ih khalu svabhAvapratighAtAdAkulatvAchcha mohanIyAdikarmajAlashAlinAn sukhAbhAse- pyapAramArthikI sukhamiti rUDhi . kevalinAn tu bhagavatAn prakShINaghAtikarmaNAn svabhAv- pratighAtAbhAvAdanAkulatvAchcha yathoditasya hetorlakShaNasya cha sadbhAvAtpAramArthikan sukhamiti shraddheyam . na kilaivan yeShAn shraddhAnamasti te khalu mokShasukhasudhApAnadUravartino mRugatRuShNAmbho- bhAramevAbhavyA pashyanti . ye punaridamidAnImev vacha pratIchchhanti te shivashriyo bhAjanan samAsannabhavyA bhavanti . ye tu purA pratIchchhanti te tu dUrabhavyA iti ..62.. samyaktvarUpabhavyatvavyaktyabhAvAdabhavyA bhaNyante, na puna sarvathA . bhavvA vA tan paDichchhanti ye vartamAnakAle samyaktvarUpabhavyatvavyaktipariNatAstiShThanti te tadanantasukhamidAnIn manyante . ye cha samyaktvarUp- bhavyatvavyaktyA bhAvikAle pariNamiShyanti te cha dUrabhavyA agre shraddhAnan kuryuriti . ayamatrArtha — mAraNArthan talavaragRuhItataskarasya maraNamiv yadyapIndriyasukhamiShTan na bhavati, tathApi talavarasthAnIy- chAritramohodayen mohita sanniruparAgasvAtmotthasukhamalabhamAna san sarAgasamyagdRuShTirAtmanindAdipariNato heyarUpeN tadanubhavati . ye punarvItarAgasamyagdRuShTaya shuddhopayoginasteShAn, matsyAnAn sthalagamanamivA- gnipravesh iv vA, nirvikArashuddhAtmasukhAchchyavanamapi dukhan pratibhAti . tathA choktam —
TIkA : — is lokamen mohanIyaAdikarmajAlavAlonke svabhAvapratighAtake kAraN aur AkulatAke kAraN sukhAbhAs hone par bhI us sukhAbhAsako ‘sukh’ kahanekI apAramArthik rUDhi hai; aur jinake ghAtikarma naShTa ho chuke hain aise kevalIbhagavAnake, svabhAvapratighAtake abhAvake kAraN aur AkulatAke kAraN sukhake yathokta 1kAraNakA aur shraddhA nahIn hai ve – mokShasukhake sudhApAnase dUr rahanevAle abhavya — mRugatRuShNAke jalasamUhako hI dekhate (-anubhav karate) hain; aur jo us vachanako isIsamay svIkAr(-shraddhA) karate hain ve — shivashrIke (-mokShalakShmIke) bhAjan — Asannabhavya hain, aur jo Age jAkar svIkAr karenge ve dUrabhavya hain .
bhAvArtha : — ‘kevalIbhagavAnake hI pAramArthik sukh hai’ aisA vachan sunakar jo kabhI isakA svIkAr – Adar – shraddhA nahIn karate ve kabhI mokSha prApta nahIn karate; jo uparokta vachan sunakar antarangase usakI shraddhA karate hain ve hI mokShako prApta karate hain . jo vartamAnamen shraddhA karate hain ve Asannabhavya hain aur jo bhaviShyamen shraddhA karenge ve dUrabhavya hain ..62..
2lakShaNakA sadbhAv honese pAramArthik sukh hai — aisI shraddhA karane yogya hai . jinhen aisI
1. sukhakA kAraN svabhAv pratighAtakA abhAv hai .
2. sukhakA lakShaN anAkulatA hai .