayun. paṇ dhūḷey nahi thāy sāmbhaḷane. vyavahāramān pravartashe tene sansār phaḷashe. ahā! bhūtārthane bhūlī vyavahāranun ācharaṇ kare te to vidvān hoy toy mithyādraṣhṭi ja chhe. chāval (kaṇ) chhoḍīne photarā khāṇḍe enā jevo e mūḍh chhe ahīn kahe chhe- svarūpanī draṣhṭi sahit jene atīndriy ānandanun prachur svasamvedan thayun chhe ane je nij svarūpamān ja nitya vihār kare chhe te puruṣh, thoḍā ja kāḷamān jeno uday nitya rahe chhe evā samayanā sārane avashya pāme chhe.

‘jeno uday nitya rahe chhe-eṭale shun? ke mokṣhanī paryāy je pragaṭ thaī te sādi- anantakāḷ sadāy evī ne evī raheshe. bhūtakāḷ karatān bhaviṣhyakāḷ anantaguṇo chhe. to mokṣhadashā pragaṭ thaī te have pachhī anant anantakāḷ sadāy evī ne evī raheshe.

chothā ārāmān utkr̥uṣhṭa puruṣhārtha kare to te ja bhave kevaḷagnān ane mokṣha thaī jāy chhe. paṇ ahīn, pañcham ārānā munirāj chhe te potānī vāt kare chhe em ke ahīnthī svargamān jashun, tyānthī manuṣhya thaīne trīje bhave mokṣha jashun. pāñchamo āro chhe, amāro puruṣhārtha dhīmo chhe, kevaḷagnān ane mokṣha thāy evo hamaṇān puruṣhārtha nathī, paṇ trīje bhave ame jarūr mokṣhapad pāmashun. ā to saune sāgamaṭe notarun chhe. em ke nij svarūpanān draṣhṭi-gnān-ramaṇatā kar, temān ja vihar; ame kolakarār karīe chhīe ke trīje bhave tun mokṣhapad pāmīsh. benashrīmān (-vachanāmr̥utamān) āve chhe ne ke-“jāgato jīv ūbho chhe te kyān jāy? jarūr prāpta thāy.” em ke gnāyakapaṇe jīv nitya chhe te ame draṣhṭimān līdho chhe, najaramān līdho chhe te have kyān jāy? jarūr prāpta thāy. ahīn kahe chhe -alpakāḷamān avashya prāpta thashe. lyo, āvī vāt.

juo, pahelān paraṇavā āvatā tyāre paraṇavā āvanārane (varane) sutarano guñchabharyo phāḷako guñch ukelavā āpatā. em ke guñch ukelavānī enāmān dhīraj chhe ke nahi em kasoṭī karatā. ahīn kahe chhe-bhāī! tun anādi vyavahāranī guñchamān guñchāyo chho. jo tāre mokṣhalakṣhmīne varavun chhe to dhīrajathī ane sāhasathī guñchane ukelī nākh. vyavahār sādhan chhe e abhiprāyane chhoḍī de to guñch ukalī jashe. ahā! svarūpanān shraddhān-gnān ane ramaṇatā e ek ja sādhakabhāv chhe. teno kāḷ asaṅkhya samayano chhe. tenā phaḷamān mokṣhadashā pragaṭ thāy. teno rahevāno kāḷ anant-anant samayano chhe.

-bhagavān ātmā trikāḷī shuddha dravya anādi-anant chhe. -tenā āshraye pragaṭ thayelī sādhakadashā sādi-sānt asaṅkhya samay chhe.

PDF/HTML Page 3716 of 4199
single page version

-tenā phaḷarūpe pragaṭ thayelī kevaḷagnān ane mokṣhanī dashā sādi-anant chhe. samyagdarshan thayā pachhī koīne te ja bhave kevaḷagnān ane mokṣha thāy chhe, ane koīne be, pāñch, ke pandar bhav sudhīmān thāy chhe, topaṇ sādhakadashāno kāḷ asaṅkhya samay ja chhe, temān anant samay na lāge.

ahā! ātmā anantaguṇano dariyo prabhu chaitanyachamatkārathī bhariyo chhe. tenān nishchay shraddhān-gnān-ramaṇatā jene thayān tenā sansārano alpakāḷamān ja ant āvīne tene sādi-anantakāḷ rahe tevun siddhapad prāpta thāy chhe. ahāhā....! teno sansār anādi-sānt thaī jāy chhe ne sādi-anant siddhapad prāpta thāy chhe.

bhāvārthaḥ– nishchay mokṣhamārganā sevanathī thoḍā ja kāḷamān mokṣhanī prāpti thāy e niyam chhe. juo, ā kudaratano niyam kahyo.

