चेतनद्रव्यानुज्ञातृत्वमस्ति; तानि खलु मां कारकानुज्ञातारमन्तरेणापि क्रियमाणानि । ततोऽहं तत्कारकानुज्ञातृत्वपक्षपातमपास्यास्म्ययमत्यन्तं मध्यस्थः ।।१६०।। अथ शरीरवाङ्मनसां परद्रव्यत्वं निश्चिनोति — देहो य मणो वाणी पोग्गलदव्वप्पग त्ति णिद्दिट्ठा ।
शरीरं च वाक् च मनश्च त्रीण्यपि परद्रव्यं, पुद्गलद्रव्यात्मकत्वात् । पुद्गलद्रव्यत्वं तु
तेषां पुद्गलद्रव्यस्वलक्षणभूतस्वरूपास्तित्वनिश्चितत्वात् । तथाविधपुद्गलद्रव्यं त्वनेकपरमाणु-
अथ कायवाङ्मनसां शुद्धात्मस्वरूपात्परद्रव्यत्वं व्यवस्थापयति — देहो य मणो वाणी पोग्गलदव्वप्पग त्ति
णिद्दिट्ठा देहश्च मनो वाणी तिस्रोऽपि पुद्गलद्रव्यात्मका इति निर्दिष्टाः । कस्मात् । व्यवहारेण जीवेन
सहैकत्वेपि निश्चयेन परमचैतन्यप्रकाशपरिणतेर्भिन्नत्वात् । पुद्गलद्रव्यं किं भण्यते । पोग्गलदव्वं हि पुणो
पिंडो परमाणुदव्वाणं पुद्गलद्रव्यं हि स्फु टं पुनः पिण्डः समूहो भवति । केषाम् । परमाणुद्रव्याणा-
मित्यर्थः ।।१६१।। अथात्मनः शरीररूपपरद्रव्याभावं तत्कर्तृत्वाभावं च निरूपयति — णाहं पोग्गलमइओ
teno anumodak nathī; hun kartā -anumodak vinā paṇ (arthāt hun temanā kartāno anumodak hoyā vinā paṇ) teo kharekhar karāy chhe. māṭe temanā kartānā anumodakapaṇāno pakṣhapāt chhoḍī hun ā atyant madhyastha chhun. 160.
anvayārthaḥ — [देहः च मनः वाणी] deh, man ane vāṇī [पुद्गलद्रव्यात्मकाः] pudgaladravyātmak [इति निर्दिष्टाः] (vītarāgadeve) kahyān chhe; [अपि पुनः] ane [पुद्गलद्रव्यं] te dehādi pudgaladravya [परमाणुद्रव्याणां पिण्डः] paramāṇudravyono piṇḍ chhe.
ṭīkāḥ — sharīr, vāṇī ane man traṇey paradravya chhe, kāraṇ ke pudgaladravyātmak chhe. temane pudgaladravyapaṇun chhe, kāraṇ ke teo pudgaladravyanā svalakṣhaṇabhūt svarūp -astitvamān
310pravachanasār[ bhagavānashrīkundakund-