Pravachansar-Hindi (iso15919 transliteration). Gatha: 44.

< Previous Page   Next Page >


Page 73 of 513
PDF/HTML Page 106 of 546

 

kahānajainaśāstramālā ]
jñānatattva -prajñāpan
73

saṁcetayamāno moharāgadveṣapariṇatatvāt jñeyārthapariṇamanalakṣaṇayā kriyayā yujyate . tat ev ca kriyāphalabhūtaṁ bandhamanubhavati . ato mohodayāt kriyākriyāphale, na tu jñānāt ..43..

ath kevalināṁ kriyāpi kriyāphalaṁ na sādhayatītyanuśāsti
ṭhāṇaṇisejjavihārā dhammuvadeso ya ṇiyadayo tesiṁ .
arahaṁtāṇaṁ kāle māyācāro vva itthīṇaṁ ..44..

jñānāvaraṇādimūlottarakarmaprakr̥tibhedāḥ jinavaravr̥ṣabhairniyatyā svabhāven bhaṇitāḥ, kiṁtu svakīy- śubhāśubhaphalaṁ datvā gacchanti, na ca rāgādipariṇāmarahitāḥ santo bandhaṁ kurvanti . tarhi kathaṁ bandhaṁ karoti jīvaḥ iti cet . tesu vimūḍho ratto duṭṭho vā bandhamaṇubhavadi teṣu udayāgateṣu satsu karmāṁśeṣu moharāgadveṣavilakṣaṇanijaśuddhātmatattvabhāvanārahitaḥ san yo viśeṣeṇ mūḍho rakto duṣṭo vā bhavati saḥ kevalajñānādyanantaguṇavyaktilakṣaṇamokṣādvilakṣaṇaṁ prakr̥tisthityanubhāgapradeśabhedabhinnaṁ bandhamanubhavati . tataḥ sthitametat jñānaṁ bandhakāraṇaṁ na bhavati karmodayo‘pi, kiṁtu rāgādayo bandhakāraṇamiti ..43.. ath kevalināṁ rāgādyabhāvāddharmopadeśādayo‘pi bandhakāraṇaṁ na bhavantīti kathayati ---ṭhāṇaṇisejjavihārā dhammuvadeso ya sthānamūrdhvasthitirniṣadyā cāsanaṁ śrīvihāro dharmopadeśaśca ṇiyadayo ete vyāpārā niyatayaḥ svabhāvā vah saṁsārī, un udayagat karmāṁśoṁke astitvameṁ, cetate -jānate -anubhav karate hue, moh -rāg- dveṣameṁ pariṇat honese jñey padārthoṁmeṁ pariṇaman jisakā lakṣaṇ hai aisī (jñeyārthapariṇamanasvarūp) kriyāke sāth yukta hotā hai; aur isīliye kriyāke phalabhūt bandhakā anubhav karatā hai . isase (aisā kahā hai ki) mohake udayase hī (mohake udayameṁ yukta honeke kāraṇase hī) kriyā aur kriyāphal hotā hai, jñānase nahīṁ .

bhāvārtha :samasta saṁsārī jīvoṁke karmakā uday hai, parantu vah uday vandhakā kāraṇ nahīṁ hai . yadi karmanimittak iṣṭa -aniṣṭa bhāvoṁmeṁ jīv rāgī -dveṣī -mohī hokar pariṇaman kare to bandha hotā hai . isase yah bāt siddha huī ki jñān, uday prāpta paudgalik karma yā karmodayase utpanna dehādikī kriyāen̐ bandhakā kāraṇ nahīṁ haiṁ, bandhake kāraṇ mātra rāg -dveṣ -mohabhāv haiṁ . isaliye ve bhāv sarvaprakārase tyāgane yogya hai ..43..

ab, aisā upadeś dete haiṁ ki kevalībhagavānake kriyā bhī kriyāphal (-bandha) utpanna nahīṁ karatī :

dharmopadeś, vihār, āsan, sthān śrī arhaṁtane
varte sahaj te kālamāṁ, māyācaraṇ jyam nārīne
. 44.
પ્ર. ૧૦