Atmadravyasya dvitIyapudgaladravyAbhAvAtsarva evopadhi pratiShiddha ityutsarga . ayan tu nAsti, api tvastyev . kva . tasmin parigrahAkAngkShitapuruShe . Arambho vA manovachanakAyakriyArahit- paramachaitanyapratibandhak Arambho vA kathan nAsti, kintvastyev; asanjamo tassa shuddhAtmAnubhUtivilakShaNA- sanyamo vA kathan nAsti, kintvastyev tasya saparigrahasya . tadh paradavvammi rado tathaiv nijAtmadravyAtparadravye rata kadhamappANan pasAdhayadi sa tu saparigrahapuruSha kathamAtmAnan prasAdhayati, na kathamapIti ..221.. evan shvetAmbaramatAnusArishiShyasambodhanArthan nirgranthamokShamArgasthApanamukhyatven prathamasthale gAthApanychakan gatam . ath kAlApekShayA paramopekShAsanyamashaktyabhAve satyAhArasanyamashauchagnAnopakaraNAdikan kimapi grAhyamityapavAdamupadishati — chhedo jeN Na vijjadi chhedo yen na vidyate . yenopakaraNen shuddhopayog- lakShaNasanyamasya chhedo vinAsho na vidyate . kayo . gahaNavisaggesu grahaNavisargayo . yasyop- karaNasyAnyavastuno vA grahaNe svIkAre visarjane tyAge . kin kurvata tapodhanasya . sevamANassa tadupakaraNan sevamAnasya . samaNo teNih vaTTadu kAlan khettan viyANittA shramaNastenopakaraNeneh loke vartatAm . kin kRutvA . kAlan kShetran cha vignAyeti . ayamatra bhAvArtha – kAlan panychamakAlan shItoShNAdikAlan vA, kShetran bharatakShetran manuShajAnggalAdikShetran vA, vignAy yenopakaraNen svasamvittilakShaNabhAvasanyamasya bahiranggadravyasanyamasya vA chhedo na bhavati ten vartat iti ..222.. ath pUrvasUtroditopakaraNasvarUpan darshayati — appaDikuTThan uvadhin
ab, ‘kisIke kahIn kabhI kisI prakAr koI upadhi aniShiddha bhI hai’ aise apavAdakA upadesh karate hain : —
anvayArtha : — [grahaNavisargeShu ] jis upadhike (AhAr – nIhArAdike) grahaN- visarjanamen sevan karanemen [yen ] jisase [sevamAnasya ] sevan karanevAleke [chheda ] chhed [na vidyate ] nahIn hotA, [ten ] us upadhiyukta, [kAlan kShetran vignAy ] kAl kShetrako jAnakar, [ih ] is lokamen [shramaNa ] shramaN [vartatAm ] bhale varte ..222..
TIkA : — Atmadravyake dvitIy pudgaladravyakA abhAv honese samasta hI upadhi niShiddha
te upadhi sah varto bhale muni kALakShetra vijANIne. 222.