अनादिनिधनैकरूपशुद्धात्मतत्त्वपरिणतत्वादखिलकर्मपुद्गलविपाकात्यन्तविविक्तस्वभावत्वेन रहितकषायत्वात्तदात्वमनुष्यत्वेऽपि समस्तमनुष्यव्यवहारबहिर्भूतत्वेनेहलोकनिरापेक्षत्वात्तथा द्रव्यलिङ्गम् । किंविशिष्टम् । जहजादरूवं यथाजातरूपं, यथाजातरूपशब्देनात्र व्यवहारेण संगपरित्यागयुक्तं नग्नरूपं, निश्चयेनाभ्यन्तरेण शुद्धबुद्धैकस्वभावं परमात्मस्वरूपं । गुरुवयणं पि य गुरुवचनमपि, निर्विकारपरमचिज्जयोतिःस्वरूपपरमात्मतत्त्वप्रतिबोधकं सारभूतं सिद्धोपदेशरूपं गुरूपदेशवचनम् । न केवलं गुरूपदेशवचनम्, सुत्तज्झयणं च आदिमध्यान्तवर्जितजातिजरामरणरहितनिजात्मद्रव्यप्रकाशक- सूत्राध्ययनं च, परमागमवाचनमित्यर्थः । णिद्दिट्ठं उपकरणरूपेण निर्दिष्टं कथितम् । विणओ स्वकीयनिश्चयरत्नत्रयशुद्धिर्निश्चयविनयः, तदाधारपुरुषेषु भक्तिपरिणामो व्यवहारविनयः । उभयोऽपि विनयपरिणाम उपकरणं भवतीति निर्दिष्टः । अनेन किमुक्तं भवति — निश्चयेन चतुर्विधमेवोपकरणम् । अन्यदुपकरणं व्यवहार इति ।।२२५।। अथ युक्ताहारविहारलक्षणतपोधनस्य स्वरूपमाख्याति – इहलोगणिरावेक्खो इहलोकनिरापेक्षः, टङ्कोत्कीर्णज्ञायकैकस्वभावनिजात्मसंवित्तिविनाशकख्यातिपूजा- लाभरूपेहलोककाङ्क्षारहितः, अप्पडिबद्धो परम्हि लोयम्हि अप्रतिबद्धः परस्मिन् लोके, तपश्चरणे कृते दिव्यदेवस्त्रीपरिवारादिभोगा भवन्तीति, एवंविधपरलोके प्रतिबद्धो न भवति, जुत्ताहारविहारो हवे युक्ताहारविहारो भवेत् । स कः । समणो श्रमणः । पुनरपि कथंभूतः । रहिदकसाओ निःकषायस्वरूप-
अब, अनिषिद्ध ऐसा जो शरीर मात्र उपधि उसके पालनकी विधिका उपदेश करते हैं : —
अन्वयार्थ : — [श्रमणः ] श्रमण [रहितकषायः ] कषायरहित वर्तता हुआ [इहलोक निरापेक्षः ] इस लोकमें निरपेक्ष और [परस्मिन् लोके ] परलोकमें [अप्रतिबद्धः ] अप्रतिबद्ध होनेसे [युक्ताहारविहारः भवेत् ] १युक्ताहार – विहारी होता है ।।२२६।।
टीका : — अनादिनिधन एकरूप शुद्ध आत्मतत्त्वमें परिणत होनेसे श्रमण समस्त कर्मपुद्गलके विपाकसे अत्यन्त विविक्त (-भिन्न) स्वभावके द्वारा कषायरहित होनेसे, उस
४१६प्रवचनसार[ भगवानश्रीकुंदकुंद-
१. युक्ताहार – विहारी = (१) योग्य (-उचित) आहार – विहारवाला; (२) युक्त अर्थात् योगीके आहार -विहारवाला; योगपूर्वक (आत्मस्वभावमें युक्तता पूर्वक) आहार -विहारवाला ।