Pravachansar-Hindi (English transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 137 of 513
PDF/HTML Page 170 of 546

 

kahAnajainashAstramAlA ]
gnAnatattva -pragnApan
137

yashchetanoyamityanvayastaddravyan, yachchAnvayAshritan chaitanyamiti visheShaNan sa guNa, ye chaikasamay- mAtrAvadhRutakAlaparimANatayA parasparaparAvRuttA anvayavyatirekAste paryAyAshchidvivartanagranthay iti yAvat . athaivamasya trikAlamapyekakAlamAkalayato muktAphalAnIv pralambe prAlambe chidvivartAnshchetan ev sankShipya visheShaNavisheShyatvavAsanAntardhAnAddhavalimAnamiv prAlambe chetan ev chaitanyamantarhitan vidhAy kevalan prAlambamiv kevalamAtmAnan parichchhindatasta- vinAshAbhAve shuddhAtmalAbho na bhavati, tadarthamevedAnImupAyan samAlochayatijo jANadi arahantan ya kartA jAnAti . kam . arhantam . kai kRutvA . davvattaguNattapajjayattehin dravyatvaguNatvaparyAyatvai . so jANadi appANan sa puruShorhatparignAnAtpashchAdAtmAnan jAnAti, moho khalu jAdi tassa layan tat AtmaparignAnAttasya moho darshanamoho layan vinAshan kShayan yAtIti . tadyathAkevalagnAnAdayo visheShaguNA, astitvAdaya sAmAnyaguNA, paramaudArikasharIrAkAreN yadAtmapradeshAnAmavasthAnan sa vyanyjanaparyAya, agurulaghuk guN- ShaDvRuddhihAnirUpeN pratikShaNan pravartamAnA arthaparyAyA, evanlakShaNaguNaparyAyAdhArabhUtamamUrtamasankhyAtapradeshan guN hai, aur ek samay mAtrakI maryAdAvAlA kAlaparimAN honese paraspar apravRutta [gAnThen ] hain .

ab, isaprakAr traikAlikako bhI [-traikAlik AtmAko bhI ] ek kAlamen samajh lenevAlA vah jIv, jaisai motiyonko jhUlate hue hAramen antargat mAnA jAtA hai, usI prakAr chidvivartonkA chetanamen hI sankShepaN [-antargat ] karake, tathA 3visheShaNavisheShyatAkI vAsanAkA chetanamen hI antarhit karake, jaise mAtra 6hArako jAnA jAtA hai, usIprakAr keval AtmAko પ્ર. ૧૮

1chetan hai’ isaprakArakA anvay vah dravya hai, anvayake Ashrit rahanevAlA ‘chaitanya’ visheShaN vah

2anvayavyatirek ve paryAyen hainjo ki chidvivartanakI [-AtmAke pariNamanakI ] granthiyAn

4antardhAn honesejaise saphe dIko hAramen 5antarhit kiyA jAtA hai, usI prakArchaitanyako

1. chetan = AtmA .

2. anvayavyatirek = ek dUsaremen nahIn pravartate aise jo anvayake vyatirek .

3. visheShaN guN hai aur visheShya vo dravya hai .

4. antardhAn = adRushya ho jAnA .

5. antarhit = gupta; adRushya .

6. hArako kharIdanevAlA manuShya hArako kharIdate samay hAr, usakI saphe dI aur unake motiyon ityAdikI parIkShA karatA hai, kintu bAdamen saphe dI aur motiyonko hAramen hI samAviShTa karake unakA lakSha chhoDakar vah mAtra
hArako hI jAnatA hai
. yadi aisA na kare to hArake pahinane par bhI usakI saphe dI Adike vikalpa bane rahanese hArako pahananeke sukhakA vedan nahIn kar sakegA .