येयमात्मनः पौद्गलिकप्राणानां संतानेन प्रवृत्तिः, तस्या अनादिपौद्गलकर्ममूलं शरीरादिममत्वरूपमुपरक्तत्वमन्तरङ्गो हेतुः ।।१५०।। अथ पुद्गलप्राणसंततिनिवृत्तिहेतुमन्तरङ्गं ग्राहयति — जो इंदियादिविजई भवीय उवओगमप्पगं झादि ।
कम्मेहिं सो ण रज्जदि किह तं पाणा अणुचरंति ।।१५१।। जाव ममत्तिं निस्नेहचिच्चमत्कारपरिणतेर्विपरीतां ममतां यावत्कालं न त्यजति । केषु विषयेषु । देहपधाणेसु विसयेसु देहविषयरहितपरमचैतन्यप्रकाशपरिणतेः प्रतिपक्षभूतेषु देहप्रधानेषु पञ्चेन्द्रियविषयेष्विति । ततः स्थितमेतत् — इन्द्रियादिप्राणोत्पत्तेर्देहादिममत्वमेवान्तरङ्गकारणमिति ।।१५०।। अथेन्द्रियादिप्राणानामभ्यन्तरं विनाशकारणमावेदयति — जो इंदियादिविजई भवीय यः कर्तातीन्द्रियात्मोत्थसुखामृतसंतोषबलेन जितेन्द्रियत्वेन निःकषायनिर्मलानुभूतिबलेन कषायजयेन चेन्द्रियादिविजयी भूत्वा उवओगमप्पगं झादि
anvayārthaḥ — [यावत्] jyān sudhī [देहप्रधानेषु विषयेषु] dehapradhān viṣhayomān [ममत्वं] mamatva [न त्यजति] chhoḍato nathī, [कर्ममलीमसः आत्मा] tyān sudhī karmathī malin ātmā [पुनः पुनः] pharī pharīne [अन्यान् प्राणान्] anya anya prāṇo [धारयति] dhāraṇ kare chhe.
ṭīkāḥ — je ā ātmāne paudgalik prāṇonī santānarūpe pravr̥utti chhe, teno antaraṅg hetu anādi paudgalik karma jenun mūḷ (-nimitta) chhe evun sharīrādinā mamatvarūp uparaktapaṇun chhe.
bhāvārthaḥ — dravyaprāṇonī paramparā chālyā karavānun antaraṅg kāraṇ anādi pudgalakarmanā nimitte thatun jīvanun vikārī pariṇaman chhe. jyān sudhī jīv dehādik viṣhayomān mamatvarūp evun te vikārī pariṇaman chhoḍato nathī, tyān sudhī tenā nimitte pharī pharī pudgalakarma bandhāyā kare chhe ane tethī pharī pharī dravyaprāṇono sambandh thayā kare chhe. 150.
have paudgalik prāṇonī santatinī nivr̥uttino antaraṅg hetu samajāve chheḥ —