PDF/HTML Page 3761 of 4199
single page version
gney shabde shun āvyun? to kahe chhe -ātmā gnān chhe, ne ākhun vishva gney chhe. ā dayā, dān, bhakti ādi vikalpa, ne dev-guru ādi pañchaparameṣhṭhīthī māṇḍīne ākhī duniyā gney chhe. ene gnān jāṇe chhe em kahīe e vyavahār chhe. are! lokoe potānun mūḷ tattva shun chhe ene sāmbhaḷavānī-samajavānī darakār suddhān karī nathī; em ne em anantakāḷ eno rakhaḍavāmān ja gayo chhe.
ahīn kahe chhe- ātmānun gnānamātra tattva akhaṇḍ chhe. akhaṇḍ kem kahyun? ke ātmānā gnānamān gneyo jāṇavāmān to āve chhe paṇ gneyone jāṇatān gnān khaṇḍakhaṇḍ gneyākārapaṇe thaī jāy chhe em nathī; gneyo vaḍe gnān khaṇḍit thaī jatun nathī. gneyone jāṇanārun gnān gnānākār ja rahe chhe. jem āṅkh dvārā agni dekhavāmān āve chhe to agni kāī āṅkhamān pesī gaī chhe em nathī, athavā āṅkh agni thaī gaī chhe em nathī. tem gnānamān agni dekhavāmān āve chhe tyān agni kāī gnānamān-ātmāmān pesī gaī nathī, vā gnān agni thaī gayun chhe em nathī. agnithī gnān khaṇḍit thaī agnirūp thaī gayun nathī, gnān gnān ja rahyun chhe. āvī vāt!
paṇ ā pratyakṣha dekhāy chhe ne? shun dekhāy chhe? shun gnān paragneyarūp thaī jāy chhe? kadīy nahi. e to gnān gnānasvarūpe ja rahīne paragneyone jāṇe chhe. are, shun kahīe? ātmā paradravyane to kadīy sparshyo ja nathī. ahāhā....! ā chaitanya mahāprabhu paradravya-karma, sharīr, man, vāṇī, indriy, dev-guru-shāstra-ītyādine kadī aḍato ja nathī. ek dravya bījā dravyane kadī chumbatun -aḍatun nathī ā siddhānt chhe. (juo gāthā 3, ṭīkā). bhāī! mārag to āvo sūkṣhma chhe bhagavān!
ātmāne gnānamātra kahyo chhe to gnān gneyane jāṇe chhe ke nahi? bhāī! nishchaye to gnān gnān ja chhe, gnān paragneyane jāṇe chhe em kahīe te vyavahār chhe. gnānano jāṇan... jāṇan svabhāv chhe to svataḥ potānā svabhāvathī ja gnān svaparane jāṇe chhe. paṇ tyān gneyane jāṇavāthī ahīn gnān thayun chhe em nathī. gneyane jāṇavāpaṇe pariṇame e gnānanun sahaj sāmarthya chhe, gneyane laīne gnān thayun nathī. gneyane jāṇanārun gnān potānā sahaj sāmarthyathī ja gnānarūpe pragaṭ thayun chhe, gneyanī ene parādhīnatā nathī. have āvī tattvagnānanī vāt bhāī! khās phurasad laīne samajavī joīe. ā jindagī to chālī jāy chhe bāpu! kṣhaṇamān deh phu thaīne uḍī jashe. are, ā samajyā vinā e kyān kyān rakhaḍashe? kyāy chāragatirūp bhavasamudramān ḍūbī jashe.
kahe chhe-prabhu! tun gnānamātra chho, ne tārun tattva akhaṇḍ chhe. ahāhā....! ek ek shabde keṭalī ūṇḍap bharī chhe! ahā! gnān to gnānarūpe pariṇamyun chhe, kāī gneyākārarūp
PDF/HTML Page 3762 of 4199
single page version
thaī gayun nathī, anantā gneyākārone gnān jāṇe chhe to anantā gneyākārapaṇe gnān khaṇḍ khaṇḍ thaī jatun nathī. ā to mūḷ mudanī vāt chhe. are, eṇe svarūpasanmukh thaī nij antar- tattvane jāṇyun nathī!
ahā! bahāranā kriyākāṇḍ to e anantavār karī chūkyo chhe. mahāvidehakṣhetramān sadāy tirthaṅkar paramātmā samosaraṇamān birājamān chhe. tyān samosaraṇamān jaī eṇe anek prakāre bhagavānanī bhakti-stuti karī chhe, ane bhagavānanī vāṇī anantavār sāmbhaḷī chhe. parantu e to badhī parasanmukh pravr̥utti bāpu! ahā! e parasanmukhatāthī khasyo nahi ane svasanmukh thaī nij chaitanyatattva gnānamātra vastune jāṇīne anubhavī nahi. nij gnānatattvane svābhimukh thaī anubhavavī e ek ja sār chhe-bhāī!
ahīn be vāt karīḥ 1. ātmā gnānamātrasvarūp vastu chhe. arthāt sharīr, man, vāṇī, īndriy te ātmā nahi, rāgādi vikār ātmā nahi ne anya jīv-pañch parameṣhṭhī ādiy ātmā nahi. hā, enā svarūpamān pañchaparameṣhṭhī pad shaktirūpe paḍelān chhe e bījī vāt chhe, paṇ anya jīvarūp pañchaparameṣhṭhī te ā ātmā nahi.
vaḷī gnānamātra vastu hotān saune-jagat ākhāne jāṇavānā sāmarthyarūp hovāthī jāṇe chhe paṇ te koī parano kartā nathī.
2. vaḷī te gnānamātra vastu akhaṇḍ chhe. eṭale shun? ke jāṇavun... jāṇavun.... jāṇavun e gnānamātra vastu ātmāno svabhāv chhe, to te sva-par saune jāṇe chhe. anantā par padārthone gnān jāṇe chhe. to anantane jāṇatān gnān khaṇḍakhaṇḍ thāy chhe ke nahi? to kahe chhe- nā, gnānamātra vastunun je tattva-gnānasvabhāv chhe te akhaṇḍ chhe. anant gneyākārone gnān jāṇe paṇ te gneyākārarūp thaī jatun nathī. gnānākārarūpe ja rahe chhe. sarvane jāṇanārun gnān pote potānā kāraṇe ja gnānākārapaṇe thāy chhe, gneyākārone kāraṇe ahīn gnān thāy chhe em nathī. anantā parane jāṇavāthī gnān kāī anant-khaṇḍakhaṇḍ thatun nathī, gnān akhaṇḍ, abhed svabhāve ja rahe chhe.
ahā! ākhī duniyāno vyavasāy karavānī chintā āḍe ene potānun tattva shun chhe ne kevun chhe te jāṇavā-samajavānī koī di’ darakār karī nathī. darek vastunī vyavasthā rākhanāro hun vyavasthāpak chhun em tun māne paṇ bhāī! e tāro mithyā bhram chhe; kemake tārā kāraṇathī bījī chījamān vyavasthā thāy te traṇakāḷamān banavun sambhavit nathī. jagat ākhuny vāstavamān svayam vyavasthit ja pariṇamī rahyun chhe; ane tene jāṇanārun tārun gnān paṇ vyavasthit ja svayam pariṇamī rahyun chhe. tāre to bhāī! jāṇavun ja chhe,
PDF/HTML Page 3763 of 4199
single page version
ahā! ek shabde keṭalun bharyun chhe! ek ‘jagat’ shabda kaho to chhe to traṇ akṣhar, paṇ emān ākhun brahmāṇḍ samāī jāy; tem ahīn ‘gnān’ kahevāthī pūrā brahmāṇḍane jāṇanāro akhaṇḍānand prabhu ātmā āvī gayo. ahā! pūrā lokane jāṇavāno teno svabhāv chhe, paṇ tene jāṇatān tenī ekarūpatā khaṇḍakhaṇḍ thaī khaṇḍit thatī nathī em kahe chhe. samajāṇun kāī...?
vaḷī pratipakṣhī karmothī jo ke khaṇḍakhaṇḍ dekhāy chhe to paṇ gnānamātramān khaṇḍ thatā nathī, vastu akhaṇḍ ja chhe. juo, pratipakṣhī karmo nimitta chhe. e nimittanā vashe (pote nimittanā vashe pariṇame chhe tethī) gnānamān mati, shrut, avadhi ītyādi avasthāonā bhed paḍe chhe ane tethī khaṇḍakhaṇḍ dekhāy chhe, paṇ e to avasthābhed bāpu! gnānamātravastumān kyān bhed chhe? e to akhaṇḍ abhed ekarūp chhe. mati-shrut ādi paryāyathī jotān khaṇḍakhaṇḍ dekhāy chhe paṇ vastu-gnānamātra vastu to svabhāve pūrṇa akhaṇḍ ja chhe, gnānamātramān khaṇḍ nathī. alpagnatā ane rāg ādi kāī vastunun svarūp nathī, vastu to pūraṇ abhed akhaṇḍasvarūpe ja chhe.
