ayan khalvAtmA shuddhopayogasAmarthyAt prakShINaghAtikarmA, kShAyopashamikagnAn- darshanAsampRuktatvAdatIndriyo bhUta sannikhilAntarAyakShayAdanantavaravIrya, kRutsnagnAnadarshanAvaraN- pralayAdadhik ke valagnAnadarshanAbhidhAnatejA, samastamohanIyAbhAvAdatyantanirvikArashuddhachaitanya- svabhAvamAtmAnamAsAdayan svayamev svaparaprakAshakatvalakShaNan gnAnamanAku latvalakShaNan saukhyan cha bhUtvA pariNamate . evamAtmano gnAnAnandau svabhAv ev . svabhAvasya tu parAnapekShatvAdindriyai- rvinApyAtmano gnAnAnandau sambhavata ..19.. tAvannishchayenAnantagnAnasukhasvabhAvopi vyavahAreN sansArAvasthAyAn karmaprachchhAditagnAnasukha san pashchAdindriyAdhAreN kimapyalpagnAnan sukhan cha pariNamati . yadA punarnirvikalpasvasamvittibalen karmAbhAvo bhavati tadA kShayopashamAbhAvAdindriyANi na santi svakIyAtIndriyagnAnan sukhan chAnubhavati . tata sthitan indriyAbhAvepi svakIyAnantagnAnan sukhan chAnubhavati . tadapi kasmAt . svabhAvasya parApekShA nAstItyabhiprAya ..19.. athAtIndriyatvAdev kevalina sharIrAdhArodbhUtan bhojanAdisukhan kShudhAdidukhan cha nAstIti vichArayati — sokkhan vA puN dukkhan kevalaNANissa Natthi sukhan vA punardukhan vA kevalagnAnino
anvayArtha : — [prakShINaghAtikarmA ] jisake ghAtikarma kShay ho chuke hain, [atIndriya jAta ] jo atIndriy ho gayA hai, [anantavaravIrya ] ananta jisakA uttam vIrya hai aur [adhikatejA ] 1adhik jisakA (kevalagnAn aur kevaladarshanarUp) tej hai [sa ] aisA vah (svayambhU AtmA) [gnAnan saukhyan cha ] gnAn aur sukharUp [pariNamati ] pariNaman karatA hai ..19..
TIkA : — shuddhopayogake sAmarthyase jisake ghAtikarma kShayako prApta hue hain, kShAyopashamik gnAn -darshanake sAth asampRukta (samparka rahit) honese jo atIndriy ho gayA hai, samasta antarAyakA kShay honese ananta jisakA uttam vIrya hai, samasta gnAnAvaraN aur darshanAvaraNakA pralay ho jAnese adhik jisakA kevalagnAn aur kevaladarshan nAmak tej hai — aisA yah (svayambhU) AtmA, samasta mohanIyake abhAvake kAraN atyant nirvikAr shuddha chaitanya svabhAvavAle AtmAkA (atyanta nirvikAr shuddha chaitanya jisakA svabhAv hai aise AtmAkA ) anubhav karatA huA svayamev svaparaprakAshakatA lakShaN gnAn aur anAkulatA lakShaN sukh hokar pariNamit hotA hai . is prakAr AtmAkA, gnAn aur Ananda svabhAv hI hai . aur svabhAv parase પ્ર. ૫
2anapekSha honeke kAraN indriyonke binA bhI AtmAke gnAn aur Ananda hotA hai .
1. adhik = utkRuShTa; asAdhAraN; atyanta . 2. anapekSha = svatantra; udAsIn; apekShA rahit .