yadA hi samadhigatashuddhAtmavRutte shramaNasya tatprachyAvanaheto kasyApyupasargasyopanipAta syAt, sa shubhopayogina svashaktyA pratichikIrShA pravRuttikAla . itarastu svayam shuddhAtmavRutte samadhigamanAy kevalan nivRuttikAl ev ..252..
ath lokasambhAShaNapravRuttin sanimittavibhAgan darshayati —
tvAchchhramaNastan shramaNam . diTThA dRuShTavA . kathambhUtam . rUDhan rUDhan vyAptan pIDitan kadarthitam . ken . rogeN vA anAkulatvalakShaNaparamAtmano vilakShaNenAkulatvotpAdaken rogeN vyAdhivisheSheN vA, chhudhAe kShudhayA, taNhAe vA tRuShNayA vA, sameN vA mArgopavAsAdishrameN vA . atredan tAtparyam — svasthabhAvanAvighAtak- rogAdiprastAve vaiyAvRuttyan karoti, sheShakAle svakIyAnuShThAnan karotIti ..252.. ath shubhopayoginAn tapodhanavaiyAvRuttyanimittan laukikasambhAShaNaviShaye niShedho nAstItyupadishati — Na NindidA shubhopayogi-
anvayArtha : — [rogeN vA ] rogase, [kShudhayA ] kShudhAse, [tRuShNayA vA ] tRuShAse [shrameN vA ] athavA shramase [rUDham ] AkrAnt [shramaNan ] shramaNako [dRuShTvA ] dekhakar [sAdhu ] sAdhu [AtmashaktyA ] apanI shaktike anusAr [pratipadyatAm ] vaiyAvRutyAdi karo ..252..
TIkA : — jab shuddhAtmapariNatiko prApta shramaNako, usase chyut kare aisA kAraN — koI bhI upasarga — A jAy, tab vah kAl, shubhopayogIko apanI shaktike anusAr 1pratikAr karanekI ichchhArUp pravRuttikA kAl hai; aur usake atiriktakA kAl apanI shuddhAtmapariNatikI prAptike liye keval nivRuttikA kAl hai .
bhAvArtha : — jab shuddhAtmapariNatiko prApta shramaNake svastha bhAvakA nAsh karanevAlA rogAdik A jAy tab us samay shubhopayogI sAdhuko unakI sevAkI ichchhArUp pravRutti hotI hai, aur sheSh kAlamen shuddhAtmapariNatiko prApta karaneke liye nij anuShThAn hotA hai ..252..
ab logonke sAth bAtachItakaranekI pravRutti usake nimittake vibhAg sahit batalAte hain (arthAt shubhopayogI shramaNako logonke sAth bAtachItakI pravRutti kis nimittase karanA yogya hai aur kis nimittase nahIn, so kahate hain ) : — sevAnimitte rogI – bALak – vRuddha – guru shramaNo taNI,
464pravachanasAr[ bhagavAnashrIkundakund-
1. pratikAr = upAy; sahAy .