vaḷī ā gnānamātra tattva ek chhe. shun kīdhun? em ke gnān parane-anekane jāṇe chhe to temān anekatā āvī jāy chhe ke nahi! to kahe chhe -ek chhe, ekarūp ja chhe, temān anekapaṇun āvī jatun nathī. ā chhellā kaḷashamān sār-sār bharī dīdho chhe. kahe chhe- par gneyākāronā nimitte ke karmonā nimitte gnānamātravastunun tattva anekarūp thaī jatun nathī, gnānasvabhāv anekapaṇe thaī jato nathī, te to abhed ek ja chhe. bāpu! ā to digambar santonī vāṇī!
ahā! bhagavān kundakundāchāryadev bhagavān sīmandharanāth pāse videhakṣhetramān gayā hatā. tyān āṭh divas rahī bhagavānanī omdhvani sāmbhaḷī hatī. vaḷī tyān bījā digambar santo-bhāvaliṅgī munivaro ne shrutakevaḷī bhagavantono temaṇe parichay karyo hato. tyānthī bharatamān pāchhā padhārīne pachhī ā shāstranī rachanā karī chhe. ahā! temān kahe chhe-gnān- mātravastunun tattva akhaṇḍ, ek chhe. ahāhā...! gnān akhaṇḍ hovāthī ek chhe. anekane jāṇavā chhatān anekarūp thatun nathī. evun ek chhe. ahāhā....! jemān khaṇḍ paṇ nathī, anekapaṇun paṇ nathī evo bhagavān ātmā sachchidānand prabhu andar sadāy ekasvarūp chhe. tenī draṣhṭi karavī ane temān ekāgra thaī ramavun enun nām samyagdarshan-gnān-
PDF/HTML Page 3764 of 4199
single page version
chāritrarūp dharma chhe. lyo, ānun nām dharma! bākī to eṇe anantavār munivrat dhāraṇ kīdhān, 28 mūlaguṇ pāḷyā ane agiyār aṅganān bhaṇatar paṇ kīdhān, paṇ e koī chīj nathī, pote shun mahān chīj chhe te jāṇyā-anubhavyā vinā bahāranī kriyā badhī thothān ja chhe. chhahaḍhālāmān āve chhe ne ke-
pai nij ātamagnān binā sukh lesh na pāyo.
have kahe chhe- vaḷī gnānamātra ātmānun tattva achaḷ chhe. eṭale shun? ke gnānarūpathī ātmānun svatattva chaḷatun nathī, arthāt gnānarūp maṭīne paragneyarūp vā jaḍarūp thaī jatun nathī, sadāy gnānarūp ja rahe chhe. oho! rāgādi anantā par padārthone bhagavān ātmā jāṇe chhe chhatān te gnānasvarūpathī chalit thaī rāgādi parapadārtharūp thaī jatun nathī. ātmā sadāy potānā gnānasvarūpe ja rahe chhe. āvī vāt chhe. ahā! dharmanā nāme loko bahāramān kanīk ne kanīk (kriyākāṇḍ) chalāvye rākhe chhe ane tenī ja anumodanā karī puṣhṭi karyā kare chhe, paṇ e to badhun agnān chhe bhāī!
ā to vītarāgano mārga chhe bāpu! bhagavān kahe chhe- ātmā achaḷ chhe; potānā gnānasvarūpathī chalit thato nathī. ahāhā...! parapadārthone te jāṇe paṇ kadī pararūp thaī jato nathī. jem arisāmān sāme agni hoy te arisāmān dekhāy, paṇ kāī ariso agnimay thayo nathī. je dekhāy chhe te to arisānī ja avasthā chhe, te avasthā agninī nathī, ne agninā kāraṇe thaī chhe em paṇ nathī. agni nimitta ho bhale, paṇ agnie kāī arisānī avasthā karī nathī tem bhagavān ātmā gnānaariso chhe. lokālokane jāṇe evun tenī paryāyanun svarūp chhe. gnānamān rāg jaṇāy te gnānanī avasthā chhe, te rāganī avasthā nathī, ne rāgane kāraṇe te avasthā thaī chhe em paṇ nathī; kemake gnān achaḷ chhe, rāgamay thatun nathī, paragneyamay thatun nathī. āvī sūkṣhma vāt chhe bhāī! have loko rāgathī thāy, rāgathī (gnān) thāy em kahe chhe paṇ shun thāy? rāgano gnānamān pravesh ja nathī to rāgathī shun thāy? kāī ja na thāy. ātmā svayam gnānamātra vastu chhe, ane gnānarūpathī kadīy chalit na thāy tevo achaḷ chhe. ā to bāpu! ekalun mākhaṇ chhe; jenān mahāpuṇya hoy tene ā vāt paṇ sāmbhaḷavā maḷe. samajāṇun kāī...?
have kahe chhe- vaḷī te svasamvedya chhe. pote potāthī ja svasamvedanamān jaṇāy evo chhe. parathī, rāgathī ke bhagavānanī vāṇīthī jaṇāy em nahi, paṇ pote potāthī ja jaṇāy evo chhe. vaḷī gnānasvarūpī bhagavān ātmā paragneyane jāṇe chhe tethī te kāī paravedanamay thaī gayo chhe em nathī, e to svasamvedanamay ja chhe. potānun ane paranun gnān kare
PDF/HTML Page 3765 of 4199
single page version
ahāhā....! bhagavān tun gnānasvarūp chho. gnānamān paragney jaṇāy chhe tyān kharekhar paranun vedan-nathī, paṇ parasambandhī je potānun gnān thayun chhe tenun vedan chhe. potānun ja ā rīte samvedan chhe. potāmān ja pote rahīne potāne jāṇe chhe, par to emān jaṇāī jāy chhe bas. vāstavamān paranun vedan chhe nahi. lyo, ānun nām svasamvedya chhe. shun? ke pote parathī jaṇāy nahi. paṇ potāthī svasamvedanamān ja jaṇāy chhe; ane potāne paranun vedan-samvedan nathīn, paṇ svasamvedan ja chhe. āvī jhīṇī vāt chhe.
have āvun samajavānī bichārāne phurasad nahi ne lākho rūpiyā raḷavā-kamāvāmān vakhat vitāve paṇ emān shun chhe? e lākho shun abajo hoy toy dhūḷanī dhūḷ chhe. ene tun potānī chīj māne e moṭo bhram chhe ane enun phaḷ chāragatinun paribhramaṇ chhe. ahīn kahe chhe-par chīj tārī chhe e vāt to dūr raho, par chījathī tārun gnān thayun chhe em tun māne ey moṭo bhram chhe. gnānamān potāthī ja svaparane jāṇavānī tākāt chhe. paranī hayātī chhe māṭe ātmā paraprakāshak chhe em nathī. potāthī ja gnān thavā yogya evo pote svasamvedya chhe. potāthī pote vedan karavāyogya chhe; parathī vedan nahi, ne paranun vedan nahi evo bhagavān ātmā svasamvedya chhe. paragneyane jāṇavā kāḷe paṇ gneyākāre pariṇamelā potānā gnānanun ja vedan chhe, paragneyanun nahi. āvun potānun tattva chhe bhāī!
oho! bhagavān kundakundāchāryadeve banāvelun ā koī alaukik shāstra chhe. kahe chhe- ātmānun tattva svasamvedya chhe. ahā! svaparane pūrṇa jāṇe chhatān parane vedatun nathī. pote potāthī ja vedanamān āve evun nij tattva svasamvedya chhe. pote potāmān rahīne potāne jāṇe chhe emān paranun gnān āvī jāy chhe, ene vāstavamān paranun vedan-samvedan nathī. āvī vāt! samajāṇun kāī...?
have kahe chhe-ātmānun tattva abādhit chhe, arthāt koī khoṭī yuktithī bādhā pāmatun nathī. koī mithyāyukti vaḍe game te kahe, paṇ antaḥtattvane enāthī koī bādhā pahoñchatī nathī. juo. āphrikāmān gayā hatā. tyān nairobīmān sāḍā chāraso kroḍapati chhe, ne pandarek abajopati chhe. e badhā kroḍ ne abaj shun chhe? e to dhūḷ chhe bāpu! e kroḍapati ne abajopati badhā dhūḷapati chhe. tyān ek shvetāmbar bhāīe prashna karyo ke-mahārāj! ā digambaro chhe te amārā (-shvetāmbaranā) mandire āvatā nathī, bhagavānanā darshan karatā nathī. shun e ṭhīk chhe? have tyān e mithyā abhinivesh sahit hoy tene sīdhun to kem kahīe ke tamārun badhun khoṭun chhe? eṭale kahyun ke bhāī!