‘jeo dravyaliṅgane ja mokṣhamārga mānī temān mamatva rākhe chhe, temaṇe samay-sārane arthāt shuddha ātmāne jāṇyo nathī’ - em havenī gāthāmān kaheshe; tenī sūchanānun kāvya pratham kahe chheḥ-

‘ये तु एनं परिहृत्य संवृति–पथ–प्रस्थापितेन आत्मना द्रव्यमये लिंङ्गे ममतां वहन्ति’ je puruṣho ā pūrvokta paramārthasvarūp mokṣhamārgane chhoḍīne vyavahār-mokṣhamārgamān sthāpelā potānā ātmā vaḍe dravyamay liṅgamān mamatā kare chhe (arthāt em māne chhe ke ā dravyaliṅg ja amane mokṣha pamāḍashe), ‘ते तत्त्व–अवबोध–च्युताः अद्य अपि समयस्य सारम् न पश्यन्ति’ te puruṣho tattvanā yathārtha gnānathī rahit vartatā thakā haju sudhī samayanā sārane (arthāt shuddha ātmāne) dekhatā-anubhavatā nathī.

ahāhā...! shuddha chaitanyasvarūp-gnānānandasvarūp prabhu ātmā chhe. tenī sanmukh thaīne tenān shraddhān-gnān-ācharaṇ pragaṭ kare te paramārthasvarūp nishchay mokṣhamārga chhe; ane tene sahakārī je vratādino rāg chhe tene vyavahārathī vyavahār mokṣhamārga kahīe chhīe. ahīn kahe chhe-paramārthasvarūp nishchay mokṣhamārgane chhoḍīne je puruṣho vyavahār mokṣhamārgamān sthāpelā potānā ātmā vaḍe dravyamay liṅgamān mamatā kare chhe ke ā dravyaliṅg ja amane mokṣhamārga pamāḍashe teo yathārtha tattvagnānathī rahit thayā thakā shuddha ātmasvarūpane pāmatā nathī- anubhavatā nathī.

bhāī! jene antaramān nijasvarūpanān ruchi-ramaṇatārūp nishchay mokṣhamārga pragaṭayo

PDF/HTML Page 3717 of 4199
single page version

bhagavān ātmā pūrṇānandano nāth prabhu andar trikāḷ jinasvarūp chhe. bhāī! jo andar jinasvarūp na hoy to paryāyamān jinadev pragaṭe kyāthī? ahā! je andaramān chhe teno āshray karatān paryāyamān pragaṭ thāy chhe. teno āshray karī temān ja ramavun-ṭharavun tenun nām jainadharma chhe, te satyārtha mokṣhamārga chhe. ā bahāranā kriyākāṇḍ kāī jainadharma nathī. shun thāy? agnānī bhramathī kriyākāṇḍane choṇṭī-vaḷagī paḍayo chhe. bhāī! evī kriyāo to anantavār karī, paṇ arere! lesh paṇ sukh na thayun. chhahaḍhālāmān kahyun chhe ne ke-

bāpu! e mahāvratādi jainadharmanān sahakārī ho, paṇ te jainadharma nathī; te bandhanano ja bhāv chhe.

jem sakkarakandamān uparanī lāl chhāl dūr karo to andar ekalī mīṭhāshano piṇḍ paḍayo chhe. tem bhagavān ātmā puṇya-pāpanā bhāvanī chhālathī rahit juo to andar ekalā atīndriy ānandano piṇḍ chhe. tenī sanmukh thaīne tenun gnān-shraddhān karavun, teno anubhav karavo ne tyān ja ramavun-ṭharavun te mokṣhano mārga chhe. tene chhoḍīne koī dravyakriyāne- dravyaliṅgane bhramathī mokṣhamārga mānī aṅgīkār kare chhe to te tattvagnānathī rahit vyavahāramūḍh mithyādraṣhṭi chhe, tene shuddha chaitanyano anubhav thato nathī; te sansāramān ja paribhramaṇ kare chhe.

