yatkil krameṇaikaikamarthamālambya pravartate jñānaṁ tadekārthālambanādutpannamanyārthālambanāt pralīyamānaṁ nityamasattathā karmodayādekāṁ vyaktiṁ pratipannaṁ punarvyaktyantaraṁ pratipadyamānaṁ kṣāyik- mapyasadanantadravyakṣetrakālabhāvānākrāntumaśaktatvāt sarvagataṁ na syāt ..50..
athavā svasaṁvedanajñānenātmā jñāyate, tataśca bhāvanā kriyate, tayā rāgādivikalparahitasva- saṁvedanajñānabhāvanayā kevalajñānaṁ ca jāyate . iti nāsti doṣaḥ ..49.. ath kramapravr̥ttajñānen sarvajño na bhavatīti vyavasthāpayati — uppajjadi jadi ṇāṇaṁ utpadyate jñānaṁ yadi cet . kamaso kramaśaḥ sakāśāt . kiṁkiṁ
ṭīkā : — jo jñān kramaśaḥ ek ek padārthakā avalamban lekar pravr̥tti karatā hai vah (jñān) ek padārthake avalambanase utpanna hokar dūsare padārthake avalambanase naṣṭa ho jānese nitya nahīṁ hotā tathā karmodayake kāraṇ ek 1vyaktiko prāpta karake phi ra anya vyaktiko prāpta karatā hai isaliye kṣāyik bhī na hotā huā, vah ananta dravya -kṣetra -kāl -bhāvako prāpta hone meṁ (-jānane meṁ ) asamartha honeke kāraṇ sarvagat nahīṁ hai .
bhāvārtha : — kramaśaḥ pravartamān jñān anitya hai, kṣāyopaśamik hai; aisā kramik jñānavālā puruṣ sarvajña nahīṁ ho sakatā ..50..
ab aisā niścit hotā hai ki yugapat pravr̥ttike dvārā hī jñānakā sarvagatatva siddha hotā hai (arthāt akramase pravartamān jñān hī sarvagat ho sakatā hai ) : —
anvayārtha : — [traikālyanityaviṣamaṁ ] tīnoṁ kālameṁ sadā viṣam (asamān jātike), [sarvatra saṁbhavaṁ ] sarva kṣetrake [citraṁ ] anek prakārake [sakalaṁ ] samasta padārthoṁko [jainaṁ ] jinadevakā jñān [yugapat jānāti ] ek sāth jānatā hai [aho hi ] aho ! [jñānasya māhātmyam ] jñānakā māhātmya ! ..51..
nitye viṣam, vidhavidh, sakal padārthagaṇ sarvatrano, jinajñān jāṇe yugapade, mahimā aho e jñānano ! .51.
86pravacanasār[ bhagavānaśrīkuṁdakuṁd-
1. vyakti = pragaṭatā; viśeṣ, bhed .