PDF/HTML Page 3766 of 4199
single page version
pahelun tattvagnān thāy pachhī vyavahār kevo hoy tenī khabar paḍe chhe. have ā shvetāmbar mat navo nīkaḷelo anyamat chhe. pt.. shrī ṭoḍaramalajīe tene anyamat kahyo chhe em ene shun kahīe? (em ke e vāt sāmpradāyik buddhivāḷāne gaḷe utare nahi) eṭale kahyun ke - tattvadraṣhṭi-ātmadraṣhṭi thayā pachhī ja satyārtha vyavahār kevo hoy chhe tenī samaj āve chhe. vinā tattvagnān sācho vyavahār nahi samajāy. have jain sampradāyamān paḍelā hoy tene āvī sāchī vāt sāmbhaḷavāy maḷe nahi e bichārā kyāre vichāre ne kyāre andaramān vastuno prayog kare? arere! teo bichārā jīvan hārī jāy chhe.
ahīn kahe chhe-ātmā-gnānamātravastunun tattva abādhit chhe. tyāre koī vaḷī yukti vaḍe kahe chhe- tame gnānamātra kaho chho e ekānta chhe. (em ke ātmāmān to anant guṇ chhe ne tame gnānamātra kaho chho tethī te ekānta chhe).
are prabhu! tun sāmbhaḷ to kharo. ā ekānta vachan nathī. ātmāne gnānasvarūp kahyo emān ā gnān chhe -em astitva guṇ āvī gayo, ā gnān ja chhe em emān shraddhāguṇ āvī gayo, gnānamān ja sthiratā karavī-em emān chāritraguṇ paṇ āvyo. gnān ja mahimāvant chhe em emān prabhutāguṇ āvī gayo. ā pramāṇe gnānamātra kahyo temān kāī ekalun gnān chhe em kyān chhe? emān to abhedapaṇe anantaguṇ samāī jāy chhe. gnānamātravastumān tenā anant guṇano niṣhedh nathī, paṇ sharīrādi ane rāgādi par padārthono niṣhedh chhe. ā pramāṇe gnānamātravastu kahevāthī anekānta chhe, ekānta nathī. samajāṇun kāī...?
are! duniyā kroḍo ne abajonī sampattimān sukh mānīne beṭhī chhe. paṇ shāstrakāro evā badhāne ‘वराकाः’ eṭale bichārā-rāṅkā-bhikhārī kahe chhe. tr̥uṣhṇāvant chhe ne! bahārathī lāv.. lāv-bāg lāvane baṅgalā lāv, ā lāv ne te lāv-em māgaṇaveḍā kare chhe te badhā viṣhayonā māgaṇ bhikhārī chhe. bhāī! ā kroḍapati ne abajopati badhā bhikhārī chhe; kemake andar anant gnānalakṣhmīthī bharapur potāno chaitanyamahāprabhu virāje chhe tenī ene khabar nathī. are bhāī! je chīj tārā svarūpamān nathī tene tun tārī potānī kevī rīte māne chhe! e badhā viṣhayo tārī najīk (sanyogamān) āve chhe te tenā kāraṇathī āve chhe ne khasī jāy chhe te tenā kāraṇathī jāy chhe. temān mamatva karīne prabhu! tun nāhak duḥkhī shā māṭe thāy chhe? andar jo to kharo! mithyā yukti vaḍe bādhit na thāy evun tārun chaitanyatattva anant-gnān-ānand-shānti-vītarāgatā ādi anant guṇamahimāthī bharelun chhe. tene antardraṣhṭi vaḍe jotān ja tun nyāl thaī jaīsh. ahā! tene koī bādhā na pahoñchāḍī shake tevun tārun abādhit tattva chhe. samajāṇun kāī....?
PDF/HTML Page 3767 of 4199
single page version
‘ahīn ātmānun nijasvarūp gnān ja kahyun chhe tenun kāraṇ ā pramāṇe chheḥ- ātmāmān anant dharmo chhe; parantu temān keṭalāk to sādhāraṇ chhe, tethī teo ativyāptivāḷā chhe, temanāthī ātmāne oḷakhī shakāy nahi; vaḷī keṭalāk (dharmo) paryāyāshrit chhe- koī avasthāmān hoy chhe ane koī avasthāmān nathī hotā, tethī teo avyāptivāḷā chhe, temanāthī paṇ ātmā oḷakhī shakāy nahi....’
juo, āj paryuṣhaṇano pahelo divas-bhādaravā su. pa ne ravivār. ravi eṭale sūrya. bhagavān ātmā chaitanyasūrya chhe. have evā ātmāne ahīn gnānamātra kem kahyo teno khulāso kare chhe. em to ātmāmān anant dharmo chhe. ahāhā....! anant dharmasvarūp bhagavān ātmā chhe, ek gnān ja chhe em nathī. shun kīdhun? ā pragnābrahma prabhu ātmāmān ek gnān ja chhe em nahi, paṇ astitva, vastutva, prameyatva, jīvatva, chetanatva, ānand, kartā, karma, karaṇ, sampradān, apādān adhikaraṇ-ītyādi anant anant guṇo-dharmo bhagavān ātmāmān chhe.
have kahe chhe- e anant dharmo chhe temān keṭalāk to sādhāraṇ chhe. sādhāraṇ eṭale shun? ke jem ātmāmān astitva guṇ chhe tem pudgalādi bījā dravyomān paṇ astitva nāmano guṇ chhe. ām potāmāny hoy ne anya dravyamān paṇ hoy te sādhāraṇ dharmo chhe. astitva, vastutva, dravyatva, prameyatva ādi sādhāraṇ dharmo chhe. paramāṇumān paṇ ā dharmo chhe. chha dravya bhagavāne kahyān chhe te chhae dravyamān sarva sādhāraṇ guṇo hoy chhe evā sādhāraṇ guṇo-dharmo dvārā bhagavān ātmā bhinna jāṇī shakāto nathī.
ātmāmān astitva, vastutva, dravyatva, prameyatva, agurulaghutva, pradeshatva ītyādi guṇo sādhāraṇ chhe. ā guṇo jem ātmāmān chhe tem pudgalādi anya dravyomān paṇ chhe ane tethī teo ativyāptivāḷā chhe. tethī ā guṇo vaḍe anya dravyothī bhinna ātmā oḷakhī shakāto nathī. jem potāmān astitva guṇ chhe tem sharīranā paramāṇuomān paṇ chhe; tethī astitva vaḍe potāne oḷakhavā jatān sharīr sāthe bheḷaseḷ thaī jāy chhe, arthāt sharīrathī bhinna shuddha chaitanyasvarūp ātmā oḷakhī shakāto nathī. ā to ekalun mākhaṇ chhe bhāī! ativyāptiyukta hovāthī sādhāraṇ guṇ dvārā ātmānī bhinnatā bhāsatī nathī. samajāy chhe kāī...?
vaḷī kahe chhe -keṭalāk dharmo paryāyashrit chhe, koī avasthāmān hoy chhe ane koī avasthāmān nathī hotā. ā dayā, dān, vrat, bhakti ītyādi rāgādi sarva bhāv paryāyashrit dharma chhe. rāgādi vibhāvabhāv paryāyano dharma-svabhāv chhe. te sansār avasthāmān hoy chhe paṇ siddha avasthāmān nathī hotā. tethī teo avyāptivāḷā chhe. shun kīdhun?
