jaṁ takkāliyamidaraṁ jāṇadi jugavaṁ samaṁtado savvaṁ .
sāṁkhyānāṁ dūṣaṇaṁ na bhavati, bhūṣaṇamev . naivam . saṁsārābhāvo hi mokṣo bhaṇyate, sa ca saṁsārijīvānāṁ na dr̥śyate, pratyakṣavirodhāditi bhāvārthaḥ ..46.. evaṁ rāgādayo bandhakāraṇaṁ, na ca jñānamityādi- vyākhyānamukhyatven ṣaṣṭhasthale gāthāpañcakaṁ gatam . ath prathamaṁ tāvat kevalajñānamev sarvajñasvarūpaṁ, jāyeṁge arthāt nityamukta siddha hoveṁge ! kintu aisā svīkār nahīṁ kiyā jā sakatā; kyoṁki ātmā pariṇāmadharmavālā honese, jaise spha ṭikamaṇi, japākusum aur tamālapuṣpake raṁg -rūp svabhāvayuktatāse prakāśit hotā hai usīprakār, use (ātmāke) śubhāśubh -svabhāvayuktatā prakāśit hotī hai . (jaise spha ṭikamaṇi lāl aur kāle phū lake nimittase lāl aur kāle svabhāvameṁ pariṇamit dikhāī detā hai usīprakār ātmā karmopādhike nimittase śubhāśubh svabhāvarūp pariṇamit hotā huā dikhāī detā hai) .
bhāvārtha : — jaise śuddhanayase koī jīv śubhāśubh bhāvarūp pariṇamit nahīṁ hotā usīprakār yadi aśuddhanayase bhī pariṇamit na hotā ho to vyavahāranayase bhī samasta jīvoṁke saṁsārakā abhāv ho jāye aur sabhī jīv sadā mukta hī siddha hojāveṁ ! kintu yah to pratyakṣa viruddha hai . isaliye jaise kevalībhagavānake śubhāśubh pariṇāmoṁkā abhāv hai usīprakār sabhī jīvoṁke sarvathā śubhāśubh pariṇāmoṁkā abhāv nahīṁ samajhanā cāhiye ..46..
ab, punaḥ prakr̥takā ( – cālu viṣayakā) anusaraṇ karake atīndriy jñānako sarvajñarūpase abhinandan karate haiṁ . (arthāt atīndriy jñān sabakā jñātā hai aisī usakī praśaṁsā karate haiṁ )
anvayārtha : — [yat ] jo [yugapad ] ek hī sāth [samantataḥ ] sarvataḥ (sarva ātmapradeśoṁse) [tātkālikaṁ ] tātkālik [itaraṁ ] yā atātkālik, [vicitraviṣamaṁ ]
78pravacanasār[ bhagavānaśrīkuṁdakuṁd-