samayasār gāthā-228 ] [ 441
ज्ञानं तत्स्वयमेव शाश्वततया नोच्छिद्यते जातुचित्।
तस्यातो मरणं न किञ्चन भवेत्तद्भीः कुतो ज्ञानिनो
निश्शङ्कः सततं स्वयं स सहजं ज्ञानं सदा विन्दति।। १५९।।
परः प्रवेष्टुम् न शक्तः] kāraṇ ke svarūpamān koī bījun pravesh karī shakatun nathī; [च] ane [अकृतं ज्ञानं नुः स्वरूपं] akr̥ut gnān (-je koīthī karavāmān āvyun nathī evun svābhāvik gnān-) puruṣhanun arthāt ātmānun svarūp chhe; (tethī gnān ātmānī param gupti chhe.) [अतः अस्य न काचन अगुप्तिः भवेत्] māṭe ātmānun jarā paṇ aguptapaṇun nahi hovāthī [ज्ञानिनः तद्–भीः कुतः] gnānīne aguptino bhay kyāthī hoy? [सः स्वयं सततं निश्शंकः सहजं ज्ञानं सदा विन्दति] te to pote nirantar niḥshaṅk vartato thako sahaj gnānane sadā anubhave chhe.
bhāvārthaḥ– ‘gupti’ eṭale jemān koī chor vagere pravesh na karī shake evo killo, bhonyarun vagere; temān prāṇī nirbhayapaṇe vasī shake chhe. evo gupta pradesh na hoy paṇ khullo pradesh hoy to temān rahenār prāṇīne aguptapaṇāne līdhe bhay rahe chhe. gnānī jāṇe chhe ke- vastunā nij svarūpamān koī bījun pravesh karī shakatun nathī māṭe vastunun svarūp ja vastunī param gupti arthāt abhedya killo chhe. puruṣhanun arthāt ātmānun svarūp gnān chhe; te gnānasvarūpamān rahelo ātmā gupta chhe kāraṇ ke gnānasvarūpamān bījun koī praveshī shakatun nathī. āvun jāṇatā gnānīne aguptapaṇāno bhay kyāthī hoy? te to niḥshaṅk vartato thako potānā svābhāvik gnānasvarūpane nirantar anubhave chhe. 1pa8.
have maraṇabhayanun kāvya kahe chheḥ- shlokārthaḥ–
chhe. [अस्य आत्मनः प्राणाः किल ज्ञानं] ā ātmānā prāṇ to nishchayathī gnān chhe. [तत् स्वयमेव शाश्वततया जातुचित् न उच्छिद्यते] te (gnān) svayamev shāshvat hovāthī teno kadrāpi nāsh thato nathī; [अतः तस्य मरणं किञ्चन न भवेत्] māṭe ātmānun maraṇ bilakul thatun nathī. [ज्ञानिनः तद्–भीः कुतः] tethī (āvun jāṇatā) gnānīne maraṇano bhay kyāthī hoy? [सः स्वयं सततं निश्शङ्कः सहजं ज्ञानं सदा विन्दति] te to pote nirantar niḥshaṅk vartato thako sahaj gnānane sadā anubhave chhe.
bhāvārthaḥ– indriyādi prāṇo nāsh pāme tene loko maraṇ kahe chhe. parantu ātmāne paramārthe indriyādi prāṇ nathī, tene to gnān prāṇ chhe. gnān avināshī chhe-