PDF/HTML Page 3768 of 4199
single page version
ā dayā, dān, vrat ādi bhāv sansāradashāmān chhe, paṇ mokṣhamān nathī; teo trikāḷ nathī tethī avyāptivāḷā chhe. tethī ā dharmo dvārā paṇ shuddha chaitanyamay ātmā jāṇī-oḷakhī shakāto nathī. ā pramāṇe je dharmo paryāyāshrit chhe teno ahīn niṣhedh karyo.
have kahe chhe- ‘chetanatā jo ke ātmānun (ativyāpti ane avyāptithī rahit) lakṣhaṇ chhe topaṇ te shaktimātra chhe, adraṣhṭa chhe; tenī vyakti darshan ane gnān chhe. te darshan ane gnānamān paṇ gnān sākār chhe, pragaṭ anubhavagochar chhe; tethī tenā dvārā ja ātmā oḷakhī shakāy chhe. māṭe ahīn ā gnānane ja pradhān karīne ātmānun tattva kahyun chhe.’
juo, ātmāmān jāṇavā-dekhavānā svabhāvarūp chetanatā-chaitanya shakti trikāḷ chhe. tethī chetanatā ātmānun ativyāpti ane avyāpti rahit lakṣhaṇ chhe. parantu ā chetanatā lakṣhaṇ shaktirūp chhe, pragaṭarūp nathī, adraṣhṭa chhe. ātmānā khās svarūpabhūt hovā chhatān chetanatā lakṣhaṇ dhruv shaktirūp adraṣhṭa hovāthī tenā vaḍe paṇ ātmā jāṇavāmān āvato nathī.
parantu chaitanyashaktinī vyakti darshan ane gnān chhe. juo, ā chaitanyashaktinī pragaṭatā! bāpu! chaitanyasvarūp evo bhagavān ātmā koīnun kāī kare, koīnī rachanā banāve, koīne kāī le ke de-te tenun pragaṭ svarūp nathī. dekhavun ane jāṇavun jemān thāy chhe evān darshan ane gnān te chaitanyashaktinī pragaṭatā chhe. have āvī vāt kyān maḷe? vāṇiyānā chopaḍāmān ke vakīlanī kāyadāpothīmān kyāy ā shabdo maḷe em nathī. juo, ā ātmāne gnānamātra kem kahyo tenī siddhi kare chhe. gnānamātra ja ātmā chhe em siddha kare chhe.
ahāhā....! ātmā kaī rīte-shā vaḍe jāṇavāmān āve? to kahe chhe- ātmāmān astitva guṇ chhe, paṇ te vaḍe te jāṇavāmān āve nahi, kemake astitva guṇ to pudgalādi anyadravyomān paṇ chhe. vaḷī rāgadveṣhādi vaḍe paṇ ātmā jaṇāy-oḷakhāy nahi, kemake teo trikāḷ nathī, ātmānī sansāraavasthāmān ja hoy chhe, mokṣhamān hotā nathī. have rahī chaitanyashakti, chaitanyashakti trikāḷ ātmānā khās svarūpabhūt chhe, paṇ te dhruv shaktimātra chhe, adraṣhṭa chhe, pragaṭarūp nathī, tethī tenāthī paṇ ātmā jāṇī shakāy nahi. to ātmā kevī rīte jāṇī shakāy chhe? to kahe chhe- chaitanyashaktinī pragaṭatā gnān ane darshan chhe. temān gnān sākār chhe, pragaṭ chhe, anubhavagochar chhe; tethī tenā dvārā ātmā jāṇī shakāy chhe.
gnān sākār chhe eṭale shun? gnān sākār chhe eṭale gnānamān sva-parane bhinnabhinna spaṣhṭa jāṇavānun sāmarthya chhe. darshanamān sva-parano bhed pāḍīne dekhavānī shakti nathī.
PDF/HTML Page 3769 of 4199
single page version
ahāhā....! ātmā sachchidānand prabhu vastu trikāḷ chhe. tenā lakṣhaṇabhūt chaitanyashakti trikāḷ chhe. tenī pragaṭ-vyakta dashā darshan ane gnān chhe. temān darshan chhe te vastune astimātra dekhe chhe, jyāre gnān chhe te vastune sva-parano bhed pāḍī pragaṭ jāṇe chhe. ā rāg hun nahi, deh hun nahi, hun to gnān chhun, anant-guṇamay paripūrṇa chhun em bhed pāḍī vastune jāṇavānī gnānamān tākāt chhe. tethī, kahe chhe, gnān dvārā ja ātmā bhinna jāṇavāmān āve chhe. ahāhā....! ā rīte vyavahāranā rāgathī nahi, asti ādi sādhāraṇ dharmothī nahi, trikāḷ chaitanyashaktithī nahi, sāmānya dekhavāmātra darshanathī nahi paṇ chaitanyashaktinī visheṣh sākār avasthā je gnān te gnān vaḍe ja ātmā jaṇāy chhe. have ā to nishchay chhe nishchay chhe- em kahīne ā vātane loko uḍāḍī de chhe, paṇ bāpu! ā ja yathārtha chhe, satyārtha chhe. vyavahāranā rāgathī ātmaprāpti thāy, dharma thāy em tun māne paṇ e tāro bhram chhe, kemake rāgathī ātmā jaṇāy evun ātmānun svarūp nathī ne rāganun paṇ evun sāmarthya nathī. āvī vāt! samajāṇun kāī....?
bhāī! māragaḍā judā chhe nāth! lokone hāth āvyo nathī eṭale samajavo kaṭhaṇ lāge chhe, paṇ bhāī! ā tane samajavāno avasar chhe; tene khās nivr̥utti laī samajavo joīe. ahīn kahe chhe- ātmā dayā, dān ādi vikalpathī jaṇāy nahi, asti ādi guṇathī jaṇāy nahi, sāmānya chitshakti trikāḷ dhruv chhe tenāthī jaṇāy nahi ane chaitanyanī pragaṭ vyakta dashā darshan ane gnān chhe tenāthī darshanathī paṇ jaṇāy nahi; paṇ sākār pragaṭ-vyakta je anubhavagochar gnān te gnānathī ja ātmā jaṇāy chhe. ahāhā....! gnānanī pragaṭ vyakta dashāmān dehādi parathī bhinna ātmā jāṇavāmān āve chhe māṭe gnān dvārā ja ātmā bhinna oḷakhī shakāy chhe. bhāī! ā to samajāy evun chhe prabhu! nyāyathī-lojīkathī vāt chhe ne! paṇ eṇe eno (nij tattvano) abhyās karavo joīe.
are! eṇe nij tattvane jāṇavānī kadī darakār karī nathī! bhāī! em ne em (-viṣhay-kaṣhāyamān, agnānapūrvak) jindagī vītye jāy chhe. are! jarā vichār to kar- eṇe kevā anantā bhav karyā! kāgaḍā, kutarā ne kanthavānā, bhens, bhūṇḍ ne baḷadanā, narak ane nigodanā,....... ahāhā.....! āvā āvā anant anant bhav eṇe karyā. ‘ā jīv chhe-’ em bījā svīkār paṇ na kare, ahā! evā anantā bhav eṇe karyā.
PDF/HTML Page 3770 of 4199
single page version
āvā manuṣhyanā paṇ anant bhav karyā, paṇ e badhā phogaṭ gayā; kemake eṇe nij chaitanya tattvano anādar karye ja rākhyo. hun deh chhun, hun rāg chhun, hun puṇya chhun, hun parano kartā chhun, svāmī chhun-em anek prakāre potānā shuddha chaitanya tattvano īnkār karīne teno anādar karye ja rākhyo. tethī evā evā sthānamān e jaī paḍayo jyān bījā jīvo enī asti paṇ na svīkāre ke ā jīv chhe. bhāī! ā sāvadhān thavāno avasar chhe hon.
ā to dhīrānī vāt bāpā! kahe chhe- gnān je pragaṭ-vyakta anubhavagochar chhe te gnān vaḍe ja ātmā oḷakhī shakāy chhe, bījā koīthī nahi; dehasthit hovā chhatān dehathīy nahi ane vrat, tap, dān, bhakti-pūjā ītyādinā vikalpathīy nahi. darshan jo ke chaitanyano pragaṭ ansh chhe topaṇ temān vastu sāmānya astimātra dekhāy chhe, paṇ parathī bhinna pāḍī ātmāne dekhavānī darshananī tākāt nathī. jāṇavānī je pragaṭ dashā chhe te ja antar bhinna svarūpane jāṇavānī tākāt rākhe chhe. gnān parane jāṇe chhe, svane paṇ jāṇe chhe. parathī khasī svane jāṇe evī shakti gnānamān chhe. eṭalā māṭe ja gnānane pradhān karīne ātmānun tattva kahyun chhe.
