અત્ર જ્ઞાનં સૌખ્યં ચ મૂર્તમિન્દ્રિયજં ચૈકમસ્તિ . ઇતરદમૂર્તમતીન્દ્રિયં ચાસ્તિ . તત્ર યદમૂર્તમતીન્દ્રિયં ચ તત્પ્રધાનત્વાદુપાદેયત્વેન જ્ઞાતવ્યમ્ . તત્રાદ્યં મૂર્તાભિઃ ક્ષાયોપશમિકીભિરુપ- યોગશક્તિભિસ્તથાવિધેભ્ય ઇન્દ્રિયેભ્યઃ સમુત્પદ્યમાનં પરાયત્તત્વાત્ કાદાચિત્કં ક્રમકૃતપ્રવૃત્તિ
અથ જ્ઞાનપ્રપઞ્ચવ્યાખ્યાનાનન્તરં જ્ઞાનાધારસર્વજ્ઞં નમસ્કરોતિ ---
કરેદિ કરોતિ . સ કઃ . લોગો લોકઃ . કથંભૂતઃ . દેવાસુરમણુઅરાયસંબંધો દેવાસુરમનુષ્ય- રાજસંબન્ધઃ . પુનરપિ કથંભૂતઃ . ભત્તો ભક્તઃ . ણિચ્ચં નિત્યં સર્વકાલમ્ . પુનરપિ કિંવિશિષ્ટઃ . ઉવજુત્તો ઉપયુક્ત ઉદ્યતઃ . ઇત્થંભૂતો લોકઃ કાં કરોતિ . ણમાઇં નમસ્યાં નમસ્ક્રિયામ્ . કસ્ય . તસ્સ તસ્ય પૂર્વોક્તસર્વજ્ઞસ્ય . તં તહા વિ અહં તં સર્વજ્ઞં તથા તેનૈવ પ્રકારેણાહમપિ ગ્રન્થકર્તા નમસ્કરોમીતિ . અયમત્રાર્થઃ ---યથા દેવેન્દ્રચક્રવર્ત્યાદયોઽનન્તાક્ષયસુખાદિગુણાસ્પદં સર્વજ્ઞસ્વરૂપં નમસ્કુર્વન્તિ, તથૈવાહ- મપિ તત્પદાભિલાષી પરમભક્ત્યા પ્રણમામિ ..★૨.. એવમષ્ટાભિઃ સ્થલૈર્દ્વાત્રિંશદ્ગાથાસ્તદનન્તરં નમસ્કાર- ગાથા ચેતિ સમુદાયેન ત્રયસ્ત્રિંશત્સૂત્રૈર્જ્ઞાનપ્રપઞ્ચનામા તૃતીયોઽન્તરાધિકારઃ સમાપ્તઃ . અથ સુખ- પ્રપઞ્ચાભિધાનાન્તરાધિકારેઽષ્ટાદશ ગાથા ભવન્તિ . અત્ર પઞ્ચસ્થલાનિ, તેષુ પ્રથમસ્થલે ‘અત્થિ અમુત્તં’
અન્વયાર્થ : — [અર્થેષુ જ્ઞાનં ] પદાર્થ સમ્બન્ધી જ્ઞાન [અમૂર્તં મૂર્તં ] અમૂર્ત યા મૂર્ત, [અતીન્દ્રિયં ઐન્દ્રિયં ચ અસ્તિ ] અતીન્દ્રિય યા ઐન્દ્રિય હોતા હૈ; [ચ તથા સૌખ્યં ] ઔર ઇસીપ્રકાર (અમૂર્ત યા મૂર્ત, અતીન્દ્રિય યા ઐન્દ્રિય) સુખ હોતા હૈ . [તેષુ ચ યત્ પરં ] ઉસમેં જો પ્રધાન – ઉત્કૃષ્ટ હૈ [તત્ જ્ઞેયં ] વહ ઉપાદેયરૂપ જાનના ..૫૩..
ટીકા : — યહાઁ, (જ્ઞાન તથા સુખ દો પ્રકારકા હૈ – ) એક જ્ઞાન તથા સુખ મૂર્ત ઔર અતીન્દ્રિય હૈ વહ પ્રધાન હોનેસે ઉપાદેયરૂપ જાનના .
વહાઁ, પહલા જ્ઞાન તથા સુખ મૂર્તરૂપ ઐસી ક્ષાયોપશમિક ઉપયોગશક્તિયોંસે ઉસ- ઉસ પ્રકારકી ઇન્દ્રિયોંકે દ્વારા ઉત્પન્ન હોતા હુઆ પરાધીન હોનેસે ૨કાદાચિત્ક, ક્રમશઃ
૧ઇન્દ્રિયજ હૈ; ઔર દૂસરા (જ્ઞાન તથા સુખ) અમૂર્ત ઔર અતીન્દ્રિય હૈ . ઉસમેં જો અમૂર્ત ઔર
૧. ઇન્દ્રિયજ = ઇન્દ્રિયોં દ્વારા ઉત્પન્ન હોનેવાલા; ઐન્દ્રિય .
૨. કાદાચિત્ક = કદાચિત્ – કભી કભી હોનેવાલા; અનિત્ય ..