are! mūḍh jīv adhyātmanā vyavahārane jāṇato nathī; ane āgamano vyavahār, te sugam chhe tethī, tene ja vyavahār māne chhe. andar trikāḷī shuddha abhed ek dravya chhe te nishchay, ane tenā āshraye je nirmaḷ nirvikār shuddha ratnatrayanī pariṇati pragaṭ thāy te vyavahār chhe. shuddha pariṇati te ja shuddha vyavahār chhe. āvā shuddha nishchay-vyavahārane mūḍh jīv jāṇato nathī, bāhya kriyākāṇḍane ja vyavahār māne chhe, ane temān ja

PDF/HTML Page 3718 of 4199
single page version

magna thaī bhramathī kalyāṇ mānī ācharaṇ kare chhe. paṇ e to agnān ane mithyā ācharaṇ sivāy kāī nathī. paramārtha vachanikāmān ā vāt pt.. banārasīdāsajīe karī chhe.

ahā! jem ākāshanun kṣhetra amāp... amāp anant chhe. tem bhagavān ātmā shuddha chaitanyaprabhu amāp.. amāp anantaguṇaratnothī bharelo ratnākar chhe, ahā! tenun māp kem nīkaḷe? vyavahārano rāg chhe e to upar-uparanī sthūḷ maryādit chīj chhe. enāthī sūkṣhma chaitanya mahāprabhunun māp kem nīkaḷe? na nīkaḷe. tenun māp (-gnān) to antardraṣhṭithī prāpta sūkṣhma samyagdarshan-samyaggnānathī ja thāy chhe, ane tenī prāpti shuddhachetanāpariṇatirūp mokṣhamārgathī ja thāy chhe. bhāī! ā ja rīt chhe. mūḍh jīvo tene avagaṇīne kriyākāṇḍamān ja garakāv-magna rahe chhe, paṇ tethī temane kāī sādhya thatun nathī, mātra sansār ja phaḷe chhe. lyo, āvī vāt! samajāṇun kāī...?

have kahe chhe-kevo chhe te samayasār arthāt shuddhātmā? to kahe chhe-

‘नित्य उद्योतम्’ nitya prakāshamān chhe (arthāt koī pratipakṣhī thaīne jenā udayano nāsh karī shakatun nathī),......

ahāhā....! bhagavān ātmā chaitanyanā prakāshanā nūranun pūr prabhu nityaprakāshano dhruvapiṇḍ chhe. nitya udayarūp dhruvano koṇ nāsh kare? ahāhā! sadāy vadhaghaṭ vinānun ekarūp dhruv tattva prabhu ātmā nigodamān gayo tyāre paṇ evo ne evo hato, enā dravyasvabhāvamān kāī vadhaghaṭ na thaī, ane hamaṇān paṇ evo ne evo ja chhe. ahā! āvo nitya dhruv prakāshano puñj prabhu ātmā andar prakāshamān virāje chhe. paṇ are! eṇe rāganī ramatamān rokāīne nij tattvane bhāḷ‌yun nahi!

vaḷī te- ‘अखण्डम्’ akhaṇḍ chhe (arthāt jemān anya gney ādinā nimitte khaṇḍ thatā nathī), ane ‘एकम्’ ek chhe (arthāt paryāyothī anek avasthārūp thavā chhatān je ekarūpapaṇāne chhoḍato nathī),......

shun kīdhun? game teṭalā gneyone jāṇe topaṇ gnān khaṇḍakhaṇḍ thatun nathī. ahā! bhagavān pūrṇagnānaghan prabhu akhaṇḍ padārtha chhe, ekarūp chhe. jāṇavānī-dekhavānī em anantaguṇanī anantī paryāyorūp pariṇamavā chhatān trikāḷ ekarūp gnāyakarūp ja rahe chhe. ahāhā....! āvī akhaṇḍ ekarūp nijagnāyakavastunān draṣhṭi ne anubhav thāy tenun nām samyagdarshan chhe. ahā! chakravartī nā rājakumāro āvun samyagdarshan pāme chhe ane pachhī svarūpamān ramaṇ karavā jaṅgalamān chālyā jāy chhe. dīkṣhā levā jatī veḷā mātānī āgnā māge chhe ke -mātā mane rajā āp, andar ānandano nāth mārā anubhavamān āvyo chhe, pūrṇānandanī prāpti māṭe have hun jaṅgalamān jaī sādhanā karavā māgun chhun. mātā! tāre