ātmāmān anant dharmo chhe, anant anant guṇ chhe. paṇ gnānane ja ekane ātmānun tattva kem kahyun? kāraṇ ke gnānamān ja sva-parane bhinna-bhinna jāṇavānī shakti chhe. ātmānun gnān ja yathārtha lakṣhaṇ chhe, gnān vaḍe ja ātmā jāṇavāmān āve chhe. jo ke darshan chaitanyashaktino ansh chhe, to paṇ te sāmānya astipaṇe dekhavāmātra chhe, nirvikalpa chhe. ā darshan te samyagdarshananī vāt nathī, ā to darshan upayoganī ahīn vāt chhe. darshan chhe te nirvikalpa chhe, arthāt te svaparano bhed pāḍī vastune dekhatun nathī. jyāre gnān sākār chhe, savikalpa chhe. gnān sva-parane bhed pāḍī jāṇe chhe. ām ātmāne bhinna jāṇavānī shakti gnānamān ja chhe. tethī ā 41p gāthāmān gnānane ja ātmā kahevāmān āvyo chhe. samajāṇun kāī...?
bhagavān! tun gnānasvarūp chho; tārī chīj bījāmān nathī, ane bījī chīj tārāmān nathī. paryāyamān rāgādi chhe tey tārā antar svarūpamān nathī. tārī lakṣhaṇabhūt chaitanyashakti chhe te dhruvarūp chhe, ne tenī pragaṭ vyakti darshan ane gnān chhe. temān darshan sākār nathī arthāt darshanamān svaparane bhed pāḍī jāṇavānī shakti nathī; ‘chhe’ bas eṭalun mātra darshan dekhe chhe. jyāre ā deh chhe, ā rāg chhe ne ā hun shuddha chaitanyamay gnānānandamay ātmā chhun-em sva-parane bhinna pāḍī jāṇavānī gnānamān shakti chhe. tethī gnān dvārā ja ātmā jāṇī shakāy chhe. māṭe ek gnān ja ātmānun tattva kahyun chhe. āvī vāt!
hā, paṇ shun ā ekānta nathī thaī jatun?
PDF/HTML Page 3771 of 4199
single page version
nā, nathī thaī jatun; kemake gnān sāthe ātmāmān bījī anant shakti abhed chhe te temān samāī ja jāy chhe. ātmāne gnānamātra kahetān temān abhed rahelī anant shaktiono samāvesh thaī ja jāy chhe ane sāthe temān dehādi ne rāgādi anya padārthono niṣhedh thaī jāy chhe. ā pramāṇe ā anekānta chhe. bākī tun samosaraṇamān birājamān bhagavānanā lākh bhakti-pūjā kare vā kroḍo mandir bandhāvī bhagavānanī bhakti pūjā kare vā vratādi pāḷe paṇ e badho rāg ja chhe ane enāthī bhagavān ātmā kadīy jāṇavāmān āve em banavun sambhavit nathī. samajāṇun kāī...?
have āvī vāt sāmbhaḷavā-samajavānī phurasad kone chhe? ā to vrat karo ne tapasyā karo ne upavās karo ne mandiro banāvo ne moṭā gajarath kāḍho bas ā chhe, ne temān ā moṭā sheṭhiyā agresar bane; paṇ ahīn kahe chhe -prabhu! tārun gnān chhe te agresar arthāt pradhān chhe. ahāhā....! gnān chhe te ātmānun pradhān tattva chhe; kemake gnān vaḍe ja bhinna ātmā oḷakhāy chhe.
hā, paṇ emān bāhya nimitta hoy chhe ke nahi? nimitta bahāramān hoy chhe ne; nimitta nathī hotun em koṇ kahe? paṇ nimitta antaraṅg upādānanun kāī kare chhe em nathī, nimitta kāryanun kartā nathī em vāt chhe. ātmā gnānathī potāne jāṇe tyāre bāhya nimittapaṇe bījī chīj bhale ho, -guru ho, dev ho, shāstra ho, vikalpa ho- paṇ e badhā vaḍe ātmā jāṇavāmān āve chhe em nathī; gnānathī ja ātmā jāṇavāmān āve chhe. te paṇ kyāre? gnānane svasanmukh kare tyāre. svasanmukh thayelā gnānathī ja bhinna ātmā jāṇavāmān āve chhe. oho...! ā to thoḍī līṭīmān gajab vāt karī chhe.
prabhu! tun kaī rīte jāṇavāmān āve? ahīn kahe chhe -gnānanī je pragaṭ avasthā chhe tene svasanmukh vāḷavāthī te gnānanī dashāmān bhagavān ātmā jāṇavāmān āve chhe. bhāī! tārī gnānanī paryāy anādithī par taraph bahār jhukelī chhe tene andar svasanmukh jhukāv, tane tāro bhagavān anant mahimāvant prabhu jaṇāshe. bhāī! bhāṣhā to sādī chhe, kām to je chhe te ananto antaḥpuruṣhārtha māge chhe.
ahīn gnānane mukhya karīne ātmānun tattva kahyun chhe. joyun? ātmāmān chhe to anant dharmo, anant guṇo, gnān, darshan, sukh, vīrya, chiti, dashi, sarvadarshitā, sarvagnatā, prabhutva, vibhutva, astitva, vastutva, dravyatva, jīvatva, svachchhatva, kartā, karma, karaṇ, sampradān, apādān, adhikaraṇ, kartr̥utva, akartr̥utva ītyādi anant shaktio ātmāmān chhe. shakti kaho, guṇ kaho ke svabhāv kaho-badhun ek ja chhe. paṇ ahīn gnān te ja ātmā em kem kahyun? kāraṇ ke gnān vaḍe ja ātmā jāṇavāmān āve chhe.
PDF/HTML Page 3772 of 4199
single page version
ahāhā....! pratyek ātmā andar shaktirūpe bhagavān chhe. tene jāṇavāno upāy shun? -te have parishiṣhṭamān āvashe. tyān upāy-upeyabhāv samajāvashe. ātmāmān gnānashakti to trikāḷ chhe. tenī ek samayanī gnānanī je dashā tenī sthiratā te upāy arthāt mokṣhano mārga chhe ane te emān (ātmāmān) ja chhe, tathā enun phaḷ je pūrṇa gnānanī dashā te upey chhe te paṇ emān (ātmāmān) ja chhe ām pradhānapaṇe gnān ja ātmānun tattva chhe. āvī alaukik vāt! samajāṇun kāī....?
have kahe chhe- ‘ahīn em na samajavun ke “ ātmāne gnānamātra tattvavāḷo kahyo chhe tethī eṭalo ja paramārtha chhe ane anya dharmo jūṭhā chhe, ātmāmān nathī;” āvo sarvathā ekānt karavāthī to mithyādraṣhṭipaṇun thāy chhe. vignān-advaitavādī bauddhano ane vedāntano mat āve chhe; māṭe āvo ekānt bādhā-sahit chhe. āvā ekānt abhiprāyathī koī munivrat paṇ pāḷe ane ātmānun-gnānamātranun-dhyān paṇ kare, topaṇ mithyātva kapāy nahi; mand kaṣhāyone līdhe svarga pāme to pāmo, mokṣhanun sādhan to thatun nathī. māṭe syādvādathī yathārtha samajavun.’
ahāhā....! gnānamātravastu ātmā svarūpathī ja anantaguṇasvarūp chhe. ātmāmān gnān uparānt ānand, shānti, chiti, drashi, svachchhatā, prabhutā, īshvaratā, astitva, vastutva, kartr̥utva ādi bījā anant guṇ abhedapaṇe rahelā chhe. māṭe ātmā ekānte mātra gnān ja chhe em na samajavun. ātmāmān rāg-dveṣh-moh ādi vibhāv nathī, paravastu ātmāmān nathī- e to barābar ja chhe, paṇ darshan, gnān, chāritra, svachchhatā, prabhutā ādi anantaguṇ je ātmāmān tatrūp rahelā chhe te nathī em, na samajavun. ātmāne gnānamātra kahyo e to apekṣhāthī kahyo chhe, paṇ tethī eṭalo ja paramārtha ātmā chhe ne bījā dharmo-guṇo ātmāmān nathī em na mānavun; kemake āvo sarvathā ekānt karavāthī to mithyādraṣhṭipaṇun thāy chhe.
lyo, have āvun potānun tattva samajavānī darakār na kare ne bāyaḍī ne chhokarāmmān ne bāg, baṅgalā ne hajīrāmān sukh mānī tyān chitta lagāve paṇ emān sukh nathī bhāī! e to badhī dhūḷ chhe bāpu! āphrikāmān gayā hatā to ek mumukṣhu karoḍapatine tyān ūtaryā hatā. pandar lākhanun to enun makān! sāmbhaḷyun ke 90 lākhanī to enī varasanī kamāṇī. paṇ bhāī! emān sukh kyān chhe? e to dhūḷ bījī chīj bāpā! e sanyogī chīj to āve ne jāy; tyān shun harakh karavo? sukhano bhaṇḍār to tāro ātmā chhe tyān chittane joḍ ne. ahīn kahe chhe- gnānamātra ātmā kahyo e anantadharmasvarūp chhe. ekānte ātmā gnān ja chhe em na samajavun, anyathā sarvathā ekānt samajavāthī mithyādraṣhṭipaṇun āvī jashe, jainapaṇun raheshe ja nahi. samajāṇun kāī.....?
