Pravachansar-Hindi (English transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 441 of 513
PDF/HTML Page 474 of 546

 

kahAnajainashAstramAlA ]
charaNAnuyogasUchak chUlikA
441

shraddhAnashUnyenAgamajaniten gnAnen, tadavinAbhAvinA shraddhAnen cha sanyamashUnyen, na tAvatsiddhayati . tathA hiAgamabalen sak lapadArthAn vispaShTan tarkayannapi, yadi sak la- padArthagneyAkArakarambitavishadaikagnAnAkAramAtmAnan na tathA pratyeti, tadA yathoditAtmana shraddhAn- shUnyatayA yathoditamAtmAnamananubhavan kathan nAm gneyanimagno gnAnavimUDho gnAnI syAt . agnAninashcha gneyadyotako bhavannapyAgama kin kuryAt . tata shraddhAnashUnyAdAgamAnnAsti siddhi . kinch, sakalapadArthagneyAkArakarambitavishadaikagnAnAkAramAtmAnan shraddadhAnopyanubhavannapi, yadi svasminnev sanyamya na vartayati, tadAnAdimoharAgadveShavAsanopajanitaparadravyachangkramaNasvairiNyA- shchidvRutte svasminnev sthAnAnnirvAsananiShkampaikatattvamUrchchhitachidvRuttyabhAvAtkathan nAm sanyata syAt . svAtmAnan jAnatopi mamAtmaivopAdey iti nishchayarUpan yadi shraddhAnan nAsti tadA tasya pradIpasthAnIy Agama kin karoti, na kimapi . yathA vA sa ev pradIpasahitapuruSha svakIyapauruShabalen kUpapatanAdyadi na nivartate tadA tasya shraddhAnan pradIpo draShTirvA kin karoti, na kimapi . tathAyan jIva

TIkA :Agamajanit gnAnase, yadi vah shraddhAnashUnya ho to siddhi nahIn hotI; tathA usake (-AgamagnAnake) vinA jo nahIn hotA aise shraddhAnase bhI yadi vah (shraddhAn) sanyamashUnya ho to siddhi nahIn hotI . vah isaprakAr :

Agamabalase sakal padArthonkI vispaShTa 1tarkaNA karatA huA bhI yadi jIv sakal padArthonke gneyAkAronke sAth 2milit honevAlA vishad ek gnAn jisakA AkAr hai aise AtmAko usaprakArase pratIt nahIn karatA to yathokta AtmAke shraddhAnase shUnya honeke kAraN jo yathokta AtmAkA anubhav nahIn karatA aisA vah gneyanimagna gnAnavimUDh jIv kaise gnAnI hogA ? (nahIn hogA, vah agnAnI hI hogA .) aur agnAnIko, gneyadyotak hone par bhI, Agam kyA karegA ? (-Agam gneyonkA prakAshak hone par bhI vah agnAnIke liye kyA kar sakatA hai ?) isaliye shraddhAnashUnya Agamase siddhi nahIn hotI .

aur, sakal padArthonke gneyAkAronke sAth milit hotA huA vishad ek gnAn jisakA AkAr hai aise AtmAkA shraddhAn karatA huA bhI, anubhav karatA huA bhI yadi jIv apanemen hI sanyamit (-ankushit) hokar nahIn rahatA, to anAdi moharAgadveShakI vAsanAse janit jo paradravyamen bhramaN usake kAraN jo svairiNI (-svachchhandI, vyabhichAriNI) hai aisI chidvRutti (- chaitanyakI pariNati) apanemen hI rahanese, vAsanArahit niShkamp ek tattvamen lIn chidvRuttikA abhAv honese, vah kaise sanyat hogA ? (nahIn hogA, asanyat hI hogA) aur asanyatako, yathokta pra. 56

1. tarkaNA = vichAraNA; yukti ityAdike AshrayavAlA gnAn .

2. milit hone vAlA = mishrit honevAlA; sambandhako prApta; arthAt unhen jAnanevAlA . [samasta padArthonke gneyAkAr jisamen pratibimbit hote hain arthAt unhen jAnatA hai aisA spaShTa ek gnAn hI AtmAkA rUp hai .]]