ततः स्थितमेतज्जीवस्य स्वपरिणामैरेव सह कर्तृकर्मभावो भोक्तृभोग्यभावश्च–
वेदयदि पुणो तं चेव जाण अत्ता दु अत्ताणं।। ८३।।
तेथी ए सिद्ध थयुं के जीवने पोताना ज परिणामो साथे कर्ताकर्मभाव अने भोक्ताभोग्यभाव (भोक्ताभोग्यपणुं) छे एम हवे कहे छेः-
गाथार्थः– [निश्चयनयस्य] निश्चयनयनो [एवम्] एम मत छे के [आत्मा] आत्मा [आत्मानम् एव हि] पोताने ज [करोति] करे छे [तु पुनः] अने वळी [आत्मा] आत्मा [तं च एव आत्मानम्] पोताने ज [वेदयते] भोगवे छे एम हे शिष्य! तुं [जानीहि] जाण.
टीकाः– जेम १उत्तरंग अने २निस्तरंग अवस्थाओने पवननुं वावुं अने नहि वावुं ते निमित्त होवा छतां पण पवनने अने समुद्रने व्याप्यव्यापकभावना अभावने लीधे कर्ताकर्मपणानी असिद्धि होवाथी, समुद्र ज पोते अंतर्व्यापक थईने उत्तरंग अथवा निस्तरंग अवस्थाने विषे आदि-मध्य-अंतमां व्यापीने उत्तरंग अथवा निस्तरंग एवा पोताने करतो थको, पोताने एकने ज करतो प्रतिभासे छे परंतु अन्यने करतो प्रतिभासतो नथी; अने वळी जेम ते ज समुद्र, भाव्यभावकभावना (भाव्यभावकपणाना) अभावने लीधे परभावनुं पर वडे अनुभवावुं अशकय होवाथी, उत्तरंग अथवा निस्तरंगरूप पोताने अनुभवतो थको, पोताने एकने ज अनुभवतो प्रतिभासे छे परंतु अन्यने अनुभवतो प्रतिभासतो नथी; तेवी रीते ससंसार अने निःसंसार अवस्थाओने पुद्गलकर्मना विपाकनो १संभव अने असंभव निमित्त होवा छतां पण पुद्गलकर्मने ________________________________________________________________________
१. उत्तरंग = जेमां तरंगो ऊठे छे एवुं; तरंगवाळुं. २. निस्तरंग = जेमां तरंगो विलय पाम्या छे एवुं; तरंग विनानुं. ३. संभव = थवुं ते; उत्पति.