ahā! gnānamān sva-parano bhed pāḍī jāṇavānī shakti chhe. gnān vaḍe ja bhagavān
PDF/HTML Page 3773 of 4199
single page version
kahe chhe- sarvathā ekānt karavāthī mithyādraṣhṭipaṇun thāy chhe, vignānādvaitavādī bauddhano ane vedāntano mat āve chhe; māṭe āvo ekānt bādhā sahit chhe. vignānādvaitavādī bauddha chhe te ek ja ātmā māne chhe. ā chīn, barmā, jāpān chhe ne! tyān bauddhamat chāle chhe. e bauddha badhe vishvamān ekalun vignān ja chhe, bījun kāī nahi- em māne chhe. jyāre vedānt sarvavyāpak ek ātmā māne chhe. ahīn, kahe chhe, e vāt nathī. gnānamātra ātmā kahyo temān anant dharmo āvī jāy chhe. māṭe ekānte gnān ja ātmā mānavo bauddhādinī jem bādhā sahit chhe arthāt mithyādraṣhṭipaṇun chhe.
evā ekānt matathī koī digambar muni thaī jāy ane ātmānun-gnānamātranun dhyān kare, to paṇ mithyātva kapāy nahi; mand kaṣhāyane līdhe svarga pāme to pāmo, mokṣhanun sādhan to thatun nathī. māṭe syādvādathī yathārtha samajavun. are bhāī! potānā anekāntasvarūp ātmāne jāṇyā vinā eṇe anant vār munivrat dhāraṇ kīdhān. jaṅgalamān rahyo, 11 aṅg bhaṇyo, paṇ ethī shun? sansāranun kāraṇ je mithyātvabhāv te ṭaḷyo nahi. are! mithyātva shun chīj chhe ne pote shun chīj chhe enā bhān vinā mithyātva ṭaḷe kyāthī? mand kaṣhāyanā kāraṇe kadāch te svarga pāme, paṇ chāragatinun paribhramaṇ ene maṭatun nathī. tyānthī nīkaḷī vaḷī pāchho te manuṣhya thaī tiryañch, narakādimān chālyo jāy chhe. tene mokṣhanun sādhan thatun nathī. ekānte gnān ja ātmā chhe em māne, ātmāne anekāntamay na māne te kadāchit sādhu thaī bahāramān mahāvratādi pāḷe toy tene mokṣhanun sādhan thatun nathī, tene sansārano abhāv thato nathī. māṭe, kahe chhe, syādvādathī yathārtha samajavun. je apekṣhāe kathan hoy tene apekṣhāpūrvak yathārtha samajavun.
have shāstranā sārabhūt evo pt.. jayachandajī chhand kahe chheḥ-
mūrat amūrat je ān dravya lokamānhi te bhī gnānarūp nāhīn nyāre na abhāvako;
yahai jāni gnānī jīv āpakun bhajai sadīv gnānarūp sukhatūp ān na lagāvako;
karma-karmaphalarūp chetanākūn dūri ṭāri gnānachetanā abhyās karai shuddha bhāvako.
juo, ākhā samayasāranī 41p gāthāono sār ā ek chhandamān bharyo chhe.
PDF/HTML Page 3774 of 4199
single page version
sabhāmān ā shāstra akṣhare akṣharanā artha karīne 18 vakhat pūrun vañchāī gayun chhe, ne ā 19 mī vār hamaṇān chāle chhe. 4p varṣhathī ā chāle chhe ne! 91mun varṣha ā dehane chāle chhe emān 4p varṣha sampradāyamān gayā, ne 4p varṣhathī ā chāle chhe. ā ummar to dehanī-dhūḷ- māṭīnī chhe bhāī! bākī ātmā to anādi-anant chhe, enī shun ummar? ahā! jene koī ādi nahi, ant nahi evo bhagavān ātmā andar trikāḷ chhatī-vidyamān vastu chhe.
ahāhā....! kevo chhe ātmā? sachchidānandasvarūp sarvavishuddhagnānasvarūp prabhu chhe. ahāhā....! sat nām shāshvat trikāḷ chidānandamay prabhu ātmā chhe, ekalun gnān ane ānandanun ḍhīm prabhu ātmā chhe. te (-ātmā), kahe chhe, paradravyano na kartā chhe, na bhoktā chhe. ā āṭalun dhan raḷyo ne āṭalun līdhun-dīdhun em lokamān kahe chhe ne? ahīn kahe chhe- dhan-paisā raḷe ne paisā bhogave ke rākhe evun ātmānun svarūp nathī. ahāhā...! chidānandasvarūp prabhu parane aḍatoy nathī to parane kare ne bhogave e kem bane? parano ātmā kartāy nathī ne bhoktāy nathī. ā sharīr, man, vāṇī, īndriy ītyādinī anek kriyāo thāy teno kartā ātmā nathī, teno bhoktāy nathī. ā bhāṣhā bolāy chhe ne! teno kartā ātmā nathī. e to ṭhīk, paradravyanā lakṣhe ene je dayā, dān, bhakti ītyādino rāg paryāyamān thāy tenoy e vāstavamān kartā-bhoktā nathī. bahu ākarī vāt, pachāvavī kaṭhaṇ paḍe, paṇ ene māṭe dhīraj keḷavavī joīe.
ahāhā...! ātmā shuddha vignānaghan chidānandaghan prabhu trikāḷ gnātādraṣhṭā chhe. ā sharīr, man, vāṇī, bāg-baṅgalā ne strī-parivār e ātmānī chīj nathī e to ṭhīk. ātmā eno kartā-bhoktāy nathī. ā strīnā dehane ke makānane ātmā kare ke bhogave evun ātmānun svarūp nathī. gajab vāt chhe bhāī! paravastunun karavun ne bhogavavun bhagavān ātmāne nathī. anādino ūndho adhyās chhe eṭale lokone ā kaṭhaṇ paḍe chhe, paṇ bhāī! ā to bhagavānanī divyadhvanimān āvelī sār-sār vāt chhe. chhe ne! ‘karatā na bhogatā na paradravya bhāvako’ ahāhā....! shāshvat chhatī chīj prabhu ātmā paradravya ane paradravyanā bhāvano kartā-bhoktā nathī. paradravyano kartā-bhoktā nathī, ne paradravyanā nimitte dayā, dān ādi je bhāv thāy tenoy kartā-bhoktā nathī. samajāṇun kāī.....?
are, pote shun karī shake ne shun bhogavī shake enī ene khabar nathī. paṇ bhāī! ā deh to jotajotāmān kṣhaṇamān chhūṭī jashe; pachhī kyān jaīsh bāpu! kyāṅk avatār to dhāraṇ karīsh ja ne? kemake tārī sattā anādi-anant chhe. bhāī! tun anādi-anant chho, gnātā-draṣhṭāsvarūpe chho. jo enun bhān na karyun to kyāy sansāravanamān khovāī jaīsh, aṭavāī jaīsh. māṭe satvare nirṇay kar ke ātmā chidānandaghan prabhu
PDF/HTML Page 3775 of 4199
single page version
‘mūrat amūrat je ān dravya lokamānhi te bhī gnānarūp nāhīn nyāre na abhāv ko.’ shun kahe chhe? mūrta eṭale paramāṇu ādi ā sharīr, man, vāṇī, karma; ane amūrta eṭale dharmāstikāy, adharmāstikāy, ākāsh ane kāḷādi anerān dravyo. ahīn kahe chhe -e mūrta-amūrta je lokamān anya dravyo chhe te gnānarūp nathī, jaḍ chhe. teo ātmā nathī, paṇ bhagavān ātmāthī nyārān-bhinna chhe. teo nyārān chhe, paṇ teo chhe ja nahi em abhāvarūp nathī. bhāī! jagatamān anantā paradravyono abhāv chhe em nathī, teo tārā ātmasvarūp nathī tethī tārāmān teno abhāv chhe, paṇ jagatamān temano abhāv nathī. samajāṇun kāī...? have jindagī ākhī majūrīmān-ḍhasaraḍāmān jāy, ākho di’ raḷavā- kamāvāmān rachyo-pachyo rahe; enī jindagī ākhī dhūḷ-dhāṇī thaī jāy-veḍaphāī jāy. bāpu! potānun chaitanyatattva kevī rīte chhe te hamaṇān nahi samaje to kyāre samajīsh?
