440 ] [ pravachan ratnākar bhāg-7
र्ज्ञानं सत्स्वयमेव तत्किल ततस्त्रातं किमस्यापरैः।
अस्यात्राणमतो न किञ्चन भवेत्तद्भीः कुतो ज्ञानिनो
निश्शङ्कः सततं स्वयं स सहजं ज्ञानं सदा विन्दति।। १५७।।
च्छक्तः कोऽपि परः प्रवेष्टुमकृतं ज्ञानं स्वरूपं च नुः।
अस्यागुप्तिरतो न काचन भवेत्तद्भीः कुतो ज्ञानिनो
निश्शङ्कः सततं स्वयं स सहजं ज्ञानं सदा विन्दति।। १५८।।
svarūpano ja bhogavaṭo chhe. te pudgalathī thayelī vedanāne vedanā ja jāṇato nathī. māṭe gnānīne vedanābhay nathī. te to sadā nirbhay vartato thako gnānane anubhave chhe. 1pa6.
shlokārthaḥ– [यत् सत् तत् नाशं न उपैति इति वस्तुस्थितिः नियतं व्यक्ता] je
sat chhe te nāsh pāmatun nathī evī vastusthiti niyatapaṇe pragaṭ chhe. [तत् ज्ञानं किल स्वयमेव सत्] ā gnān paṇ svayamev sat (arthāt satsvarūp vastu) chhe (māṭe nāsh pāmatun nathī), [ततः अपरैः अस्य त्रातं किं] tethī vaḷī par vaḍe tenun rakṣhaṇ shun? [अतः अस्य किञ्चन अत्राणं न भवेत्] ā rīte (gnān potāthī ja rakṣhit hovāthī) tenun jarā paṇ arakṣhaṇ thaī shakatun nathī [ज्ञानिनः तद्–भी कुतः] māṭe (āvun jāṇatā) gnānīne arakṣhāno bhay kyāthī hoy? [सः स्वयं सततं निश्शंकः सहजं ज्ञानं सदा विन्दति] te to pote nirantar niḥshaṅk vartato thako sahaj gnānane sadā anubhave chhe.
bhāvārthaḥ– sattāsvarūp vastuno kadī nāsh thato nathī. gnān paṇ pote sattāsvarūp vastu chhe; tethī te evun nathī ke jenī bījāo vaḍe rakṣhā karavāmān āve to rahe, nahi to naṣhṭa thaī jāy. gnānī ām jāṇato hovāthī tene arakṣhāno bhay nathī; te to niḥshaṅk vartato thako pote potānā svābhāvik gnānane sadā anubhave chhe. 1pa7.
have aguptibhayanun kāvya kaheḥ- shlokārthaḥ– [किल स्वं रूपं वस्तुनः परमा गुप्तिः अस्ति] kharekhar vastunun sva-rūp ja (arthāt nij rūp ja) vastunī param ‘gupti’ chhe [यत् स्वरूपे कः अपि