Pravachansar-Hindi (iso15919 transliteration). Gatha: 48.

< Previous Page   Next Page >


Page 80 of 513
PDF/HTML Page 113 of 546

 

kṣayopaśamasya vināśanādviṣamamapi prakāśet . alamathavātivistareṇ, anivāritaprasaraprakāś- śālitayā kṣāyikajñānamavaśyamev sarvadā sarvatra sarvathā sarvamev jānīyāt ..47.. ath sarvamajānannekamapi na jānātīti niścinoti jo ṇa vijāṇadi jugavaṁ atthe tikkālige tihuvaṇatthe .

ṇāduṁ tassa ṇa sakkaṁ sapajjayaṁ davvamegaṁ vā ..48..
yo na vijānāti yugapadarthān traikālikān tribhuvanasthān .
jñātuṁ tasya na śakyaṁ saparyayaṁ dravyamekaṁ vā ..48..

padārthamiti viśeṣyapadam . kiṁviśiṣṭam . takkāliyamidaraṁ tātkālikaṁ vartamānamitaraṁ cātītānāgatam . kathaṁ jānāti . jugavaṁ yugapadekasamaye samaṁtado samantataḥ sarvātmapradeśaiḥ sarvaprakāreṇ vā . katisaṁkhyopetam . savvaṁ samastam . punarapi kiṁviśiṣṭam . vicittaṁ nānābhedabhinnam . punarapi kiṁrūpam . visamaṁ mūrtāmūrtacetanācetanādijātyantaraviśeṣairvisaddaśaṁ . taṁ ṇāṇaṁ khāiyaṁ bhaṇiyaṁ yadevaṁguṇaviśiṣṭaṁ jñānaṁ tatkṣāyikaṁ kṣayake kāraṇ (-asamānajātike padārthoṁko jānanevāle jñānake āvaraṇameṁ nimittabhūt karmoṁke kṣayake kāraṇ) samānajātīy jñānāvaraṇakā kṣayopaśam (-samān jātike hī padārthoṁko jānanevāle jñānake āvaraṇameṁ nimittabhūt karmoṁkā kṣayopaśam) naṣṭa ho jānese vah viṣam ko bhī (-asamānajātike padārthoṁko bhī) prakāśit karatā hai . athavā, ativistārase pūrā paḍẹ (kuch lābh nahīṁ) ? jisakā anivār (rokā na jā sake aisā amaryādit) phai lāv hai aisā prakāśamān honese kṣāyik jñān avaśyamev sarvadā sarvatra sarvathā sarvako jānatā hai .

bhāvārtha :kramapūrvak jānanā, niyat ātmapradeśoṁse hī jānanā, amukako hī

ityādi maryādāyeṁ matiśrutādi kṣāyopaśamik jñānameṁ hī saṁbhav haiṁ . kṣāyikajñānake amaryādit honese ek hī sāth sarva ātmapradeśoṁse tīnoṁ kālakī paryāyoṁke sāth sarva padārthoṁko un padārthoṁke anek prakārake aur viruddha jātike hone par bhī jānatā hai arthāt kevalajñān ek hī samayameṁ sarva ātmapradeśoṁse samasta dravya -kṣetra -kāl -bhāvako jānatā hai ..47..

ab, aisā niścit karate haiṁ ki jo sabako nahīṁ jānatā vah ekako bhī nahīṁ jānatā :

anvayārtha :[ya ] jo [yugapad ] ek hī sāth [traikālikān tribhuvanasthān ] traikālik tribhuvanastha (-tīnoṁ kālake aur tīnoṁ lokake) [arthān ] padārthoṁko [na

jāṇe nahi yugapad trikālik tribhuvanastha padārtha ne,
tene saparyay ek paṇ nahi dravya jāṇavuṁ śakya che
.48.

80pravacanasār[ bhagavānaśrīkuṁdakuṁd-