ahīn shun kahe chhe bhāī! jarā sāmbhaḷ. kahe chhe- ā lokamān mūrta-amūrta je anya dravyo chhe te gnānarūp nathī, arthāt teo ātmā nathī. te chīj ja nathī em nahi, te chīj tārāmān nathī, te chīj tārāthī (ātmāthī) bhinna chhe. jem ātmā chhe, tem bhinna bījān dravyo chhe, rāgādi vibhāv paṇ chhe. paṇ paramārthe teo ātmā nathī, vā ātmā teno kartā-bhoktā nathī. bhāī! āvun ātmānun antaraṅg paramārtha svarūp jāṇyā vinā ātmagnān uday pāmatun nathī. ane vinā ātmagnān janma-maraṇanī gāṇṭh kevī rīte tūṭe? bhāī! mithyātva chhe te janma-maraṇanī gāṇṭh chhe. jīv jyān sudhī parano ane puṇya-pāp ādi bhāvano potāne kartā māne tyān sudhī mithyātva ubhun ja chhe.
ahā! ām jāṇīne gnānī dharmātmā puruṣh sadaiv potāne bhaje chhe. ‘yahai jāni gnānī jīv āpakun bhajai sadīv...’ ahāhā...! andar gnānānand nityānandasvarūp pote chhe tenun dharmī jīv nirantar bhajan kare chhe. bhajan kare chhe eṭale shun? ke svasvarūpanān draṣhṭi, gnān ne ramaṇatā kare chhe. rāgādinun ne parapadārthanun kartr̥utva chhoḍī svasvarūpamān ekāgra-līn thaī pravarte te ātmāne bhaje chhe. dharmī puruṣh potāne sadaiv ā rīte bhaje chhe. bhāī! jene janma-maraṇ rahit thavun hoy te potāne bhaje; bhagavānane paṇ nahi. bhagavānane bhaje e to rāg chhe bāpu! dharmīne te hoy chhe, paṇ te kāī dharma nathī, paramārtha bhakti nathī.
juo, dharmātmāne arhantādi bhagavānanī bhakti hoy chhe te anādi paramparānī chīj chhe. e chīj chhe ja nahi em nathī, tathā e dharma chhe em paṇ nathī. svargamān
PDF/HTML Page 3776 of 4199
single page version
paṇ asaṅkhya jinamandiro chhe. āṭhamo nandīshvar dvīp chhe temān shāshvat akr̥utrim chāre dishāmān ter ter em maḷī kul bāvan jinamandiro chhe. te darekamān ratnamay 108 jinapratimāo chhe. indro ane devo tyān jāy chhe ane bhakti kare chhe. paṇ tenī maryādā shun? to te shubhabhāv chhe bas, te dharma nathī. ashubhathī bachavā- ‘ashubh vañchanārthe’ dharmīne evo shubh bhāv āve chhe, niyamathī āve chhe, paṇ te dharma nathī. dharmī puruṣh tene dharma jāṇatā nathī. asthānamān-asthānanā rāgamān te na jāy tethī tene vrat-bhakti ādi shubharāg āve chhe, paṇ enāthī puṇyabandh ja chhe, abandhapaṇun nathī. samajāṇun kāī....?
sonānī beḍī ho ke loḍhānī beḍī ho-banne beḍī to bandhan ja chhe. puṇya chhe te sonānī beḍī samān chhe. sonānī beḍī chīkaṇī ane vajanamān bhāre hovāthī gāḍh bāndhe chhe. tem shubharāganī mīṭhāshanā phandamān rahīne jagat ākhun nij pavitra svarūpane bhūlī gayun chhe. shubharāganī mīṭhāshamān jīv, andar nityānand-chidānand prabhu pote virāje chhe teno anādar kare chhe ane tethī gāḍh sansārane bāndhe chhe.
to shun dharmātmāne shubhabhāv nathī hoto? bhāī! samakitīne-munine paṇ shubhabhāv avashya āve chhe. bhagavānanān darshan, vandanā, stuti, bhakti ītyādi shubhabhāv tene āve chhe paṇ te vaḍe puṇyabandh thāy chhe, dharma nahi. dharmīnī dharmapariṇati to enāthī bhinna ja varte chhe. lyo, enun nām chhe ā ke- ‘āpakū bhajai sadaiv.’ kevo chhe āp pote? gnānarūp, sukharūp. ahāhā....! atīndriy ānandarūp pote chhe; temān anerī-bījī chījano lagāv nathī, sambandh nathī. ahāhā.....! vastu ānandarūp chhe temān bījī chīj nathī, ne tenī nirmaḷ dharmapariṇatimān paṇ bījī chīj (-rāgādi) to sambandh nathī. have ene shubhano anādithī adhyās chhe ne! eṭale shubhane dharma sāthe bheḷavī de chhe ekamek karī de chhe, paṇ ahīn kahe chhe- ‘ān na lagāv ko’ potānān bhajanarūp dharmapariṇatine bījī chījano sambandh nathī.
are! shubhanī mīṭhāshamān ene potānun (svasvarūpanun) bhajan karavun rahī gayun chhe! vikāranun bhajan karyā kare chhe. ahīn kahe chhe-jenun bhajan karavun chhe te potānun svarūp gnānarūp, sukharūp chhe ne tene bījī chījano lagāv chhe nahi. āvī vāt! samajāṇun kāī....?
māṭe, kahe chhe, karmachetanā ane karmaphaḷachetanā ṭāḷīne gnānachetanāno abhyās kar. puṇya ne pāpanā bhāv te karmachetanā chhe. ā jaḍ karma te karmachetanā nahi, paṇ karma nām puṇya-pāparūp kārya te karmachetanā chhe. ane temān sukhaduḥkhanī kalpanā karavī tene karmaphaḷachetanā kahe chhe. shubhabhāv sukharūp ane ashubhabhāv duḥkharūp em anubhav karavo
PDF/HTML Page 3777 of 4199
single page version
ām shrī samayasāranī (shrīmad bhagavat kundakundāchāryadev praṇīt shrī samayasār paramāgamanī) shrīmad amr̥utachandrāchāryadevavirachit ātmakhyāti nāmanī ṭīkāmān sarva- vishuddhagnānanā prarūpak navamā aṅk paranān shrī kānajīsvāmīnān pravachano samāpta thayān.
PDF/HTML Page 3778 of 4199
single page version
उपायोपेयभावश्च मनाग्भूयोऽपि चिन्त्यते।।२४७।।
(ahīn sudhīmān bhagavān kundakundāchāryadevanī 41p gāthāonun vyākhyān ṭīkākār shrī amr̥utachandrāchāryadeve karyun ane te vyākhyānamān kaḷasharūpe tathā sūchanikārūpe ra46 kāvyo kahyān. have ṭīkākār āchāryadeve vichāryun ke-ā shāstramān gnānane pradhān karīne gnānamātra ātmā kahetā āvyā chhīe; tethī koī tarka karashe ke ‘jainamat to syādvād chhe; to pachhī ātmāne gnānamātra kahevāthī shun ekānt āvī jato nathī? arthāt syādvād sāthe virodh āvato nathī? vaḷī ek ja gnānamān upāyatattva ane upeyatattva-e banne kaī rīte ghaṭe chhe?’ ām tarka koīne thashe. māṭe āvā tarkanun nirākaraṇ karavāne ṭīkākār āchāryadev have parishiṣhṭarūpe thoḍun kahe chhe. temān pratham shlok kahe chheḥ-)
shlokārthaḥ– [अत्र] ahīn [स्याद्वाद–शुद्धि–अर्थ] syādvādanī shuddhine arthe [वस्तु–तत्त्व–व्यवस्थितिः] vastutattvanī vyavasthā [च] ane [उपाय–उपेय–भावः] (ek ja gnānamān upāyapaṇun ane upeyapaṇun kaī rīte ghaṭe chhe te batāvavā) upāy-upey bhāv [मनाक् भूयः अपि] jarā pharīne paṇ [चिन्त्यते] vichāravāmān āve chhe.
bhāvārthaḥ– vastunun svarūp sāmānyavisheṣhātmak anek-dharmasvarūp hovāthī te syādvādathī ja sādhī shakāy chhe. e rīte syādvādanī shuddhatā (-pramāṇiktā, satyatā, nirdoṣhatā, nirmaḷatā, advitīyatā) siddha karavā māṭe ā parishiṣhṭamān vastunun svarūp vichāravāmān āve chhe. (temān em paṇ batāvavāmān āvashe ke ā shāstramān ātmāne gnānamātra kahyo hovā chhatān syādvād sāthe virodh āvato nathī.) vaḷī bījun, ek ja gnānamān sādhakapaṇun tathā sādhyapaṇun kaī rīte banī shake te samajāvavā gnānano upāy- upeyabhāv arthāt sādhakasādhyabhāv paṇ ā parishiṣhṭamān vichāravāmān āve chhe. 247.