PDF/HTML Page 3719 of 4199
single page version

samyagdraṣhṭi dharmīne joḍe vyavahār ratnatrayano rāg āve chhe. te āve chhe tethī sahakārī jāṇī tenun sthāpan karyun chhe, paṇ te kāī satyārtha mokṣhamārga nathī, vāstavamān te bandh paddhati ja chhe. tene vyavahār mokṣhamārga tarīke vyavahāranayathī sthāpan karyun chhe, nishchayathī te mokṣhamārga nathī. bhāī! ā jinendradevanun pharamān chhe. chhatān koī mokṣhamārganā bhramamān rahī vyavahār-dravyaliṅganī mamatā kare chhe to karo, paṇ tene shuddha ātmānī- samayasāranī prāpti thatī nathī.

vaḷī kevo chhe te samayasār? to kahe chhe-

‘अतुल आलोकं’ atul (-upamā rahit) jeno prakāsh chhe (kāraṇ ke gnānaprakāshane sūryādikanā prakāshanī upamā āpī shakātī nathī.) ,.... sūryano prakāsh to jaḍ chhe. sūrya to jaḍ prakāshano puñj chhe, jyāre bhagavān ātmā to chaitanyaprakāshano puñj chhe. tethī sūryādikanā prakāsh sāthe tenī upamā āpī na shakāy tevo atul prakāshapuñj prabhu ātmā chhe.

vaḷī kevo chhe? ‘स्वभाव–प्रभा–प्राग्भारं’ svabhāv-prabhāno puñj chhe (arthāt chaitanyaprakāshanā samūharūp chhe). jemān rāgādi vibhāvanī gandh nathī evo svabhāvaprabhāno puñj prabhu ātmā chhe. rāg to andhakār chhe. jene rāgano ras chhe tene bhagavān ātmā anubhavamān āvato nathī.

vaḷī kevo chhe? ‘अमलं’ amal chhe (arthāt rāgādi-vikārarūpī maḷathī rahit chhe). puṇya-pāpanā bhāvathī andar bhagavān ātmā bhinna chhe, āvo rāgarahit shuddha chaitanyamay ātmā jenī draṣhṭimān na āve tene dharma na thāy. rāg ane vyavahāranā premīo andar rāgarahit shuddha ātmā chhe tene pāmatā nathī.

ā rīte, jeo dravyaliṅgamān mamatva kare chhe temane nishchay-kāraṇ samayasārano anubhav nathī; to pachhī temane kārya samayasāranī prāpti kyāthī thāy? na thāy.

(pravachan nan. pa00 thī pa04 * dināṅk 22-11-77 thī 26-11-77)

PDF/HTML Page 3720 of 4199
single page version

have ā arthanī gāthā kahe chheḥ-

gāthārthaḥ– [ये] jeo [बहुप्रकारेषु] bahu prakāranān [पाषण्डिलिङ्गेषु वा] muniliṅgomān [गृहिलिङ्गेषु वा] athavā gr̥uhasthaliṅgomān [ममत्वं कुर्वन्ति] mamatā kare chhe (arthāt ā dravyaliṅg ja mokṣhanun denār chhe em māne chhe), [तैः समयसारः न ज्ञातः] temaṇe samayasārane nathī jāṇyo.

ṭīkāḥ– jeo kharekhar ‘hun shramaṇ chhun, hun shramaṇopāsak (-shrāvak) chhun’ em dravyaliṅgamān mamakār vaḍe mithyā ahaṅkār kare chhe, teo anādirūḍh (anādi kāḷathī chālyā āvelā) vyavahāramān mūḍh (mohī) vartatā thakā, prauḍh vivekavāḷā nishchay (-nishchayanay) par 1anārūḍh vartatā thakā, paramārthasatya (-je paramārthe satyārtha chhe evā) bhagavān samayasārane dekhatā-anubhavatā nathī.

bhāvārthaḥ– anādi kāḷano paradravyanā sanyogathī thayelo je vyavahār temān ja je puruṣho mūḍh arthāt mohit chhe, teo em māne chhe ke ‘ā bāhya mahāvratādirūp bhekh chhe te ja amane mokṣha prāpta karāvashe’ , parantu jenāthī bhedagnān thāy chhe evā nishchayane teo jāṇatā nathī. āvā puruṣho satyārtha, paramātmarūp, shuddhagnānamay samayasārane dekhatā nathī.

have ā ja arthanun kaḷasharūp kāvya kahe chheḥ- _________________________________________________________________ 1. anārūḍh = nahi ārūḍh; nahi chaḍelā.