396 ] [ pravachan ratnākar bhāg-7 jīvaḍān khāy topaṇ tethī kāī tenun shvetapaṇun par vaḍe palaṭī jāy em nathī. ā to ahīn ek ja siddhānt kahevo chhe ke koī paṇ vastu koī paṇ vastune parabhāvarūp karī shakatun nathī. matalab ke je samaye je dravyanī je paryāy tenā potāthī thāy chhe tene koī bāhya nimitta āvīne pheravī de em chhe nahi. koī dravya anyadravyane tenā potānā bhāvane palaṭīne parabhāvarūp karī de em chhe nahi.
to nimitta āvīne kare shun? bhāī! nimitta bījānun (-upādānanun) shun kare? nimitta enun (potānun) kare paṇ paranun to kāī na kare. te bījānī (upādānanī) apekṣhāe nimitta chhe, paṇ potānun pariṇaman karavāmān to upādan chhe. ahā! ātmā paranun kāī karī shake nahi ne paradravya ātmānun kāī karī shake nahi em kahe chhe.
paṇ nimitta hoy chhe ne? nimitta ho, (te nathī em koṇ kahe chhe?); paṇ tethī shun chhe? je kāḷe je dravyanī paryāy potāthī thāy chhe te dravyanī te paryāy, bījā dravyathī eṭale ke paradravyanā bhāvathī thāy chhe em traṇakāḷamān banatun nathī. ahā! ā to mahāsiddhānt chhe.
have kahe chhe-‘tevī rīte gnānī paradravyane bhogave topaṇ tenun gnān par vaḍe agnān karī shakātun nathī kāraṇ ke par arthāt paradravya koī dravyane parabhāvasvarūp karavānun nimitta banī shakatun nathī.’
joyun? paranā bhog vaḍe ātmānun gnān agnān thāy em chhe nahi. kem? kemake paradravya koī dravyane parabhāvasvarūp karavānun kāraṇ banatun nathī. paryāyamān upādānanī yogyatā hoy te thāy chhe ane atyāre paravastu nimitta ho paṇ te upādānanā bhāvane kāī kare em traṇakāḷamān banatun nathī. ā to gajab siddhānt chhe bhāī!
prashnaḥ– to shun chokhā ekalā tenī meḷe chaḍe chhe? ūnun pāṇī ne agni hoy tyāre to chaḍe chhe. agni ne pāṇī vinā te lākh varas rahe toy na chaḍe.
samādhānaḥ– bhāī! chokhānī chaḍavānī paryāy chhe tyāre te chaḍe chhe ane tyāre agni ne pāṇī nimitta chhe, paṇ nimitta vaḍe chokhā chaḍe chhe em chhe nahi kemake paradravya koī dravyane parabhāvasvarūp karī shakatun nathī.
paṇ vagar pāṇīe te chaḍe kevī rīte? bhāī! tenī meḷe te chaḍe chhe; kemake te padārtha chhe ke nahi? padārtha chhe to tene potānī paryāy hoy chhe ke nahi? ane paryāy pratisamay palaṭe chhe ke nahi? palaṭe chhe to tene paradravya palaṭāvī de em chhe nahi. bhāī? koī paṇ dravyano bhāv koī paradravya (nimitta)