(have pratham āchāryadev vastusvarūpanā vichār dvārā syādvādane siddha kare chheḥ-) syādvād samasta vastuonā svarūpane sādhanārun, arhat sarvagnanun ek askhalit (-nirbādh) shāsan chhe. te (syādvād) ‘badhun anekāntātmak chhe’ em upadeshe chhe,
PDF/HTML Page 3779 of 4199
single page version
ahīn ātmā nāmanī vastune gnānamātrapaṇe upadeshavāmān āvatān chhatān paṇ syādvādano kop nathī; kāraṇ ke gnānamātra ātmavastune svayamev anekāntapaṇun chhe. tyān (anekāntanun evun svarūp chhe ke), je (vastu) tat chhe te ja atat chhe, je (vastu) ek chhe te ja anek chhe, je sat chhe te ja asat chhe, je nitya chhe te ja anitya chhe-em ek vastumān vastupaṇānī nipajāvanārī paraspar viruddha be shaktionun prakāshavun te anekānt chhe. māṭe potānī ātmavastune paṇ, gnānamātrapaṇun hovā chhatān, tat-atatpaṇun, ek- anekapaṇun, sat-asatpaṇun ane nitya-anityapaṇun prakāshe ja chhe; kāraṇ ke-tene (gnānamātra ātmavastune) antaraṅgamān chakachakāṭ prakāshatā gnānasvarūp vaḍe tatpaṇun chhe, ane bahār pragaṭ thatā, anant, gneyapaṇāne pāmelā, svarūpathī bhinna evā par rūp vaḍe (- gnānasvarūpathī bhinna evā paradravyanā rūp vaḍe-) atatpaṇun chhe (arthāt te-rūpe gnān nathī); sahabhūt (-sāthe) pravartatā ane krame pravartatā anant chaitanya-anshonā samudāyarūp avibhāg dravya vaḍe ekapaṇun chhe, ane avibhāg ek dravyamān vyāpelā, sahabhūt pravartatā ane krame pravartatā anant chaitanya-anshorūp (-chaitanyanā anant anshorūp) paryāyo vaḍe anekapaṇun chhe; potānā dravya-kṣhetra-kāḷ-bhāvarūpe hovānī shaktirūp je svabhāv te svabhāvavānapaṇā vaḍe (arthāt evā svabhāvavāḷī hovāthī) satpaṇun chhe, ane paranā dravya-kṣhetra-kāḷ-bhāvarūpe nahi hovānī shaktirūp je svabhāv te svabhāvavānapaṇā vaḍe asatpaṇun chhe; anādinidhan avibhāg ek vr̥uttirūpe pariṇatapaṇā vaḍe nityapaṇun chhe, ane krame pravartatā, ek samayanī maryādāvāḷā anek vr̥utti-anshorūpe pariṇatapaṇā vaḍe anityapaṇun chhe. (ā rīte gnānamātra ātmavastune paṇ, tat-atatpaṇun vagere babbe viruddha shaktio svayamev prakāshatī hovāthī, anekānt svayamev prakāshe ja chhe.)
(prashna-) jo ātmavastune, gnānamātrapaṇun hovā chhatān, svayamev anekānt prakāshe chhe, to pachhī arhant bhagavanto tenā sādhan tarīke anekāntane (-syādvādane) shā māṭe upadeshe chhe? (uttar-) agnānīone gnānamātra ātmavastunī prasiddhi karavā māṭe upadeshe chhe em ame kahīe chhīe. kharekhar anekānt (-syādvād) vinā gnānamātra ātmavastu ja prasiddha thaī shaktī nathī. te nīche pramāṇe samajāvavāmān āve chheḥ-
svabhāvathī ja bahu bhāvothī bharelā ā vishvamān sarva bhāvonun svabhāvathī advait hovā chhatān, dvaitano niṣhedh karavo ashakya hovāthī samasta vastu svarūpamān pravr̥utti ane pararūpathī vyāvr̥utti vaḍe banne bhāvothī adhyāsit chhe (arthāt samasta vastu svarūpamān pravartatī hovāthī ane pararūpathī bhinna rahetī hovāthī darek vastumān banne bhāvo
rahelā chhe). tyān, jyāre ā gnānamātra bhāv (-ātmā), sheṣh (bākīnā) bhāvo sāthe nij rasanā bhārathī pravartelā gnātā-gneyanā sambandhane līdhe ane anādi kāḷathī gneyonā pariṇamanane līdhe gnānatattvane par rūpe mānīne (arthāt gneyarūpe aṅgīkār karīne) agnānī thayo thako nāsh pāme chhe, tyāre (te gnānamātra bhāvanun) sva-rūpathī (-gnānarūpathī) tatpaṇun prakāshīne (arthāt gnān gnānapaṇe ja chhe em pragaṭ karīne), gnātāpaṇe pariṇamanane līdhe gnānī karato thako anekānt ja (syādvād ja) tene uddhāre chhe-nāsh thavā deto nathī. 1. vaḷī jyāre te gnānamātra bhāv ‘kharekhar ā badhun ātmā chhe’ em agnānatattvane sva-rūpe (gnānarūpe) mānīne-aṅgīkār karīne vishvanā grahaṇ vaḍe potāno nāsh kare chhe (-sarva jagatane potārūp mānīne tenun grahaṇ karīne jagatathī bhinna evā potāne naṣhṭa kare chhe), tyāre (te gnānamātra bhāvanun) pararūpathī atatpaṇun prakāshīne (arthāt gnān parapaṇe nathī em pragaṭ karīne) vishvathī bhinna gnānane dekhāḍato thako anekānt ja tene potāno (-gnānamātra bhāvano) nāsh karavā deto nathī. 2. jyāre ā gnānamātra bhāv anek gneyākāro vaḍe (-gneyonā ākāro vaḍe) potāno sakaḷ (-ākho, akhaṇḍ) ek gnān-ākār khaṇḍit (-khaṇḍakhaṇḍarūp) thayo mānīne nāsh pāme chhe, tyāre (te gnānamātra bhāvanun) dravyathī ekapaṇun prakāshato thako anekānt ja tene jivāḍe chhe- nāsh pāmavā deto nathī. 3. vaḷī jyāre te gnānamātra bhāv ek gnān-ākāranun grahaṇ karavā māṭe anek gneyākāronā tyāg vaḍe potāno nāsh kare chhe (arthāt gnānamān je anek gneyonā ākār āve chhe temano tyāg karīne potāne naṣhṭa kare chhe), tyāre (te gnānamātra bhāvanun) paryāyothī anekapaṇun prakāshato thako anekānt ja tene potāno nāsh karavā deto nathī. 4. jyāre ā gnānamātra bhāv, jāṇavāmān āvatān evān paradravyonā pariṇamanane līdhe gnātr̥udravyane paradravyapaṇe mānīne-aṅgīkār karīne nāsh pāme chhe, tyāre (te gnānamātra bhāvanun) svadravyathī satpaṇun prakāshato thako anekānt ja tene jivāḍe chhe-nāsh pāmavā deto nathī. pa. vaḷī jyāre te gnānamātra bhāv ‘sarva dravyo hun ja chhun (arthāt sarva dravyo ātmā ja chhe)’ em paradravyane gnātr̥udravyapaṇe mānīne-aṅgīkār karīne potāno nāsh kare chhe, tyāre (te gnānamātra bhāvanun) paradravyathī asatpaṇun prakāshato thako (arthāt paradravyarūpe ātmā nathī em pragaṭ karato thako) anekānt ja tene potāno nāsh karavā deto nathī. 6. jyāre ā gnānamātra bhāv parakṣhetragat (-parakṣhetre rahelā) gney padārthonā pariṇamanane līdhe parakṣhetrathī gnānane sat mānīne-aṅgīkār karīne nāsh pāme chhe, tyāre (te gnānamātra bhāvanun) sva-kṣhetrathī astitva prakāshato thako anekānt ja tene jivāḍe chhe-nāsh pāmavā deto nathī. 7. vaḷī jyāre te gnānamātra bhāv svakṣhetre hovāne (-rahevāne, pariṇamavāne) māṭe, parakṣhetragat gneyonā ākāronā tyāg vaḍe (arthāt gnānamān je parakṣhetre rahel gneyonā