संचेतयमानो मोहरागद्वेषपरिणतत्वात् ज्ञेयार्थपरिणमनलक्षणया क्रियया युज्यते । तत एव च क्रियाफलभूतं बन्धमनुभवति । अतो मोहोदयात् क्रियाक्रियाफले, न तु ज्ञानात् ।।४३।।
ज्ञानावरणादिमूलोत्तरकर्मप्रकृतिभेदाः जिनवरवृषभैर्नियत्या स्वभावेन भणिताः, किंतु स्वकीय- शुभाशुभफलं दत्वा गच्छन्ति, न च रागादिपरिणामरहिताः सन्तो बन्धं कुर्वन्ति । तर्हि कथं बन्धं करोति जीवः इति चेत् । तेसु विमूढो रत्तो दुट्ठो वा बन्धमणुभवदि तेषु उदयागतेषु सत्सु कर्मांशेषु
मोहरागद्वेषविलक्षणनिजशुद्धात्मतत्त्वभावनारहितः सन् यो विशेषेण मूढो रक्तो दुष्टो वा भवति सः केवलज्ञानाद्यनन्तगुणव्यक्तिलक्षणमोक्षाद्विलक्षणं प्रकृतिस्थित्यनुभागप्रदेशभेदभिन्नं बन्धमनुभवति । ततः स्थितमेतत् ज्ञानं बन्धकारणं न भवति कर्मोदयोऽपि, किंतु रागादयो बन्धकारणमिति ।।४३।। अथ
केवलिनां रागाद्यभावाद्धर्मोपदेशादयोऽपि बन्धकारणं न भवन्तीति कथयति ---ठाणणिसेज्जविहारा धम्मुवदेसो य स्थानमूर्ध्वस्थितिर्निषद्या चासनं श्रीविहारो धर्मोपदेशश्च णियदयो एते व्यापारा नियतयः स्वभावा
ते संसारी, ते उदयगत कर्मांशोनी हयातीमां, चेततां -जाणतां -अनुभवतां, मोह -राग -द्वेषमां परिणत थवाथी ज्ञेय पदार्थोमां परिणमन जेनुं लक्षण छे एवी (ज्ञेयार्थपरिणमनस्वरूप) क्रिया साथे जोडाय छे; अने तेथी ज क्रियाफळभूत बंधने अनुभवे छे. आथी (एम कह्युं के) मोहना उदयथी (अर्थात् मोहना उदयमां जोडावाना कारणे) क्रिया ने क्रियाफळ थाय छे, ज्ञानथी नहि.
भावार्थः — संसारी सर्व जीवोने कर्मनो उदय छे, परंतु ते उदय बंधनुं कारण नथी. जो कर्मनिमित्तक इष्ट -अनिष्ट भावोमां जीव रागी -द्वेषी -मोही थई परिणमे तो बंध थाय छे. आथी ए वात सिद्ध थई के ज्ञान, उदयप्राप्त पौद्गलिक कर्मो के कर्मना उदयथी उत्पन्न देहादिनी क्रियाओ बंधनुं कारण नथी, बंधनां कारण केवळ राग -द्वेष -मोहभावो छे. माटे ते भावो सर्व प्रकारे त्यागवायोग्य छे. ४३.
हवे केवळीभगवंतोने क्रिया पण क्रियाफळ ( – बंध) उत्पन्न करती नथी एम उपदेशे छेः —