vishiShTakAlakShetravashAtkashchidapratiShiddha ityapavAda . yadA hi shramaNa sarvopadhipratiShedhamAsthAy paramamupekShAsanyaman pratipattukAmopi vishiShTakAlakShetravashAvasannashaktirna pratipattun kShamate, tadApakRuShya sanyaman pratipadyamAnastadbahirangasAdhanamAtramupadhimAtiShThate . sa tu tathAsthIyamAno na khalUpadhitvAchchheda, pratyut chhedapratiShedh ev . ya kilAshuddhopayogAvinAbhAvI sa chheda . ayan tu shrAmaNyaparyAyasahakArikAraNasharIravRuttihetubhUtAhAranihArAdigrahaNavisarjanaviShayachchhedapratiShedhArtha- mupAdIyamAna sarvathA shuddhopayogAvinAbhUtatvAchchhedapratiShedh ev syAt ..222..
nishchayavyavahAramokShamArgasahakArikAraNatvenApratiShiddhamupadhimupakaraNarUpopadhin, apatthaNijjan asanjadajaNehin aprArthanIyan nirvikArAtmopalabdhilakShaNabhAvasanyamarahitasyAsanyatajanasyAnabhilaShaNIyam, muchchhAdijaNaNarahidan hai — aisA utsarga (-sAmAnya niyam) hai; aur vishiShTa kAlakShetrake vash koI upadhi aniShiddha
prApta karanekA ichchhuk hone par bhI vishiShTa kAlakShetrake vash hIn shaktivAlA honese use prApta karanemen asamartha hotA hai, tab usamen 2apakarShaN karake (anutkRuShTa) sanyam prApta karatA huA usakI bahirang sAdhanamAtra upadhikA Ashray karatA hai . isaprakAr jisakA Ashray kiyA jAtA hai aisI vah upadhi upadhipaneke kAraN vAstavamen chhedarUp nahIn hai, pratyut chhedakI niShedharUp (-tyAgarUp) hI hai . jo upadhi ashuddhopayogake binA nahIn hotI vah chhed hai . kintu yah (sanyamakI bAhyasAdhanamAtrabhUt upadhi) to shrAmaNyaparyAyakI sahakArI kAraNabhUt sharIrakI vRuttike hetubhUt AhAr -nIhArAdike grahaN – visarjan (grahaN – tyAg) sambandhI chhedake niShedhArtha grahaN kI jAnese sarvathA shuddhopayog sahit hai, isaliye chhedake niShedharUp hI hai ..222..
ab, aniShiddha upadhikA svarUp kahate hain : —
mUrchhAdijanan rahitane ja graho shramaN, thoDo bhale. 223.
408pravachanasAr[ bhagavAnashrIkundakund-
1. paramopekShAsanyam = param – upekShAsanyam [utsarga, nishchayanay, sarvaparityAg paramopekShAsanyam, vItarAg chAritra, aur shuddhopayog; — ye sab ekArthavAchI hain .]]
2. apakarShaN = hInatA [apavAd, vyavahAranay, ekadeshaparityAg, apahRutasanyam (alpatA – hInatAvAlA sanyam) sarAgachAritra aur shubhopayog — ye sab ekArthavAchI hain .]]